Δημοτικο Συμβουλιο αυριο στις 17.00

1932 Πρόσκληση 4ης _ 2026 Ειδικής Συνεδρίασης ΔΣ

 

Δεν ξεχνάμε! Θανάσης Μερεμέτης .Ο Κρανιδιώτης στο Χαιδάρι το 1944

https://www.facebook.com/reel/1644852723228624

Δημοκρατικός Στρατός Πελοποννήσου

Ο βοηθός διερμηνέας του Χαϊδαρίου το 1944

Ο Θανάσης Μερεμέτης γεννήθηκε στο Κρανίδι το 1911. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στη συνέχεια γράφτηκε στη Νομική Σχολή.

Βρέθηκε στο Βερολίνο πριν τον πόλεμο με υποτροφία του γερμανικού κράτους, όπου ολοκλήρωσε τη διδακτορική του διατριβή με θέμα τις «Γενικές αρχές του ποινικού και δημοσίου δικαίου σύμφωνα με τον Πλάτωνα». Όταν στην περίοδο της κατοχής επέστρεψε στην Ελλάδα, έχοντας το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, του προτάθηκε έδρα στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Αν και ήταν η εποχή της μεγάλης πείνας, αρνήθηκε, για να μη θεωρηθεί ότι τον επέβαλαν οι Γερμανοί, αφού έτσι κι αλλιώς στην Ελλάδα τον έβλεπαν καχύποπτα. Ωστόσο ο Μερεμέτης στην προπολεμική Γερμανία του Ναζισμού είχε ασπαστεί τις κομμουνιστικές ιδέες.

Στις 13 Φεβρουαρίου του 1944 οι Γερμανοί έσπασαν την πόρτα του σπιτιού του και τον συνέλαβαν μετά από πληροφορίες δωσίλογων. Οδηγήθηκε στην Ειδική Ασφάλεια της οδού Μέρλιν και από εκεί στο Στρατόπεδο Συγκέντρωσης του Χαϊδαρίου. Λόγω της γερμανομάθειάς του τοποθετήθηκε ως βοηθός διερμηνέας στο πλευρό του διερμηνέα – κρατούμενου, Ναπολέοντα Σουκατζίδη. Ο ήρωας της Πρωτομαγιάς του 1944 παρέδωσε πριν τη μεταφορά του στον τόπο εκτέλεσης τη θέση του διερμηνέα στον Μερεμέτη.

Εκείνη την εποχή στο Χαϊδάρι γνωρίστηκε με τον πατέρα μου, που υπήρξε συγκρατούμενός του μέχρι να οδηγηθεί σε στρατόπεδο εργασίας στη Γερμανία. Είχε κάνει εντύπωση στον 17χρονο τότε πατέρα μου ο ευφραδής λόγος του Μερεμέτη, η ευρυμάθειά του και η ολύμπια ηρεμία του μέσα στις αντίξοες συνθήκες. Μάλιστα, όπως μου αφηγήθηκε ο πατέρας μου, του μάθαινε λάθρα κάποιες γερμανικές φράσεις για να του είναι χρήσιμες ώστε να αποφεύγει τις κακοτοπιές που επέβαλε η άγνοια του εξουσιαστικού λόγου. Του επιβεβαίωσε τότε αυτό που ακουγόταν ως φήμη στο στρατόπεδο, ότι δηλαδή ο Σουκατζίδης πριν οδηγηθεί στην Καισαριανή του είπε ως παρακαταθήκη: «Θανάση, μην ξεχνάς ποτέ πως είσαι Έλληνας κομμουνιστής και θα εξυπηρετείς με τη γλώσσα σου τους Έλληνες πατριώτες».

Μετά την απελευθέρωση ο Μερεμέτης δίδαξε ως φιλόλογος στην Κύπρο και αργότερα στην Αθήνα. Πέθανε σε βαθύ γήρας το 1994.

Και μόνο η θύμηση των γεγονότων και η υπόμνηση των ηρωικών προσώπων εκείνης της εποχής στοιχειώνουν ακόμα και σήμερα τους αστοιχείωτους και θρασύδειλους φασίστες.

Οι 200 Κομμουνιστές της Καισαριανής ήταν-στην συντριπτική τους πλειοψηφία-πολιτικοί κρατούμενοι που παραδόθηκαν απο τις Μεταξικές αρχές στους ναζί (με πρωτόκολλο) το 1941.

Η παράδοση Ελλήνων πολιτικών κρατουμένων στους κατακτητές είναι απο τα μεγαλύτερα εγκλήματα πολέμου της σύγχρονης Ελληνικής ιστορίας.

*Στην φωτογραφία, Μεταξάς-Γκαίμπελς στην διάρκεια της επίσκεψης του αρχιναζί στην Αθήνα τον Σεπτέμβριο του 1936. Ο Μεταξάς είχε επιβάλλει δικτατορία ένα μήνα πριν (4 Αυγούστου 1936) και μια απο τις πρώτες ενέργειες του ήταν να καλέσει στην Αθήνα τα πρότυπα του, τους ναζί και να οργανώσει μαζί τους εκδηλώσεις και φωτογραφίσεις.

Ο εγκληματίας αρχιναζί Γκαίμπελς ενθουσιάστηκε με την υποδοχή και δήλωσε ότι «Ο κ. Μεταξάς, διά τον οποίον τρέφω έναν ειλικρινή θαυμασμόν, παρέσχεν εις την Ελλάδα μια τεράστιαν υπηρεσίαν»

 Μπαμπης Αντωνιαδης Με αφορμή τις συγκλονιστικές φωτογραφίες από τις εκτελέσεις στην Καισαριανή.

Όπως ήδη θα έχετε διαβάσει, οι πλειονότητα των εκτελεσθέντων στην Καισαριανή την 1η Μαΐου 1944 ήταν Ακροναυπλιώτες. Ήταν δηλαδή πολίτες που από το 1937 ήταν φυλακισμένοι στις φύλακες της Ακροναυπλίας. Δεν ήταν αντιστασιακοί, όπως αναφέρονται, αλλά πολιτικοί κρατούμενοι. Από το 1937 και έως την ώρα της εκτέλεσης πέρασαν τη ζωή τους στις φυλακές.

28 Απριλίου 1941: Οι Γερμανοί κατέλαβαν το Ναύπλιο. Οι λιγοστοί χωροφύλακες που είχαν παραμείνει στη θέση τους παραδίδουν τους 625 πολιτικούς κρατούμενους στους Γερμανούς. Ο διοικητής του στρατοπέδου των πολιτικών κρατούμενων της Ακροναυπλίας, μοίραρχος Γιαννίκος, σε συνεννόηση με τον διοικητή της χωροφυλακής Ναυπλίου, συνταγματάρχη Αναστάσιο Πάτερη, παρέδωσαν στους Γερμανούς 625 πολιτικούς κρατούμενους. Και μια σύμπτωση: ο Αν. Πάτερης κατά τα χρόνια της Κατοχής αναβαθμίστηκε σε υποδιοικητή της Ειδικής Ασφάλειας και το 1953 ανέλαβε αρχηγός της Ελληνικής Βασιλικής Χωροφυλακής, με τον βαθμό του αντιστράτηγου. Στη συνέχεια, οι Γερμανοί παρέδωσαν τη φύλαξη της Ακροναυπλίας στους Ιταλούς. Με την ιταλική διοίκηση, οι Έλληνες χωροφύλακες παρέμειναν στη θέση τους, στη φύλαξη δηλαδή των πολιτικών κρατουμένων. (στοιχεία για τον από το βιβλίο Μ Χαραλαμπίδη ΟΙ ΔΩΣΙΛΟΓΟΙ )

Με την εκκένωση των φυλάκων της Ακροναυπλίας τον Σεπτέμβριο του 1942, οι κρατούμενοι οδηγηθήκαν σε διαφορά στρατόπεδα και από εκεί σε τόπους εκτέλεσης. Αναλυτικά:

6 Ιουνίου1943: 58 Ακροναυπλιώτες εκτελούνται από τους Ιταλούς στο Κούρνοβο.

12 Δεκεμβρίου 1943: 4 Ακροναυπλιώτες εκτελούνται στο Χαϊδάρι.

1 Μαΐου 1944: 160 Ακροναυπλιώτες (από τους 200 εκτελεσθέντες) εκτελούνται από τους Γερμανούς στην Καισαριανή. Σύμφωνα με τον ιστορικό-συγγραφέα Μενέλαο Χαραλαμπίδη, οι Ακροναυπλιώτες που εκτελέστηκαν ήταν 157 (τρεις ήταν αρχειομαρξιστές, τέσσερις τροτσκιστές και οι υπόλοιποι κομμουνιστές).

Οι κρατούμενοι στις φυλακές δεν είχαν διαπράξει κανένα ποινικό έγκλημα. Βρίσκονταν στις φυλακές για τις ιδέες τους και φυλακίστηκαν με βάση το Ιδιώνυμο του 1929 (ΦΕΚ 245/Τεύχος Πρώτον/25 Ιουλίου 1929), έναν βενιζελικό νόμο, που έκανε χρήση η δικτατορία του 1936 του Μεταξά.

Η παράδοση των 625 πολιτικών κρατούμενων από τους Έλληνες χωροφύλακες στους Γερμανούς το 1941 είναι ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα. Από αυτούς, 239 εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς.

Ο Ακροναυπλιώτης Δημήτρης Μουρατίδης, με τον Πανελλήνιο Σύλλογο Βιβλιοθήκης Εθνικής Αντίστασης, πάλευε πολλά χρόνια για να αναγνωριστεί από την Ελληνική Βουλή το έγκλημα της παράδοσης των Ελλήνων από την Ελληνική Χωροφυλακή στους κατακτητές. Δεν άκουσα, δεν έμαθα αν τελικά τα κατάφερε. Δημοσιευμένο δεν το είδα ποτέ. Ο Μουρατίδης, προκειμένου να κάνει γνωστό και να ευαισθητοποιήσει για το έγκλημα και την Ακροναυπλία, έφτιαξε ένα ντοκιμαντέρ με την ιστορία της Ακροναυπλίας: https://www.youtube.com/watch?v=MHy9qRvtvdE&t=81s

youtube.com  Φυλακές Ακροναυπλίας – Ντοκιμαντέρ του Δ. Μουρατίδη 

Να θυμίσουμε ότι στο πλαίσιο ενημέρωσης για το έγκλημα της παράδοσης, πραγματοποιήθηκε εκδήλωση στο Ναύπλιο στις 18/2/2001, με συμμετοχή της τότε Νομαρχίας (νομάρχης Α. Σαλεσιώτης) και των βουλευτών του Νομού Αργολίδας. Η εκδήλωση έγινε μετά από πρόταση της Πρωτοβουλίας Δημοτών Ναυπλίου.

παυλος κουτρουφινηςΧάρηκα που είδα την ανάρτησή σου. Σκεφτόμουν αυτές τις μέρες να κάναμε μια εκδήλωση μνήμης και τιμής. ΥΓ Μία συμπλήρωση – διόρθωση στο κείμενο: (τρεις ήταν αρχειομαρξιστές, τέσσερις τροτσκιστές και οι υπόλοιποι κομμουνιστές).

Ο Αρχειομαρξισμός ήταν ένα πολιτικό κίνημα που διαμορφώθηκε τη δεκαετία του 1920, άλλοτε εντός και άλλοτε εκτός του ΣΕΚΕ/ΚΚΕ, εκπροσωπώντας κυρίως εργατικά στρώματα χειροτεχνών εργατών. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1920 συντάχθηκε με το τροτσκιστικό κίνημα στην 4η Διεθνη . Η ονομασία του οφείλεται στο περιοδικό που εξέδιδε με τίτλο Αρχείον Μαρξισμού. Ο Φραγκίσκος Τζουλάτι διετέλεσε πρώτος ηγέτης της (1921-1926), αλλά η οργάνωση ταυτίστηκε με τον Δημήτρη Γιωτόπουλο (1926-1949).

Το 1926 από τις τάξεις των αρχειομαρξιστών αποσπάστηκε μια ομάδα που ονομάστηκε «Τρίτη Κατάσταση», γιατί είχε στόχο της τη συνεννόηση μεταξύ του ΚΚΕ και του Αρχείου (των δύο δηλαδή επαναστατικών καταστάσεων) και τη δημιουργία μιας ισχυρής οργάνωσης. Η «Τρίτη Κατάσταση» έπαψε να υπάρχει το 1930.

Το 1929 οι αρχειομαρξιστές μετονομάστηκαν σε Ενωση Διεθνιστών Κομμουνιστών (ΕΔΚ) και προσανατολίστηκαν στον τροτσκισμό, ενώ το 1930 μετονομάστηκαν σε «Κομμουνιστική Οργάνωση Μπολσεβίκων Λενινιστών-Αρχειομαρξιστών (ΚΟΜΛΕ-Α)» και εξέδιδαν την εφημερίδα «Η Πάλη των Τάξεων».

Μέχρι το 1934, που διασπάστηκε, η ΚΟΜΛΕ-Α ήταν το επίσημο τμήμα των τροτσκιστών στην Ελλάδα. Το 1930 αποσπάστηκε από τους αρχειομαρξιστές ακόμη μία ομάδα μελών, που ονομάστηκαν φραξιονιστές, γιατί είχαν σχηματίσει φράξια (παράταξη) στο εσωτερικό της οργάνωσης των αρχειομαρξιστών, με στόχο την εκκαθάρισή της από ορισμένα ηγετικά στελέχη που εμπόδιζαν την ανασυγκρότηση του χώρου με βάση τις αρχές του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού.

Το 1931 οι φραξιονιστές δημιούργησαν την «Κομμουνιστική Ενωτική Ομάδα (ΚΕΟ)», με επιφανή ηγετικά στελέχη της τον Μήτσο Σούλα, τον Σπύρο Πρίφτη (Αγις Στίνας), που είχε αποχωρήσει από το ΚΚΕ, και τον Μιχάλη Ράπτη (Πάμπλο), που αργότερα υπήρξε ο ηγέτης της 4ης Διεθνούς.

Από την πλειοψηφία της ΚΕΟ στα τέλη του 1932 δημιουργήθηκε η Λενινιστική Αντιπολίτευση του ΚΚΕ (ΛΑΚΚΕ). Το 1932 εμφανίστηκε επίσης η Ομάδα Κομμουνιστών της Αριστεράς, μια ομάδα που και αυτή είχε αποσπαστεί από τις τάξεις των αρχειομαρξιστών.

Ο κύριος όγκος των αρχειομαρξιστών βρισκόταν στην ΚΟΜΛΕ-Α, η οποία διασπάστηκε το 1934.

Από τη διάσπασή της προέκυψε το «Κομμουνιστικό Αρχειομαρξιστικό Κόμμα Ελλάδος (ΚΑΚΕ)», με επικεφαλής τον Δημήτρη Γιωτόπουλο, (πατερα του σημερινου κρατουμενου Γιωτοπουλου)το οποίο διαφοροποιήθηκε από τον επίσημο τροτσκισμό, και η οργάνωση «Μπολσεβίκος – Οργάνωση Μπολσεβίκων Λενινιστών (ελληνικό τμήμα Κομμουνιστικής Διεθνιστικής Ενωσης)», με επικεφαλής τον Γιώργη Βιτσώρη, η οποία έμεινε πιστή στον Τρότσκι.

Το 1935 η οργάνωση Μπολσεβίκος διασπάστηκε. Από τη διάσπασή της δημιουργήθηκαν η «Κομμουνιστική Διεθνιστική Ενωση Ελλάδος (ΚΔΕΕ)», με ηγέτη τον Γ. Βιτσώρη, και η οργάνωση «Νέος Δρόμος».

Εν τω μεταξύ, έξω από τις τάξεις των αρχειομαρξιστών, από το 1927 είχε συγκροτηθεί άλλο ένα τροτσκιστικό ρεύμα, με ηγέτη τον πρώην γραμματέα του ΚΚΕ Παντελή Πουλιόπουλο.

Το 1929 το ρεύμα αυτό συγκροτήθηκε ως πολιτική κίνηση με την ονομασία «Σπάρτακος», που ήταν και το όνομα του δημοσιογραφικού της οργάνου. Το 1932 στον «Σπάρτακο» προσχώρησε μια ομάδα της ΚΕΟ.

Τον Οκτώβριο του 1934, από την ένωση του «Σπάρτακου» και της ΛΑΚΚΕ, δημιουργήθηκε η «Οργάνωση Κομμουνιστών Διεθνιστών Ελλάδος (ΟΚΔΕ)». Στη συνέχεια, από την ένωση της ΟΚΔΕ με τον «Νέο Δρόμο», συγκροτήθηκε η «Ενιαία Οργάνωση Κομμουνιστών Διεθνιστών Ελλάδος (ΕΟΚΔΕ)».

Η ιδρυτική συνδιάσκεψη της ΕΟΚΔΕ συνήλθε το καλοκαίρι του 1937. Ηγετική φυσιογνωμία όλων αυτών των κινήσεων παρέμενε πάντα ο Παντελής Πουλιόπουλος.

Ο Πουλιόπουλος μαζί με τους Σεραφείμ Μάξιμο και Λευτέρη Σταυρίδη πρωταγωνίστησαν στο 3ο Έκτακτο Συνέδριο του ΣΕΚΕ^[4] το Δεκέμβρη του 1924, στο οποίο το κόμμα μετονομάστηκε σε ΚΚΕ και αποφασίστηκε η μπολσεβικοποίηση του, δηλαδή ο κομμουνιστικός του χαρακτήρας και η ένταξή του στην Κομμουνιστική Διεθνή (ΚΔ). Ο Πουλιόπουλος εκλέχτηκε πρώτος γενικός γραμματέας του ΚΚΕ σε ηλικία 24 ετών και πρωτοστάτησε στη διαγραφή των ιδρυτικών στελεχών του ΣΕΚΕ ως οπορτουνιστών.Επίσης, ήταν αντιπρόσωπος του κόμματος στο 5ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς (Κομιντέρν) στη Μόσχα τον Ιούνιο του 1924, μαζί με τον Σεραφείμ Μάξιμο και τον Θόδωρο Μάγγο.

Οι επτα  απο τους εντεκα Τεταρτο διεθνιστές  (ΟΚΔΕ και Αρχειο) εκτελεσθέντες

Τα ονόματα των εντεκα απο ΕΔΩ

Η ΟΚΔΕ έχει τιμήσει πολλές φορές με εκδηλώσεις τους 200 της Καισαριανής και βέβαια μεταξύ αυτών τους 11 Τροτσκιστές (Βασίλης Τζαματζάς, Γιώργος Κοβάνης, Γιώργος Κρόκκος, Δημήτρης Γιαννακουρέας, Δημήτρης Πανταζής, Ηρακλής Μήτσης, Χρήστος Σούλας) και Αρχειομαρξιστές Πέτρος Ανδρώνης, Ανρύ Περαχιά, Παπαδημητρόπουλος,(;) Χαζηχρήστος

ΥΓ Το ονομα Πετρος Παπαδημητροπουλος δεν διασταυρωνεται.Υπαρχουν  τα ονοματα Γεωργιος  (απο Θεσσαλονικη κατα τους Αρχειο Μαρξιστες )και Δημητριος του Αντρεα(του ΚΚΕ απο Πειραια στην λιστα πιο κατω με αριθμο 131 )με το επωνυμο Παπαδημητριου .

Εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944. (από την εφημερίδα Εργατική Πάλη, 1 Μαίου 1946)

34) Γιαννακουρέας Δημήτριος Τσαγκάρης. Από την Αθήνα. Αρχειομαρξιστής στις αρχές της δεκαετίας του 1930. Στη συνέχεια αναφέρεται ότι προσχώρησε στο τροτσκιστικό ρεύμα (αλλού ότι παρέμεινε αρχειομαρξιστής). [Αναφ.]

75) Κοβάνης Γεώργιος  Τεταρτο διεθνιστης

89) Κρόκος Γεώργιος  Δάσκαλος και μετά οικοδόμος. Από το Στελί Ικαρίας. 39 χρόνων. Αρχειομαρξιστής στο πρώτο του ξεκίνημα, αργότερα προσχώρησε στην τροτσκιστική ΕΟΚΔΕ και ΚΔΚΕ [Ακρον.].

115) Μήτσης Ηρακλής Του Παναγιώτη και της Ευανθίας. Αρτεργάτης – μπογιατζής. Από τα Κάτω Ραβένια Γιαννίνων. 30 χρόνων. Στις αρχές της δεκαετίας του 1930 ήταν διευθυντής της αρχειομαρξιστικής εφημερίδας ‘Πάλη των Τάξεων’. Αργότερα προσχώρησε στο τροτσκιστικό ρεύμα  [Ακρον.]

127) Πανταζής Δημήτριος Σημ.: Σύμφωνα με τις περισσότερες πηγές (Κουβάς, Φλούντζης, ΚΚΕ) ήταν αρτεργάτης, στέλεχος του ΚΚΕ, κάτοικος Καισαριανής και Ακροναυπλιώτης.. [Ακρον. ή Αναφ.]

166) Σούλας Χρήστος Γεννήθηκε το 1912 στην Τσερκοβίτσα της Β. Ηπείρου. Αρτεργάτης και ξυλουργός. Αρχειομαρξιστής, αργότερα μέλος των τροτσκιστικών ΟΚΔΕ και ΕΟΚΔΕ. Συνδικαλιστής, γραμματέας του Συνδικάτου Αρτεργατών Πειραιά. Υπεύθυνος έκδοσης της εφημερίδας της ΟΚΔΕ ‘Εργατική Πρωτοπορία’. Στα τέλη του 1936 συλλαμβάνεται και εκτοπίζεται στην Ανάφη και μετά στην Ακροναυπλία. [Ακρον.]

Οι ΑρχειοΜαρξιστες και η ΟΚΔΕ βγηκαν μεσα απο το ΣΕΚΕ μετεπειτα ΚΚΕ.Ηταν ολοι Κομμουνιστες.Και γενικα τα στελεχη του κινηματος της 4ης Διεθνους πολλες φορες ιδρυαν νεες οργανωσεις μπαινοβγαιναν στις παλιες εκαναν συμμαχιες δεν ηταν αμετακινητα.

Πετρος Ανδρώνης  Αρχειο

Χρήστος Χατζηχρηστος Αρχειο

Χρηστος Σουλας Αρχειο

Γιωργος Κοβανης Αρχειο 

Γιωργος Κροκος 89) Κρόκος Γεώργιος  Δάσκαλος και μετά οικοδόμος. Από το Στελί Ικαρίας. 39 χρόνων. Αρχειομαρξιστής στο πρώτο του ξεκίνημα, αργότερα προσχώρησε στην τροτσκιστική ΕΟΚΔΕ και ΚΔΚΕ [Ακρον.].

Γεώργιος Παπαδημητρίου

Ανρύ Περαχιά.Αρχειο Αρχειο

Hermann Heuer ο Ναζι φωτογραφος του εγκλήματος

Δύσκολα δεν θα είδε κάποιος αυτές τις μέρες το πρόσωπο του θανάτου στο σκοπευτήριο της Καισαριανής, μπροστά από τον φωτογραφικό φακό. Υπάρχει όμως και το αντίστοιχο πρόσωπο πίσω από αυτόν. Ο άνθρωπος που είχε την ιδέα, την ψυχραιμία, την ψυχρότητα ή την εντολή να καταγράψει με τον φακό του το σκηνικό των εκτελέσεων και τα πρόσωπα των μελλοθανάτων. Εκείνος που κρατούσε επί χρόνια το άλμπουμ του ως προσωπικό κειμήλιο, μέχρι να αλλάξει χέρια να να φτάσει ως αντικείμενο δημοπρασίας στη δημοσιότητα. Από φόβο, από ντροπή, από την αίσθηση ότι κρατάει στα χέρια του κάτι καλλιτεχνικό, από την ηδονή που προκαλούσε στους ναζί ο θάνατος; Ποιος ξέρει; Πάντως, μέχρι πριν μία εβδομάδα θεωρούσαμε την ύπαρξη φωτογράφου την ώρα της εκτέλεσης μόνο κινηματογραφικό εύρημα στην τελευταία ταινία του Παντελή Βούλγαρη.

Το να είσαι ο φωτογράφος αυτής της διαδικασίας, από τη στιγμή κιόλας της μεταγωγής, είναι σα να πατάς τη σκανδάλη πρώτος. Νωρίτερα από τους παρατεταγμένους στρατιώτες. Ο τρόπος δε που το έκανε ο συγκεκριμένος φανερώνει κάποιον που ηδονίζεται καταγράφοντας ή θεωρεί πως κάνει κάποιου είδους Τέχνη… Δεν ήταν από κάπου μακριά που τράβηξε μια γρήγορη εικόνα. Ήθελε να φαίνονται τα πρόσωπα. Να τους καταγράψει από τη στιγμή που “στ’ ανοιχτά του κόσμου τα καμιόνια θα ξεφορτώνουν στην Καισαριανή”. Ενδεχομένως να τους έχει καταγράψει και νεκρούς. Θα περιμένουμε να δούμε στην Ελλάδα πια όλο το υλικό.

Ήθελε να τους έχει σε πρώτο και δεύτερο πλάνο. Να έχει προοπτική… Σαν φωτογραφική άσκηση. Ήθελε να κοιτάξουν τον φακό, να τραβήξει μια καλή πόζα… Με τους συνυπεύθυνους να φαίνονται επιβλητικοί μέσα στα κάδρα του. Πόση διαστροφή μπορεί να κρύβεται σε μια ιστορία που επιστρέφει;

Ο συλλέκτης που είχε στην κατοχή του το φωτογραφικό άλμπουμ τον αναφέρει ως Hermann Heuer, ενώ σε άλλη πλατφόρμα είχε βγει στο σφυρί το στρατιωτικό του βιβλιάριο και αναφερόταν ως Hermann Hener. Μπήκε στον πόλεμο τον Αύγουστο του 1939 με τον βαθμό του λοχία ως αρχηγός διμοιρίας στις ναζιστικές επιχειρήσεις κατά της Πολωνίας. Αργότερα θα βρεθεί σε ανάλογες επιχειρήσεις στην Ολλανδία, το Βέλγιο και τη Γαλλία. Η μονάδα του υπαγόταν στο X Σώμα Στρατού (X. Armeekorps – Wehrmacht). Ίσως και λόγω τραυματισμού, είναι ορατή η μεγάλη ουλή στην αριστερή πλευρά του προσώπου του, αποστρατεύεται το καλοκαίρι του 1940. Τον Σεπτέμβριο του 1943 επιστρατεύεται ξανά στο τάγμα οχυρών 1012 και μέσω Γιουγκοσλαβίας φτάνει στην Ελλάδα μαζί με τις κατοχικές δυνάμεις.

Από το προσωπικό στρατιωτικό του βιβλιάριο μαθαίνουμε ότι ήταν υπολοχαγός στο τάγμα Festungs-Bataillon 1012 με έδρα τη Μαλακάσα.

Ενδιαφέρον έχει η καταγραφή της νοσηλείας του στο Αρσάκειο Ψυχικού που λειτουργούσε ως νοσοκομείο κατά την περίοδο του πολέμου και της Κατοχής. Φαίνεται ότι προσποιήθηκε ασθένεια και έμεινε στο νοσοκομείο από τις 8.1.1944 ως τις 22.1.1944. Λίγους μήνες μετά, ύστερα από την εκτέλεση των 200 της Καισαριανής της 1.5.1944 ο Hener τιμήθηκε με τον Σταυρό Πολεμικής Αξίας και Τιμής 2ης τάξης και αναβαθμίστηκε στην στρατιωτική κλίμακα. Την 1.1.1945 έγινε υπολοχαγός, ενώ στο βιβλιάριο γίνονται αναφορές για κατοχή προσωπικών όπλων. Μετά την αποχώρησή του από την Ελλάδα μετακινήθηκε στη Σερβία και την Κροατία.

Το τάγμα που υπηρετούσε ήταν τμήμα της 41ης μεραρχία πεζικού, διοικητής της οποίας ήταν ο Υποστράτηγος (Generalmajor) Φραντς Κρεχ. Η δολοφονία του υποστράτηγου Κρεχ και μελών της συνοδείας του στους Μολάους ήταν η αφορμή για να εκτελεστούν οι 200 στην Καισαριανή ως αντίποινα. Ο Χέρμαν Χένερ είχε φωτογραφίες που είχε τραβήξει ο ίδιος τον υποστράτηγο Κρεχ πριν τη δολοφονία του, αλλά και φωτογραφίες από την κηδεία του που έγινε στην Αθήνα.

Στους λίγους μήνες που υπηρέτησε στην Ελλάδα το διάστημα 43-44 έχει φωτογραφίσει διάφορες περιοχές, πρόσωπα και τοποθεσίες σε Αθήνα, Πειραιά, Χαϊδάρι, Μαλακάσα, Ωρωπό, Ίσθμια, Λουτράκι και Κόρινθο. Σε πολλές περιπτώσεις οι φωτογραφίες φαίνεται να λαμβάνονται υπ’ όψιν των εικονιζόμενων, σε άλλες φαίνεται να φωτογραφίζει χωρίς να αντιλαμβάνονται την παρουσία του.

Ένας πιο προσεκτικός παρατηρητής θα δει πως εκτός από στιγμές χαλάρωσεις και ομαδικές “οικογενειακές” φωτογραφίες καταγράφει τοποθεσίες, θέσεις, εξοπλισμό, πρόσωπα αξιωματικών και στρατιωτών εκτός, αλλά και εντός στρατιωτικών χώρων. Τα κατοχικά χρόνια δεν ήταν σπάνιο κάποιος Γερμανός να φωτογραφίζει στην Ελλάδα ως κατακτητής, αλλά δεν ήταν εύκολο να το κάνεις μέσα σε στρατόπεδα ή την ώρα των εκτελέσεων…Θα έπρεπε να έχεις με κάποιο τρόπο την ανοχή ή την κάλυψη για κάτι τέτοιο. Επίσης, φαίνεται πως πολλοί αξιωματικοί και στρατιώτες στήνονται στον φακό του, αλλά εντύπωση προκαλεί και η φωτογράφηση ναζιστών με πολιτικά στους οποίους είναι αντιληπτή η παρουσία του.

Η φωτογραφική συλλογή με εκατοντάδες φωτογραφίες, πολλές εκ των οποίων έχουν χειρόγραφες σημειώσεις τεκμηρίωσης στην πίσω όψη (τοποθεσίες, ημερομηνίες κλπ) βάζει στο τραπέζι έναν προβληματισμό για το κατά πόσο ο χαμηλόβαθμος αξιωματικός με τις συχνές μετακινήσεις, που ανέβηκε γρήγορα στις βαθμίδες, ήταν απλώς ένας λάτρης της φωτογραφίας και λειτουργούσε ως άτυπος φωτογράφος της μονάδας του ή αν οι φωτογραφίες αυτές ήταν παράλληλα κατασκοπευτικό υλικό ή τεκμήρια που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν αν και όταν έκρινε εκείνος σκόπιμο για κάποιο λόγο.

Ολόκληρο το κείμενο, αλλά και το τι μας είπε η Ιωάννα Καρυστιάνη για τον φωτογράφο στην ταινία του Παντελή Βούλγαρη μπορείτε να το βρείτε στα σημερινά TA NEA

Αυτοί είναι οι 200 ήρωες που εκτέλεσαν

οι Ναζί στην Καισαριανή την 1η Μαη 1944

1) Αγραφιώτης Αγησίλαος Του Κώστα. Κάτοικος Κηφισιάς. Υπάλληλος του Υπουργείου Στρατιωτικών. [Ακρον.]

2) Αϊβατζίδης Γεώργιος Tου Αλεξάνδρου. Μάγειρας. Από τα Σέρβια Κοζάνης. [Ακρον.]

3) Αλατζάς Νικόλαος Tου Γεωργίου. Αγρότης. Γεννημένος το 1913. Από το Σουφλί. [Ακρον.]

4) Αλεξανδράτος Ανδρέας

5) Αλεξόπουλος Δημήτρης Εργάτης. Από τη Λάρισα. Στέλεχος της ΚΟ Αθήνας του ΚΚΕ. Κουρέας στο στρατόπεδο. [Ακρον.]

6) Αλεξόπουλος Ιωάννης Εργάτης. Από το Αγρίνιο (παρατσούκλι «Όρνιο»). [Ακρον.]

7) Αλμπάνης Γεώργιος Αγρότης. Από την Ευκαρπία Σερρών. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Αναφ.]

8) Αμπελογιάννης Σπήλιος Από το Ανεμοχώρι Ηλείας. Εργάτης. 22 χρονών. Κάτοικος Κολωνού. Στέλεχος του ΚΚΕ. Πιάστηκε τον Νοέμβρη του 1943 απ’ τους Γερμανούς φορτωμένος παράνομο τύπο, φυλακίστηκε στου Χατζηκώστα και έπειτα στο Χαϊδάρι.Πριν την εκτέλεση έγραψε πάνω σε ένα ρούχο του: «Έτσι πεθαίνουν οι άξιοι Έλληνες. Πεθαίνω περήφανος. Ζήτω η λευτεριά. Διαβάτη Έλληνα το ρούχο τούτο να το πας στην παραπάνω διεύθυνση. Είναι η στερνή επιθυμία ενός ανθρώπου, που ξέρει να πεθαίνει για τη λευτεριά. Ζήτω ο ελληνικός λαός».

9) Αναστασιάδης Ελευθέριος Δικηγόρος. Από την Κρήτη. Κάτοικος Αθήνας. Ανάπηρος της Αλβανίας με ακρωτηριασμένα τα δύο πόδια του. Στέλεχος του ΚΚΕ.Σημ.: Στο βιβλίο του ΚΚΕ αναφέρεται ότι στις 3-5-1944 εκτελέστηκε στην Καισαριανή η Ασπασία Ανυσίου επειδή έκρυβε στο σπίτι της τον Ελευθ. Αναστασιάδη. Πριν τον εκτελέσουν έγραψε πάνω στο ξύλινο πόδι του: «Ειδοποιήστε τη χήρα μητέρα μου, Κατίνα Αναστασιάδου, οδός Λομβάρδου 2, Αθήναι, ότι πεθαίνω για την Ελλάδα μας».

10) Αναστασιάδης Παναγιώτης («Γάσπαρης»). Οικοδόμος. Πρόσφυγας, ποντιακής καταγωγής. Κάτοικος Καλλιθέας. Υποψήφιος βουλευτής Αττικής με το Ενιαίο Μέτωπο Εργατών Αγροτών (ΕΜΕΑ) στις εκλογές του 1935. [Ακρον.]

11)Ανδρεάκης Γεώργιος

12) Ανδρεάκης Πέτρος

13) Ανδρώνης Πέτρος Τσαγκάρης. Από το Οίτυλο Μάνης. Κάτοικος Αθήνας. Αρχειομαρξιστής, βασικό στέλεχος της ΚΟΜΛΕΑ και αργότερα του ΚΑΚΕ, συνδικαλιστής, υποψήφιος βουλευτής στις εκλογές του 1933 στο Οίτυλο. Κατά τη δικτατορία του Μεταξά διέφυγε στο εξωτερικό. Στην Κατοχή επέστρεψε στην Ελλάδα και συνελήφθη στις 14-4-1944

14) Ανουσάς Ιωάννης Μαθητής της Σεβαστοπούλειου Σχολής. 17 χρόνων. Γεννήθηκε στον Μανταμάδο Λέσβου.Κάτοικος Αθήνας. Στέλεχος του ΚΚΕ και της ΕΠΟΝ.Γεννήθηκε στο Μανταμάδο το 1920. Φεύγει από το χωριό του και εγκαθίσταταιμόνιμα στην Αθήνα. Γίνεται μέλος (και αργότερα στέλεχος) του ΚΚΕ. Συλλαμβάνεται από τη μεταξική δικτατορία και κλείνεται στην Ακροναυπλία.Την περίοδο της Κατοχής αναπτύσσει πλούσια αντιστασιακή δράση και αναδείχνεται σε στέλεχος της ΕΠΟΝ. Για το λόγο αυτό πιάνεται και εκτελείται από τους καταχτητές στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του ’44.

15) Αντωνέλης Ιγνάτης Ηλεκτρολόγος. Γεννήθηκε στον Μανταμάδο Λέσβου το 1903. Στέλεχος του ΚΚΕ. Το 1936 εξορίζεται στην Ανάφη. [Αναφ.]Γεννήθηκε στο Μανταμάδο το 1903. Εργάζεται σαν ηλεκτρολόγος στο εργοστάσιο Ραπίτη στη Μυτιλήνη. Το 1932 γίνεται μέλος του ΚΚΕ. Πιάνεται το 1936 από τη μεταξική δικτατορία και εξορίζεται στην Ανάφη. Μετά την πτώση του Μουσολίνι και την ανακωχή του Μπαντόλιο (25-7-1943) οι εξόριστοι Αναφιώτες αφήνονται ελεύθεροι.Ύστερα από πολλές ταλαιπωρίες φτάνει στην Τζια κι ύστερα από δυο μέρες στη Σύρο, όπου ξαναπιάνεται και κλείνεται στις φυλακές της Σύρας (Λαζαρέτα). Από εκεί οι Γερμανοί τον μεταφέρουν στις φυλακές Αβέρωφ και στη συνέχεια στο Χαϊδάρι. Την Πρωτομαγιά του ’44 εκτελείται απ’ τους Γερμανούς στην Καισαριανή.

16) Αντωνιάδης Αθανάσιος

17) Αποστολίδης Στάθης Από την Αθήνα. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Ακρον. ή Αναφ.]

18) Αποστολίδης Τάσος Εργάτης. Από την Αθήνα. Στην Ανάφη εικονογραφούσε την εφημερίδα ‘Αντιφασίστας’ που εξέδιδαν οι εξόριστοι. [Αναφ.]

19) Βαγενάς Απόστολος του Γεωργίου Καπνεργάτης. Από τη Νιγρίτα Σερρών. Στέλεχος του ΚΚΕ, συνδικαλιστής στο Σωματείο Καπνεργατών. Εξόριστος στην Ανάφη και αργότερα στην Ακροναυπλία. [Ακρον.]. Κατά τη μεταφορά του στον τόπο εκτέλεσης άφησε το εξής σημείωμα: «Δεν σας ξέχασα ποτές. Για σας και τον Ελληνικό λαό έδωσα και τη ζωή μου. Σήμερα 1η Μάη 1944. Σας φιλώ για τελευταία φορά. Α. Βαγενάς».

20) Βαλασόπουλος Βαλάσης Ή Βλάσσης. Εμποροϋπάλληλος. Από τα Αρφαρά Καλαμάτας. Κάτοικος Αθήνας. Συνελήφθη το 1938 και μεταφέρθηκε στην Ακροναυπλία. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Ακρον.]

21) Βάλβης Σπύρος Στο ηρώο της Παλ. Πεντέλης μνημονεύεται ως “αγωνιστής από την Πεντέλη” Το ίδιο και ο επόμενος.

22) Βάλβης Χαράλαμπος

23) Βαλεντάκης Ιωάννης Του Μανώλη. Από την Κρήτη. Ιδιωτικός υπάλληλος. 38 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ, της Εργατικής Βοήθειας Πειραιά και των Συνδικάτων (των Εκτελωνιστών). [Ακρον.]

24) Βαρθολομαίος Αντώνιος Του Αλκιβιάδη. Εμποροϋπάλληλος. Από την Αθήνα. 44 χρόνων. Αθλητής. Στέλεχος του ΚΚΕ. Εκτελούσε χρέη στρατοπεδάρχη στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου.[Ακρον.]

25) Βασάλος Τηλέμαχος Γεννήθηκε το 1915 στην Τένεδο. Κάτοικος Μυτιλήνης. Στέλεχος της ΟΚΝΕ Λέσβου και του ΚΚΕ. Επί Κονδύλη εξορίζεται στην Ανάφη. Επί Μεταξά συλλαμβάνεται και ξαναστέλνεται στην Ανάφη. [Αναφ.]Γεννήθηκε το 1915 στην Τένεδο. Ήδη από το Γυμνάσιο αναπτύσσει πολιτική δραστηριότητα. Το 1934 μπαίνει στις γραμμές της ΟΚΝΕ και αργότερα γίνεται Γραμματέας της ΟΚΝΕ Λέσβου και μέλος του ΚΚΕ. Την περίοδο της «κοσμογονίας» του Κονδύλη εξορίζεται στην Ανάφη. Στη διάρκεια της μεταξικής δικτατορίας δουλεύει παράνομα, οπότε πιάνεται και εκτοπίζεται ξανά στην Ανάφη. Υπηρετεί τη στρατιωτική του θητεία και ξαναστέλνεται στο ξερονήσι.Ύστερα από τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας (8-9-1943) δραπετεύει, αλλά συλλαμβάνεται από τους Γερμανούς στη Σύρο και κλείνεται στις φυλακές Αβέρωφ. Από κει μεταφέρεται στο Χαϊδάρι και την Πρωτομαγιά του ’44 εκτελείται στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.

26) Βεκίδης Ζαφείρης Τσαγκάρης. Από τη Θεσσαλονίκη. Στέλεχος του ΚΚΕ, μέλος της διοίκησης του Σωματείου Υποδηματεργατών, γραμματέας του Ενωτικού Εργατικού Κέντρου Θες/νικης. Εξόριστος στην Ανάφη το 1935, συμμετείχε στην απεργία πείνας των εξορίστων για να τους δοθεί αμνηστία. Υποψήφιος βουλευτής Θεσσαλονίκης με το Παλλαϊκό Μέτωπο στις εκλογές του 1936. Είχε ενεργό ρόλο στα γεγονότα του Μάη του ’36. Προϊστάμενος στα μαγειρεία στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου. [Ακρον.]

27) Βλαχάκης Χρήστος Εργάτης. Από την Ήπειρο. [Ακρον.]

28) Βουδούρης Θέμος Τορναδόρος. Κάτοικος Αμφιάλης Πειραιά. [Ακρον.]

29) Γαντές Μιχαήλ Ανθυπασπιστής.

30) Γάτσος Αθανάσιος

31) Γεωργακόπουλος Πλούταρχος Αυτοκινητιστής. Από την Αθήνα. [Ακρον.]

32) Γεωργιάδης Περικλής Πρόσφυγας, γεννήθηκε το 1910 στη Σαμψούντα Μ. Ασίας. Σε μικρή ηλικία είδε τον πατέρα του να κρεμιέται από τους Τούρκους στην πλατεία της Σαμψούντας. Κάτοικος Ποντολίβαδου Καβάλας. Συλλαμβάνεται το 1936 και εκτοπίζεται σε Ανάφη και Φολέγανδρο, και στη συνέχεια στην Ακροναυπλία.  [Ακρον.]

33) Γηγίνης Ευάγγελος Από τη Νίκαια Πειραιά.

34) Γιαννακουρέας Δημήτριος Τσαγκάρης. Από την Αθήνα. Αρχειομαρξιστής στις αρχές της δεκαετίας του 1930. Στη συνέχεια αναφέρεται ότι προσχώρησε στο τροτσκιστικό ρεύμα (αλλού ότι παρέμεινε αρχειομαρξιστής). [Αναφ.]

35) Γιάνναρης Στέφανος Ή Γιανναράκης. Μνημονεύεται ως αγωνιστής από την Πεντέλη.

36) Γιαννόπουλος Σπύρος Καπνεργάτης. Στέλεχος του Συνδικάτου Καπνεργατών  Πειραιά. [Ακρον.]

37) Γιόλκας Ευάγγελος Ή Γιόλπας. Από τη Ραχούλα Καρδίτσας. Αναφέρεται Γούλκας Βαγγ., κρατούμενος στη Λάρισα στις αρχές του 1943.

38) Γκάλκος Γεώργιος Ή Γκάλγκος, που μάλλον είναι το σωστό. Με καταγωγή από τη Ζίτσα Γιαννίνων. Μνημονεύεται ως αγωνιστής από την Πεντέλη.

39) Γκινές Κώστας Σερβιτόρος. Από τη Δράμα (ή Καβάλα ή Ξάνθη). [Ακρον.]

40) Γκότσης Γεώργιος Έφεδρος υπολοχαγός, τοπογράφος του Υπουργείου Γεωργίας. Από τους Αρμενιούς Μεσσηνίας. Στέλεχος του ΚΚΕ και του ΕΑΜ. Σημ.: Ο Φλούντζης τον έχει Ακροναυπλιώτη, χωρίς να διευκρινίζει πότε κρατήθηκε εκεί. [Ακρον.]

41) Γούτας Γεώργιος

Ή Γούσας. Νεολαίος [Ακρον.].

42) Δαλδογιάννης Σταμάτιος Γεννημένος το 1892 στη Θράκη, κάτοικος Δράμας (ή Θες/νικης). Σερβιτόρος, ειδ. γραμματέας του σωματείου καφεζυθεστιατορίων. Εξόριστος στον Άϊ Στράτη το 1935. Στις 23-6-1936 συνελήφθη στη Θεσσαλονίκη. [Ακρον.]

43) Δανδινίδης Χριστόφορος Οικοδόμος – σοβατζής. Από την Πάτρα. [Ακρον.]

44) Δασκαλόπουλος Γεώργιος («Σκάνδαλος»). Από τη Χώρα Μεσσηνίας. Επισιτιστής. Κάτοικος Αθήνας. [Ακρον.]

45) Δημητριάδης Δημήτριος Του Κώστα. Από την Πτολεμαΐδα. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Ακρον. ή Αναφ.]

46) Δήμος Κώστας Του Βασίλη. Εργάτης. Από τα Γιάννινα. [Ακρον.]

47) Δούκας Σπυρίδων

48) Δροσόπουλος Θεόδωρος

49) Ελευθεριάδης Ηλίας 40 χρόνων. Τροχιοδρομικός. Κάτοικος Καλλιθέας. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Ακρον.]

50) Ζάγκας Χρήστος (Τάκης). Κτηματίας. Από την Άρτα. 39 χρόνων. Μέλος του ΚΚΕ και της ΟΚΝΕ. Ο μόνος από τους δραπέτες της 31-3-1944 από το Χαϊδάρι που πιάστηκε. Ήταν στο μπλοκ «15» (απομόνωση) του στρατοπέδου. [Ακρον.]

51) Ζησιμάτος Παντελής Του Σπύρου. Πλασιέ. Από τα Κοντογουράτα Θηναίας Κεφαλονιάς. 32 χρόνων. Πιάστηκε στις 14-8-1936, τον εκτόπισαν στην Ανάφη και από εκεί στην Ακροναυπλία. [Ακρον.]

52) Θεμελής ή Χατζηθεμελής Μιχαήλ Του Γιάννη. Από την Κάλυμνο. 41 χρόνων. Έμπορος. Μέλος του ΕΑΜ Πλάκας Αθήνας. Ελασίτης.

53) Θεολόγος Ιωάννης

54) Θεοφιλόπουλος Γεώργιος Του Ιωάννη. Λογιστής. Γεννήθηκε στην Κεφαλονιά το 1912. Κάτοικος Αθήνας. [Ακρον.]

55) Καδίκας Ιωάννης Του Θεοδώρου. Από την Πελοπόννησο. [Ακρον.]

56) Κακαλιός Ηλίας Γεννήθηκε το 1913 στην Αγιάσο Λέσβου. Στέλεχος του ΚΚΕ και της ΟΚΝΕ Λέσβου.  Το 1935 εξορίστηκε στη Σίκινο, νέα σύλληψη και εκτόπιση τον Δεκέμβρη του 1938 στη Σίφνο, και μετά στην Ανάφη [Αναφ.]Γεννήθηκε το 1913 στην Αγιάσο. Ήταν Γραμματέας της ΟΚΝΕ Αγιάσου, που εξέδιδε τότε δική της τοπική εφημερίδα. Ράφτης στο επάγγελμα, πρωτοστατεί για τη συγκρότηση της Συνεργατικής Ραφτάδων Αγιάσου. Το 1934 γίνεται μέλος του ΚΚΕ και την επόμενη χρονιά εξορίζεται για τέσσερις μήνες στη Σίκινο. Γυρίζει και με ακόμα μεγαλύτερο ζήλο δουλεύει για το Κόμμα και το Λαό, ενώ στη διάρκεια της μεταξικής δικτατορίας υπηρετεί τη στρατιωτική του θητεία. Το Δεκέμβρη του 1938, παραμονή της απόλυσής του από το Στρατό, τον συλλαμβάνουν και τον εκτοπίζουν στη Σίφνο κι από κει στην Ανάφη, για να εκτίσει παλιότερη ποινή που του είχε επιβληθεί. Μένει στην Ανάφη μέχρι το 1943 και από κει μεταφέρεται στις φυλακές Αβέρωφ και παραδίδεται από την εθνοπροδοτική κυβέρνηση της Αθήνας στις γερμανικές αρχές κατοχής. Από τις φυλακές Αβέρωφ μεταφέρεται στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου και την Πρωτομαγιά του ’44 εκτελείται στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής από τους Γερμανούς ναζιστές.

57) Καλαϊτζίδης Νικόλαος Ή Καλαϊτζής. Του Γιάννη. Ναυτεργάτης. Από τη Σάμο. [Ακρον.]

58) Καλαφατάκης Θρασύβουλος Του Γρηγόρη. Αγρότης. Γεννήθηκε το 1904 στον Πλατανιά Χανίων. Στέλεχος του ΚΚΕ. Δυναμικός και πρωτοπόρος αγρότης, οργάνωσε πρώτος στο χωριό αγελαδοτροφείο. Συμμετείχε στο αντιδικτατορικό κίνημα του Ιούλη του 1938 στα Χανιά, αργότερα συνελήφθη, στάλθηκε στις φυλακές Χανίων και από εκεί στην Ακροναυπλία.[Ακρον.]

59) Καλόφας Απόστολος Από την Προσοτσάνη Δράμας. 26 χρόνων. Νεολαίος, στέλεχος της ΟΚΝΕ και του ΚΚΕ. [Ακρον.]

60) Καμαρινός Παναγιώτης Ράφτης (ή ναυτεργάτης). Από τη Ρηχιά Λακωνίας. Κάτοικος Αθήνας. 40 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Αναφ.]

61) Καμτσίκης Νικόλαος

Του Αναστασίου. Ιδιωτικός υπάλληλος. Από τη Θεσσαλονίκη. [Ακρον.]

62) Καπέλας Στέφανος Τροχιοδρομικός. Κάτοικος Αγ. Αναργύρων Αττικής. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Ακρον.]

63) Καπλιτζόγλου Ευριπίδης Εργάτης. Από την Καβάλα. Νοσοκόμος στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου. [Ακρον.]

64) Καραβοκυρός Διαμαντής Γεννήθηκε το 1895 στους Σπαθαραίους Σάμου. Εργάτης γης. Στέλεχος του ΚΚΕ. Επανειλημμένα εκτοπίστηκε για την επαναστατική του δράση, το 1930 πιάστηκε και εκτοπίστηκε στην Τσαρίτσανη, όπου βρέθηκε επικεφαλής της καθόδου των αγροτών στην Ελασσόνα, που πέτυχαν να αποσπάσουν καλαμπόκι. Εκτελεστικός επίτροπος της πανεργατικής ένωσης ‘Πρόοδος’. Υποψήφιος βουλευτής Θεσσαλονίκης και Κατερίνης με το ΕΜΕΑ στις εκλογές του 1933. Το 1935 εξόριστος στον Άϊ Στράτη. [Ακρον.]

65) Καράγιωργος Λάμπρος Του Κωνσταντίνου. Από τα Θεοδώριανα Άρτας. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Αναφ.]

66) Καραγιάννης Αυγέρης Του Δημητρίου. Αγρότης. Από τη Σαλμώνη Ηλείας. Στέλεχος του ΚΚΕ και του ΕΑΜ. Κρατούμενος στη Λάρισα το 1943.

67) Καραθανάσης Ιωάννης Του Χριστόδουλου. Αγρότης. Από τον Παγώνδα Σάμου. Στέλεχος του ΚΚΕ, μέλος ενός απ’ τους πρώτους πυρήνες του ΚΚΕ το 1928 στη Σάμο. Πήρε μέρος στο αγροτικό συλλαλητήριο στον Παγώνδα το 1933 και προφυλακίστηκε. Ακολούθησαν νέες διώξεις και εξορίες. [Ακρον.]

68) Καρανικόλας Κώστας [Ακρον.]

69) Καραντώνης Ζαφείριος Του Ευθυμίου και της Ασπασίας. Οικοδόμος. Πρόσφυγας, γεννήθηκε το 1906 στη Ραιδεστό Ανατ. Θράκης. Κάτοικος Δραπετσώνας. Μέλος του ΚΚΕ και της ΟΚΝΕ. [Ακρον.]

70) Καράσσο Μωυσής Εβραίος από τη Θεσσαλονίκη. Έμπορος (ή υποδηματεργάτης). Στέλεχος του ΚΚΕ. [Αναφ.]

71) Καρατζάς Παύλος Από το Μαρμάρι Εύβοιας. Γιός πολυμελούς αγροτικής οικογένειας, έζησε από μικρός την τσιφλικάδικη εκμετάλλευση, όταν ο πατέρας του δούλευε κολλήγος στο νησί Πεταλιοί, ιδιοκτησία του μεγαλοεφοπλιστή Εμπειρίκου. Έφυγε από το νησί και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου δούλεψε ως εργάτης ξυλουργείου. Στέλεχος του ΚΚΕ και του Συνδικάτου Ξύλου. [Αναφ. ή Ακρον.] Βρέθηκε ένα σημείωμά του μετά την εκτέλεση:«Παύλος Καρατζάς, εξόριστος από το 1936. Με πήραν για εκτέλεση 1 Μαΐου 1944».

72) Κάρλος Γεώργιος [Ακρον.]

73) Κηπουρός Απόστολος Του Πασχάλη. Αγρότης. Από το Σουφλί (ή τις Σέρρες). Στέλεχος του ΚΚΕ. [Ακρον.]

74) Κλαπατσέας Κων/νος Του Παναγιώτη. Φοιτητής Νομικής. Γεννήθηκε το 1916. Από τη Σαϊδόνα Μεσσηνίας. Στέλεχος του ΚΚΕ και της ΟΚΝΕ. [Ακρον.]

75) Κοβάνης Γεώργιος Αναφέρεται ως τροτσκιστής.

76) Κόκκινος Θεοφάνης Αγρότης. Από τη Θράκη. [Ακρον.]

77) Κοντογιάννης Γεώργιος («Τσουράπας»). Από το Παλιόκαστρο Σάμου. Μέλος του ΚΚΕ. Υποψήφιος βουλευτής Σάμου με το Π.Μ. το 1936. [Ακρον.]

78) Κορνάρος ή Κορναράκης Παναγιώτης Του Γιώργου. Γεννήθηκε στο Σφακοπηγάδι Κισσάμου Χανίων το 1908. Στέλεχος του ΚΚΕ. Σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, συμμετείχε στις φοιτητικές κινητοποιήσεις στα τέλη του 1929, με αποτέλεσμα να αποβληθεί από όλα τα πανεπιστήμια. Αργότερα συντάκτης στον Ριζοσπάστη. Στον Ριζοσπάστη, την περίοδο 1932-1934, αναφέρονται πολλές διώξεις και φυλακίσεις του. Υποψήφιος βουλευτής Χανίων το 1935 με το ΕΜΕΑ και το 1936 με το Π.Μ. [Ακρον.]

79) Κοσμάς Δημήτριος Του Γιώργου και της Πανάγιως. Δάσκαλος. Από το Μιχαλίτσι Γιαννίνων. 31 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Ακρον.]

80) Κοσμερίδης Αθανάσιος Οδοντοτεχνίτης. Από την Καλλιθέα Αττικής. 38 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Ακρον.]

81) Κοσμίδης Στράτος Από την Καλαμαριά Θεσσαλονίκης (ή το Κιλκίς). [Ακρον.]

82) Κουβελιώτης Χρήστος Του Γιώργου. Γεννήθηκε το 1903. Από τον Πήδασο Μεσσηνίας. Τελειόφοιτος της Ανωτ. Εμπορικής (ή του Οικονομικού Τμήματος της Νομικής). Ως Πρόεδρος της Κοινότητας Πηδάσου προώθησε τη δημιουργία Συνδέσμων μεταξύ των Κοινοτήτων και τον θεσμό των κοινοτικών συνεδρίων. Το 1934 εκδίδει την εφημερίδα ‘Πήδασος’, η οποία όμως κλείνει βίαια και ο ίδιος διώκεται. Ηγετική μορφή στη μεγάλη σταφιδική εξέγερση της Μεσσηνίας τον Αύγουστο του 1935. Υποψήφιος βουλευτής Μεσσηνίας με το Π.Μ. το 1936. Συνελήφθη τον Ιούνη του 1936, λίγο πριν το σταφιδικό συνέδριο του Πύργου και εξορίστηκε στη Σίκινο. Αργότερα μεταφέρεται στην Ακροναυπλία  [Ακρον.]

83) Κουής Δημήτριος Από τα Κρέσταινα Ηλείας. [Ακρον.]

84) Κουργιώτης Δημήτριος Του Βασίλη. Εργάτης. Πρόσφυγας, γεννήθηκε στη Κίο της Μ. Ασίας το 1914. Κάτοικος Θεσσαλονίκης. Στέλεχος του ΚΚΕ. Επί δικτατορίας Μεταξά πέρασε στην παρανομία, τον Αύγουστο του 1938 συνελήφθη και κλείστηκε στην Ακροναυπλία.  [Ακρον.]

85) Κουσέσης Γεώργιος Ή Κουσέτης.

86) Κουσίσης Σταμάτης ή Σπύρος Γεννήθηκε το 1918 στην Κάρυστο, κάτοικος Μοσχάτου Αττικής. Καζαντζής, πρόεδρος του Σωματείου Λεβητοποιών Αθηνών. Συνελήφθη και οδηγήθηκε στην Ακροναυπλία στις 14-8-1937. [Ακρον.]

87) Κούτης Γεώργιος Ή Κούσης. Κάτοικος Ν. Ιωνίας Αττικής. [Ακρον.]

88) Κουτσοβός Ηλίας Από την Πύλο. Στέλεχος του ΚΚΕ. Έλαβε μέρος στα «σταφιδικά» της Μεσσηνίας το 1935. [Ακρον.]

89) Κρόκος Γεώργιος Δάσκαλος και μετά οικοδόμος. Από το Στελί Ικαρίας. 39 χρόνων. Αρχειομαρξιστής στο πρώτο του ξεκίνημα, αργότερα προσχώρησε στην τροτσκιστική ΕΟΚΔΕ και ΚΔΚΕ [Ακρον.].Αποφοίτησε από το Διδασκαλείο Μυτιλήνης και διορίστηκε δάσκαλος στη Μακεδονία. Παράλληλα, αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στους πολιτικούς αγώνες της περιόδου. Για τις ιδέες και τη δράση του κυνηγήθηκε από το δικτατορικό καθεστώς Μεταξά,συνελήφθη και φυλακίσθηκε στις φυλακές της Ακροναυπλίας. Εκεί τον βρήκε η γερμανική κατοχή αφού μαζί με τους υπόλοιπους πολιτικούς κρατούμενους παραδόθηκε στους ναζί. Το 1942, κρατούμενοι της Ακροναυπλίας μεταφέρονται στο Μεταγωγών Πειραιά, με προορισμό τόπους εξορίας. Αντί γι’ αυτό, μεταφέρεται στην Εύβοια τον Ιούλιο του 1942, αργότερα στη Λάρισα και κατόπιν στο Χαϊδάρι.Μεταφερόμενος στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, κατάφερε να στείλει έναν τελευταίο χαιρετισμό στην οικογένειά του:«Να σταλή Άνναν Κ. Πλακίδη, Κάμπος Ικαρίας. Σας φιλώ όλους απ’ τον τόπο της εκτέλεσης 1-5-πρωί».Γιώργος Κρόκος .

90) Κυρανούδης Αθανάσιος Αγρότης. Από το Σουφλί. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Ακρον.]

91) Κυριακούδης Δημήτριος Αγρότης. Από το Σιτοχώρι Σερρών. 35 χρόνων. Μέλος του ΚΚΕ. Συνελήφθη το 1937, μεταφέρθηκε στη Φολέγανδρο, Ακροναυπλία και Πύλο. [Ακρον.]

92) Κυριαζής Εμμανουήλ Τσαγκάρης. Από τη Δράμα. Κρατούμενος στη Λάρισα το 1943.

93) Κωνσταντινίδης Αλέκος Υδραυλικός. Πρόσφυγας, γεννημένος στο Βατούμ της Ρωσίας το 1900. Κάτοικος Αργυρούπολης Αττικής. [Ακρον. ή Αναφ.]

94) Κωνσταντινίδης Δημήτριος Τροχιοδρομικός. Από τη Θεσσαλονίκη. Επικεφαλής του συνεργείου μηχανουργών στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου. [Ακρον.]

95) Κωνσταντινίδης Κώστας

96) Λαζαρίδης Ανέστης Γεννήθηκε στην Καισάρεια της Μ. Ασίας το 1912. Το 1924 ήλθε πρόσφυγας στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στην Ελευσίνα. Αχθοφόρος. Στέλεχος του ΚΚΕ. Τον Σεπτέμβριο του 1938 πιάστηκε και εξορίστηκε στην Ανάφη και μετά στην Ακροναυπλία. Το 1942 μεταφέρθηκε άρρωστος σαν όμηρος στο Τζάνειο Νοσοκομείο. Στο στρατόπεδο της Λάρισας το 1943. [Ακρον.]

97) Λαμπρινίδης Εμμανουήλ Του Ευτύχιου. Υπάλληλος της Ηλεκτρικής Εταιρείας. Από την Αθήνα. 33 χρόνων. Μέλος του ΚΚΕ και του ΕΑΜ. [Αναφ.]Σε σημείωμά του που έριξε από το καμιόνι που μεταφερόταν στον τόπο της εκτέλεσης έγραφε:«Αφήνω γεια σε όλους … Ζήτω το ΕΑΜ».

98) Λιακίδης Θεόφιλος Εργάτης. Από τη Δάφνη Καλαβρύτων. Κάτοικος Αργυρούπολης Αττικής. [Ακρον.]

99) Λυμπερόπουλος Παύλος Εργάτης. Από τα Ταμπούρια Πειραιά. [Ακρον.]

100) Μαγκάκης ή Μαγκανάς Κων/νος

101) Μακέδος ή Παρασκευάς Δημοσθένης Καπνεργάτης. Από την Καβάλα. Στέλεχος του ΚΚΕ, συνδικαλιστής. Πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Καβάλας το 1934 επί δημαρχίας Παρτσαλίδη.  [Ακρον.]

102) Μακρής Κων/νος Λογιστής. Από το Λουτράκι Κορινθίας. [Ακρον.]

103) Μάλλης Αχιλλέας

104) Μαλτέζος Γεώργιος

105) Μαμαλάκης Γεώργιος Του Γιάννη. Βυρσοδεψεργάτης. Από τα Αγκουσελιανά Αγ. Βασιλείου Ρεθύμνου. Κάτοικος Κοκκινιάς Πειραιά. 43 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ και του Εργατικού Κέντρου Πειραιά. Υποψήφιος βουλευτής Πειραιά στις εκλογές του 1935 με το ΕΜΕΑ. Στις 8-12-1932 καταδικάστηκε σε 8 μήνες φυλάκιση και ένα χρόνο εξορία για παράβαση του «ιδιώνυμου». Το 1935 εξόριστος στη Σίκινο και αργότερα στην Ακροναυπλία και την Πύλο. [Ακρον.]

106) Μανέκας Νικόλαος Του Κώστα. Γεννήθηκε το 1903 στο Ζαγόρι της Ηπείρου, απ’ όπου και έφυγε μικρός αναζητώντας καλύτερη τύχη και βρέθηκε στη Χωριστή Δράμας, όπου άρχισε να δουλεύει ως αυτοκινητιστής. Αργότερα εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη. Στέλεχος της ΟΚΝΕ και του ΚΚΕ, γενικός γραμματέας του Σωματείου Αυτοκινητιστών Θεσσαλονίκης. Υποψήφιος βουλευτής Θεσσαλονίκης στις εκλογές του 1935 με το ΕΜΕΑ και 1936 με το Π.Μ. Πήρε μέρος στα γεγονότα του Μάη του 1936. Λίγες μέρες αργότερα συνελήφθη και στάλθηκε στον Άϊ Στράτη, αλλά δραπέτευσε ένα χρόνο περίπου αργότερα και πέρασε στην παρανομία. Το 1939 συνελήφθη ξανά και στάλθηκε αρχικά στις φυλακές της Αίγινας και αργότερα στην Ακροναυπλία [Ακρον.]

107) Μανιατέας Θεόδωρος Τσαγκάρης. Από την Κόρινθο. Στέλεχος του ΚΚΕ. Υποψήφιος δήμαρχος Κορίνθου το 1934, υποψήφιος βουλευτής Κορινθίας στις εκλογές του 1935 με το ΕΜΕΑ και 1936 με το Π.Μ. Σημ.: Ο Γ. Κουβάς αναφέρει ότι ο αδελφός του ήταν υποψήφιος, στον Ριζοσπάστη της εποχής όμως βρίσκω ότι ήταν ο Θεόδωρος Μανιατέας. [Ακρον.]

108) Μαριακάκης Νικόλαος Του Μανώλη. Γεωπόνος. Γεννημένος το 1911 στα Χανιά. Το 1935 ήταν μέλος του ΚΚΕ και υπεύθυνος του Αγροτικού Κόμματος στην Κρήτη. Μαζί με τον Βαγγέλη Κτιστάκη πάλεψαν κατά της Κονδυλικής «κοσμογονίας» και συνέχισε τον αγώνα του κατά της δικτατορίας Μεταξά, πρωτοστατώντας σε όλες τις αντιδικτατορικές διαδηλώσεις. Πιάστηκε τον Μάρτη του 1937, την επόμενη του μνημοσύνου του Ελ. Βενιζέλου, που έγινε στο Ακρωτήρι. Ο Γεν. Διοικητής Κρήτης του πρότεινε να αφεθεί ελεύθερος και να σταλεί με υποτροφία στο εξωτερικό, μια και είχε πρωτεύσει στον διαγωνισμό του Γεωργικού Επιμελητηρίου, υπό τον όρο να δηλώσει, έστω και προφορικά, ότι «εφεξής θα ασχολείται μόνον με την επιστήμην και την οικογένειάν του». Αρνήθηκε να το δεχθεί και εκτοπίστηκε στην Ανάφη, μετά στην Ακροναυπλία, και την Πύλο. [Ακρον.]Κατά τη μεταφορά του από το Χαϊδάρι στην Καισαριανή για εκτέλεση, πέταξε ένα σημείωμα:«Καλύτερα να πεθαίνη κανείς στον αγώνα για τη λευτεριά παρά να ζη σκλάβος. 1.5.44. Νίκος Μαριακάκης, γεωπόνος. Χανιά Κρήτης. Όποιος το βρη να μη το καταστρέψη».

109) Μαρκούσης Αθανάσιος Από τον Δάφνο Δωρίδας (ή το Λιδωρίκι). Γαλατάς. Κάτοικος Αθήνας. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Αναφ.]

110) Μαυράκης Ιωάννης

111) Μαυροκεφαλίδης Ιωάννης Ηλεκτρολόγος. Πρόσφυγας, γεννήθηκε το 1916 στην Οινόη Πόντου. Κάτοικος Θεσσαλονίκης. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Αναφ. ή Ακρον.]

112) Μέκαλης Πάνος Του Θωμά. Εργάτης. Από τα Γιάννινα. Μέλος του ΚΚΕ. Το 1933 φυλακίζεται στις φυλακές Ακραίου (Ηπείρου). Τον Ιούνιο του 1936, όντας καταζητούμενος επειδή είχε καταδικαστεί από την Ασφάλεια σε 2 χρόνια εξορία, συνελήφθη στη Θεσσαλονίκη και παραπέμφθηκε με την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας (Ριζ. 15-6-36). [Ακρον.]

113) Μελισσαρόπουλος Ιωάννης του Ηλία (Από Ε.Ε.Σ) Σημ.: Η επεξήγηση εντός παρενθέσεως σημαίνει ότι βρέθηκε μέσω αναζητήσεων του Ερυθρού Σταυρού. [Αναφ.]

114) Μερκούρης Δημήτριος

115) Μήτσης Ηρακλής Του Παναγιώτη και της Ευανθίας. Αρτεργάτης – μπογιατζής. Από τα Κάτω Ραβένια Γιαννίνων. 30 χρόνων. Στις αρχές της δεκαετίας του 1930 ήταν διευθυντής της αρχειομαρξιστικής εφημερίδας ‘Πάλη των Τάξεων’. Αργότερα προσχώρησε στο τροτσκιστικό ρεύμα  [Ακρον.]

116) Μόσχος Μήτσος Από το Αίγιο. 31 (ή 26) χρόνων. Ανάπηρος πολέμου. Στέλεχος του ΕΑΜ. Κρατούμενος στη Λάρισα το 1943.

117) Μπεραχιά Ανρί Ή Περαχιά. Εργάτης. Εβραίος από τη Θεσσαλονίκη. Στέλεχος του αρχειομαρξιστικού ρεύματος κατά τον Μεσοπόλεμο, γραμματέας της ΚΟΜΛΕΑ στη Θεσσαλονίκη, υποψήφιος βουλευτής στις επαναληπτικές εκλογές Θεσσαλονίκης το 1933. Εξέδιδε την εφημερίδα ‘Προλετάριος’ στα ελληνικά και στη λαντίνο, και είχε ιδρύσει το ‘Ακαδημαϊκό Βιβλιοπωλείο’. Στη συνέχεια, μέλος του ΚΑΚΕ (βλ. και Γ. Αλεξάτο). [Ακρον.]

118) Νεγρεπόντης Νίκος Του Ματθαίου. Καπνεργάτης. Πρόσφυγας, γεννήθηκε στη Σμύρνη. Κάτοικος Καβάλας. Στέλεχος του ΚΚΕ και του Συνδικάτου Καπνεργατών. Δημοτικός σύμβουλος Καβάλας το 1934. [Ακρον.]

119) Νικολαΐδης Δημήτριος (Τάκης). Του Παναγιώτη. Από τη Θεσσαλονίκη. Στέλεχος του ΚΚΕ. 31 χρόνων. Εξόριστος το 1935 στον Άϊ Στράτη, στο υπόμνημα των εξόριστων προς την κυβέρνηση για να τους δοθεί αμνηστία υπογράφει ως υποδηματοποιός (30-11-1935). [Ακρον.]

120) Νικολόπουλος Ιωάννης Του Αλεξάνδρου. Από την Κοκκινιά Πειραιά. Εξόριστος το 1935 στον Άϊ Στράτη, στο υπόμνημα των εξόριστων υπογράφει ως μηχανουργός. [Ακρον.]

121) Ντάσιος ή Κατσαρός Σωτήριος Αγρότης. Από τον Τύρναβο Λάρισας. [Ακρον.]

122) Ντορέας Γεώργιος

123) Οικονόμου Βασίλειος

Τσαγκάρης. Από το Μεσοβούνι Ζαγορίου Ηπείρου. [Ακρον.]

124) Ουραΐλογλου Βασίλειος

Τσαγκάρης. Από τον Πειραιά. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Αναφ.]

125) Ορφανός Ηλίας

126) Πανέτης Χρήστος Μνημονεύεται ως αγωνιστής από την Πεντέλη.

127) Πανταζής Δημήτριος Σημ.: Σύμφωνα με τις περισσότερες πηγές (Κουβάς, Φλούντζης, ΚΚΕ) ήταν αρτεργάτης, στέλεχος του ΚΚΕ, κάτοικος Καισαριανής και Ακροναυπλιώτης.. [Ακρον. ή Αναφ.]

128) Παπαβασιλείου Βασίλειος

Ράφτης. Από το Βελβεντό Κοζάνης. [Ακρον.]

129) Παπαγιάννης Ιωάννης

Ή Παπαϊωάννου. Εργάτης. Από την Ξάνθη. 32 χρόνων. Σημ.: Αλλού αναφέρεται ως εκτελεσμένος στο Κούρνοβο. [Ακρον.]

130) Παπαδήμας Βασίλειος Του Νίκου. Γεννήθηκε στην Πύλο το 1909. Το 1938 πήρε πτυχίο πρακτικού μηχανικού. Εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας (ΑΕΟΠ) στη Γιάλοβα Μεσσηνίας. Στις 6 Αυγούστου 1941 συνελήφθη από Ιταλούς καραμπινιέρους και Έλληνες χωροφύλακες με βάση καταστάσεις ονομάτων που είχε παραδώσει η ελληνική κυβέρνηση στους κατακτητές. Μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Ναυπλίου και στη συνέχεια της Λάρισας. Ήταν αδελφός του εκδότη και αντιστασιακού Δημήτρη Παπαδήμα/

131) Παπαδημητρίου Δημήτριος Του Ανδρέα. Υπάλληλος των ΣΠΑΠ. Από την Καλαμάτα. 44 χρόνων. Κάτοικος Κοκκινιάς Πειραιά. Στέλεχος του ΚΚΕ και των Συνδικάτων. Σημ.: Αλλού αναφέρεται ως εκτελεσμένος στο Κούρνοβο. [Ακρον.]

132) Παπαδόπουλος Δημήτριος Σημ.: Σύμφωνα με κάποιες πηγές (Κουβάς, ΚΚΕ) ήταν οικοδόμος, πρόσφυγας από τον Πόντο, κάτοικος Καλλιθέας, στέλεχος του ΚΚΕ και του Συνδικάτου Οικοδόμων, υποψήφιος βουλευτής Αττικής στις εκλογές του 1935 με το ΕΜΕΑ∙ το 1936, όντας γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Οικοδόμων, συλλαμβάνεται, στέλνεται εξορία και από εκεί στην Ακροναυπλία  Κατά τον Φλούντζη, ο παραπάνω Δημ. Παπαδόπουλος («Πρόεδρος» ή «Βαν Μιν») εκτελέστηκε από τους Γερμανούς στον Πειραιά στις 7-1-1943 μαζί με άλλους Ακροναυπλιώτες (το έχει το όνομα στον κατάλογο των 200, αλλά όχι ως Ακροναυπλιώτη). Στη Λάρισα αναφέρεται άλλος κρατούμενος Δημ. Παπαδόπουλος από τη Νίκαια.

133) Παπαδόπουλος Ευάγγελος [Ακρον.]

134) Παπαδόπουλος Κων/νος Του Ιωάννη. Από το Καστόρι Σπάρτης. Κρατούμενος στη Λάρισα το 1943.

135) Παπαδόπουλος Μαν.Μανούσος ή Μανασής. Κουρέας. Από την Καβάλα. [Ακρον.]

136) Παπαδόπουλος Μύρων Του Ευσταθίου. Πρόσφυγας, από την Αργυρούπολη Πόντου. Κάτοικος Μεσιανού Κιλκίς. Δάσκαλος, και, μετά τη συνταξιοδότησή του, αγρότης και συνεταιριστής. Στέλεχος του ΚΚΕ. Υποψήφιος βουλευτής Κιλκίς με το Π.Μ. στις εκλογές του 1936. Στην Ακροναυπλία δίδασκε στους κρατούμενους Μαθηματικά. [Ακρον.]

137) Παπάζογλου Ευάγγελος [Ακρον.]

138) Παπαμιχάλης Γεώργιος Ναυτικός. Από τη Σαλαμίνα. [Ακρον.]

139) Παπανδρέου Κώστας Του Χρυσόστομου. Σερβιτόρος. Από τον Αμπελώνα (Καζακλάρ) Λάρισας. Μέλος του ΚΚΕ και μέλος του ΔΣ του Σωματείου Σερβιτόρων.[Ακρον.]

140) Παπανίκας Γεώργιος Του Γιάννη.

141) Πασχαλίδης Θεμιστοκλής

Του Ιωάννη. Κάτοικος Καισαριανής. [Αναφ.]

142) Πατσανιάν Κεβόρκ Αλλού λανθασμένα Παρετσαριάν. Από το Δουργούτι Αθήνας. Χοροδιδάσκαλος. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Αναφ.]

143) Πίττακας Γεώργιος Γεννήθηκε το 1903 στο Φραντάτο Ικαρίας. Πήρε μέρος στο εργατικό κίνημα από το 1924. Ήταν τραμβαγιέρης, αλλά διώχθηκε και έγινε μπογιατζής. Στέλεχος του ΚΚΕ. Το 1931 πήρε μέρος στην εξέγερση στον Κάμπο Ικαρίας, που κατέληξε στο διώξιμο της Αστυνομίας Το 1932 συμβάλει στην ανασυγκρότηση της «Εργατικής Βοήθειας» στην Αθήνα, συλλαμβάνεται επί δικτατορίας Κονδύλη δικάστηκε ερήμην σε φυλάκιση και εξορία φυλακίστηκε στην Αίγινα.Η κατάρρευση του Αλβανικού μετώπου τον βρίσκει στις φυλακές Αίγινας,   . Στις 28-10-1940 βγήκε από την παρανομία και ζήτησε να σταλεί στο μέτωπο να πολεμήσει τον Ιταλό επιδρομέα. Αμέσως οι ντόπιοι φασίστες τον έκλεισαν φυλακή και το 1942 μεταφέρεται στην Ακροναυπλία [Ακρον.]Αφού πέρασε από τη Λάρισα, το 1943 τον πήγαν στο Χαϊδάρι .

144) Πίτσος Ιωάννης

145) Πιτσούλης Δημήτριος

146) Πλακοπίτης Νικόλαος Του Γιάννη. Χτίστης. Γεννήθηκε το 1906 στην Κοζάνη. Οργανώθηκε στην ΟΚΝΕ το 1927 και στη συνέχεια αναδείχθηκε στέλεχος του ΚΚΕ. Μέλος του Εργατικού Κέντρου  και πρόεδρος του Συνδικάτου Οικοδόμων Κοζάνης. Εκδότης της εφημερίδας ‘Παλλαϊκό Μέτωπο’ και ταυτόχρονα ανταποκριτής του Ριζοσπάστη στην Κοζάνη. Υποψήφιος βουλευτής Κοζάνης στις εκλογές του 1933 με το ΕΜΕΑ και του 1936 με το Π.Μ. Εξορίστηκε σε Ανάφη και Άϊ Στράτη, και με τη δικτατορία του Μεταξά εξορίζεται πάλι, αρχικά στη Φολέγανδρο και τελικά στην Ακροναυπλία και στην Πύλο. [Ακρον.]

147) Πλατανησιώτης Κώστας

148) Πόλκος Ευάγγελος Δάσκαλος. Από τη Ραχούλα Καρδίτσας. 35 Χρόνων. Πήρε το πτυχίο του δασκάλου από το Διδασκαλείο Αλεξανδρούπολης το 1925. Κατατάχθηκε στη Χωροφυλακή και γράφτηκε στη Νομική Σχολή. Μέλος της ΕΕ της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας. Στέλεχος του ΚΚΕ. Με τη δικτατορία του Μεταξά συλλαμβάνεται και οδηγείται στις φυλακές Λάρισας, εκτοπίζεται στη Φολέγανδρο, και στη συνέχεια στην Ακροναυπλία, όπου δίδασκε τους κρατούμενους Φυσική. [Ακρον.]Πίσω από μια φωτογραφία της κόρης του που βρέθηκε μετά την εκτέλεσή του στο σακάκι του είχε σημειώσει:«Κόρη μου, Καίτη Πόλκου, μένει Κλειούς 22 Θεσσαλονίκη. Να γίνει δασκάλα. Ο πατέρας της».

149) Πολύδωρος Δημήτριος Ή Πολυδώρου. Γεννήθηκε το 1910 στο Ζιγοβίστι Γορτυνίας. Το 1928 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και εργάστηκε ως σερβιτόρος. Στέλεχος του ΚΚΕ, γραμματέας της Ομοσπονδίας Σερβιτόρων. Συνελήφθη στις 4 Αυγούστου 1936 και στάλθηκε στον Άϊ Στράτη και μετά στην Ακροναυπλία. Προϊστάμενος μαγειρείων στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου. [Ακρον.]

150) Ποντίκης Κοσμάς Του Στέλιου. Ναυτεργάτης. Από την Αλεξανδρούπολη. Στέλεχος του ΚΚΕ, συνδικαλιστικό στέλεχος των ναυτεργατών Αλεξανδρούπολης. Το 1932 εκτοπίστηκε στη Σίκινο για ένα χρόνο και το 1935 φυλακίστηκε στις φυλακές Αίγινας. Υποψήφιος βουλευτής Έβρου το 1935 με το ΕΜΕΑ και το 1936 με το Π.Μ. [Ακρον.]

151) Πότης Αλέκος

152) Ρεμπούτσικας Δημήτριος Δικηγόρος. Γεννήθηκε το 1905. Από την Αχαγιά Αχαΐας. Κάτοικος Αθήνας. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Ακρον.]Το τελευταίο του σημείωμα:«Αγαπημένοι μου, ο θάνατός μου δεν θα πρέπει να σας λυπήσει, αλλά να σας ατσαλώσει πιο πολύ για την πάλη που διεξάγετε. Σφίξετε τις καρδιές σας και βγήτε παλικάρια απ’ τη νέα αυτή δοκιμασία. Έτσι θα μας τιμήσετε καλύτερα. Όταν ο άνθρωπος δίνει τη ζωή του για ανώτερα ιδανικά δεν πεθαίνει ποτέ. 1-5-44 Χαϊδάρι. Με πολλή αγάπη. Σας φιλώ, Μήτσος».

153) Ρίζος Ηλίας Του Δημητρίου. Μακαρονοεργάτης. Από το Ροβολιάρι Φθιώτιδας. 41 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ. Συνδικαλιστής στη Λαμία. [Ακρον.]

154) Ρογανάς Γεώργιος Αλλού Ροζάνης, που είναι το σωστό. Με καταγωγή από τη Ζίτσα Γιαννίνων. Μέλος του ΕΑΜ. Αγωνιστής από την Πεντέλη, όπως και ο επόμενος.

155) Ρογανάς Ιωάννης Ροζάνης, γιός του προηγούμενου. Επονίτης. Μαθητής (ή αρτεργάτης).

156) Ρουσσόπουλος  Κώστας τσαγκαρης (υπήρχε ασάφεια για το αν λέγεται Γιώργος ή Κώστας και ήταν γραμμένος ως αρτεργάτης γιατι πηρε την θεση αλλου στην εκτελεση) γεννημένος στο Ροδολίβος Σερρών το 1901. Η φωτογραφια του διπλα .Στέλεχος του ΚΚΕ. Υποψήφιος βουλευτής Σερρών στις εκλογές του 1933 με το ΕΜΕΑ. Το 1934 αντιπρόεδρος της Κοινότητας Ροδολίβου. [Ακρον.]

Επιστολη των απογονων του ανίψια, τα εγγόνια και δισέγγονα.

Μία από τις 200 ιστορίες των ηρώων της Καισαριανής…

Γράφει η Rousopoulou Artemis

Υπάρχουν άνθρωποι που, ακόμη κι αν δεν τους γνώρισες ποτέ, καθορίζουν για πάντα το ποιος είσαι. Καθορίζουν τη στάση σου απέναντι στη ζωή, στους ανθρώπους, καθορίζουν το αξιακό σου σύστημα.

Ένας τέτοιος άνθρωπος ήταν ο θείος Κώτσος, που με κάποιον τρόπο πάντα ήταν παρών στην οικογένειά μας μέσα από τις διηγήσεις του παππού.

Γεννημένος το 1901, μεγαλωμένος μαζί με τ’ αδέρφια του, τη Φωτεινή και τον Βασιλάκη, τον παππού μας, σε μια Ελλάδα που άλλαζε βίαια και γρήγορα.

Ήταν τσαγκάρης στο επάγγελμα, αλλά η ψυχή του δεν χωρούσε σε πάγκους και καλούπια. Και ενώ έραβε παπούτσια για τον κόσμο, έραψε στη μοίρα του ένα δρόμο πολύ μεγαλύτερο από τα χρόνια της ζωής του.

Γνήσιος κομμουνιστής, βαθιά ιδεολόγος, ήταν από εκείνους τους ανθρώπους που ο κομμουνισμός δεν ήταν απλώς ιδεολογία, αλλά τρόπος ζωής.

Πίστευε στην ισότητα, στην αξιοπρέπεια, στη δικαιοσύνη.

Είχε μια ψυχή που δεν λύγιζε ούτε από φυλακές, ούτε από εξορίες, ούτε από την πείνα.

Η αλληλεγγύη του ήταν σχεδόν ιερή· έβαζε τον άλλον μπροστά από τον εαυτό του, χωρίς δεύτερη σκέψη.

Κι αυτό το μείγμα ανιδιοτέλειας και θάρρους ήταν που τον έκανε να σταθεί όρθιος εκεί όπου άλλοι θα λύγιζαν.

Ένας άνθρωπος που δεν έζησε για το «εγώ», αλλά για το «εμείς», και που απέδειξε με τη θυσία του ότι τα ιδανικά γίνονται φως μόνο όταν τα κρατάς μέχρι το τέλος.

Το 1934 το «Ιδιώνυμο» του Βενιζέλου τον εξόρισε στη Σίκινο, επειδή ήταν υποψήφιος βουλευτής Σερρών με τον συνδυασμό του Ενιαίου Μετώπου Εργατών Αγροτών. Ένα νησί που έγινε η πρώτη δοκιμασία του. Επιστρέφοντας στο χωριό εξελέγη αντιπρόεδρος της κοινότητας Ροδολίβους.

Ήταν μόλις μία βδομάδα παντρεμένος, όταν το 1936 από την δικτατορία του Μεταξά, εξορίστηκε στην Ακροναυπλία. Το 1939 βρέθηκε στην Πύλο, στην Ανάφη, κι από εκεί πάλι στην Ακροναυπλία.

Η ζωή του έγινε αγώνας και η αντοχή του πίστη· μια σιωπηλή μαρτυρία πως υπάρχουν άνθρωποι που δεν παζαρεύουν την ψυχή τους, ακόμη κι όταν τους το ζητά η Ιστορία.

Στην επιστολή που έστειλε στη γυναίκα του από την Ακροναυπλία, έγραψε.

«Αθανασία, εγώ δεν υπογράφω. Πίσω δεν πρόκειται να γυρίσω . Κοίτα να φτιάξεις τη ζωή σου και να με ξεχάσεις.»

Άντεξε τις στερήσεις, την πείνα, το ξύλο, το κρύο, πειθαρχικές ποινές και κακουχίες.

Πέρασε συνολικά 10 χρόνια στην εξορία.

Μεταφέρθηκε στο Χαϊδάρι και εκτελέστηκε στο σκοπευτήριο της Καισαριανής με άλλους 199 κομμουνιστές την 1η Μαΐου του 1944.

Πολλά χρόνια μετά, ο συγχωριανός μας Νίκος Εξιογλου όντας οδηγός στο εκδρομικό λεωφορείο του Γυμνασίου Ροδολίβους επισκέφτηκε την Κοζάνη. Ένας γεράκος έξω απ’ τον φούρνο του, βλέποντας την πινακίδα «Ροδολίβος» τον ρωτάει…

«- Απ’ το Ροδολίβος Σερρών είστε παλικάρι; Έναν Ρουσόπουλο Κώστα τον ήξερες;

– Τον ήξερα μπάρμπα.

– Αχ παλικάρι, άμα ζω εγώ σήμερα σ’αυτόν το χρωστάω. Πες στη οικογένειά του πώς όταν φώναξαν το όνομά μου να πάω στο απόσπασμα βγήκε αυτός μπροστά και είπε ‘παρών’.

«Ζήσε εσύ Γιώργη, έχεις οικογένεια και παιδιά εγώ μόνο την μάνα μου έχω και τ’ αδέρφια.»

Γι’αυτό και στα αρχεία με τα ονόματα υπήρχε ασάφεια για το αν λέγεται Γιώργος ή Κώστας και ήταν γραμμένος ως αρτεργάτης.

Οι φωτογραφίες που εμφανίστηκαν αυτές τις μέρες, αυτές που ήρθαν και μας βρήκαν, δεν είναι απλά ντοκουμένα!

Είναι μια υπενθύμιση.

Ότι σε αυτή τη γενιά υπήρξαν άνθρωποι που διάλεξαν το σωστό όχι επειδή είχαν κάτι να κερδίσουν, όχι επειδή τους συνέφερε,

….αλλά επειδή ήταν το «σωστό»!

Τα εγγόνια του Ρουσόπουλου

157) Σαββόπουλος Σάββας Του Κώστα. Εργάτης μεταλλουργός. Πρόσφυγας, καταγόταν από την Καλλικράτεια Αν. Θράκης και γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1913. Από μαθητής του Γυμνασίου γίνεται μέλος της κομμουνιστικής νεολαίας στη Βέροια. Στη γ’ τάξη του Γυμνασίου Θεσσαλονίκης αποβάλλεται οριστικά για την κομμουνιστική του δράση. Από τότε δουλεύει ως εργάτης μεταλλουργός. Οργανώνει το συνδικάτο μεταλλουργών, στέλεχος της ΟΚΝΕ, του ΚΚΕ και του Εργατικού Κέντρου Θεσσαλονίκης. Το 1935 εκτοπίζεται για ένα χρόνο στην Ανάφη. Τον Ιούλιο του 1937, συλλαμβάνεται, βασανίζεται στην Ασφάλεια Θεσσαλονίκης, και μεταφέρεται στην Ακροναυπλία. [Ακρον.]

158) Σακκάς Κώστας Του Χρήστου. Κουρέας. Από την Ήπειρο. Στέλεχος του ΚΚΕ. Το ’35 στον Άϊ Στράτη. [Ακρον.]

159) Σαμόπουλος Γεώργιος Ή Σταμόπουλος. Από τη Μυτιλήνη. [Ακρον.]

160) Σαντομοίρης Φώτης Μουσικός, βολιστής. Από τις Σέρρες ή Δράμα. [Ακρον.]

161) Σερδερίδης Κοσμάς Αγρότης. Γεννήθηκε το 1905 στην Αργυρούπολη Πόντου. Το 1918 ήλθε πρόσφυγας στο Γερακαριό Κιλκίς. Μέλος του ΚΚΕ. Από νέος πήρε μέρος στο αριστερό κίνημα και το 1930, με το «ιδιώνυμο», εξορίστηκε στη Σαντορίνη για δύο χρόνια. Τον Απρίλη του 1937 πιάστηκε και εξορίστηκε στην Φολέγανδρο, και, αργότερα, μεταφέρεται στην Ακροναυπλία. [Ακρον.]

162) Σκλάβαινας Στέλιος Από τη Σίφνο. Κάτοικος Ν. Κόσμου Αττικής. Τυπογράφος. Επιφανές στέλεχος και βουλευτης του ΚΚΕ προπολεμικά, που αργότερα διαγράφηκε,  γνωστός από το σύμφωνο Σοφούλη – Σκλάβαινα του 1936. [Ακρον.]Τραγικη φυσιογνωμια Μετα απο βασανιστηρια στη Κερκυρα στη διαβόητη Ακτίνα Θ’, το 1938 υπεγραψε δηλωση πραγμα που επεφερε την διαγραφη του απο το ΚΚΕ και την απομονωση του αργοτερα στις φυλακες της Ακροναυπλιας στη διαρκεια της κατοχης .Κανένας κρατούμενος δεν του μιλούσε και οι ψυχικές αντοχές του δοκιμάστηκαν σκληρά, αλλά άντεξε Κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης επέδειξε θάρρος και μαζί με τους άλλους συντρόφους του φώναξαν «Ζήτω η Ελλάδα», «Ζήτω το ΕΑΜ», «Ζήτω το ΚΚΕ»

163) Σουκατζίδης Ναπολέων Γεννήθηκε στις 11-12-1909 στα Μουδανιά της Μ. Ασίας από γονείς δασκάλους. Η οικογένειά του βρέθηκε από την Προύσα στο Αρκαλοχώρι της Κρήτης το 1922. Φοίτησε στην Εμπορική Σχολή του Ηρακλείου και εργάστηκε ως λογιστής και αλληλογράφος στο εργοστάσιο της εταιρείας «Μίνως» στην Ιεράπετρα. Στέλεχος του ΚΚΕ, πρόεδρος των Εμποροϋπαλλήλων Ηρακλείου. Πιάστηκε στις 6-6-1936 και εξορίστηκε στον Άϊ Στράτη, και μετά ένα χρόνο στην Ακροναυπλία. Ηγετική μορφή των Ακροναυπλιωτών, εκτελούσε χρέη διερμηνέα στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου. Υπάρχουν πολλές μαρτυρίες ότι την ημέρα της εκτέλεσης ο διοικητής Φίσερ πρότεινε σ’ αυτόν και τον Αντ. Βαρθολομαίο να παραμείνουν στο στρατόπεδο, αλλά αυτοί αρνήθηκαν. [Ακρον.]

164) Σόφης Δημήτριος Επονίτης. Από την Πεντέλη. Μαθητής. Αυτό το σημείωμα άφησε πριν την εκτέλεσή του:«Χαίρετε φίλοι. Εκδίκηση. Μάνα μη λυπάσαι. Χαίρε μάνα. Δημήτρης Σόφης».

165) Σόφης Χρήστος Επονίτης. Από την Πεντέλη. Πιθανόν αδελφός του προηγούμενου.Σημ.: Σε άλλες πηγές αναφέρεται και τρίτος με το ίδιο επώνυμο, Σόφης Ανδρέας. Ο Γ. Κουβάς γράφει ότι προσπάθησε να εξακριβώσει αν ο Ανδρέας Σόφης είναι πατέρας των δύο αδελφών, αλλά δεν βρήκε άκρη. Στο ηρώο της Παλ. Πεντέλης πάντως είναι γραμμένα τα ονόματα των Δημήτρη και Ανδρέα Σόφη.

166) Σούλας Χρήστος Γεννήθηκε το 1912 στην Τσερκοβίτσα της Β. Ηπείρου. Αρτεργάτης και ξυλουργός. Αρχειομαρξιστής, αργότερα μέλος των τροτσκιστικών ΟΚΔΕ και ΕΟΚΔΕ. Συνδικαλιστής, γραμματέας του Συνδικάτου Αρτεργατών Πειραιά. Υπεύθυνος έκδοσης της εφημερίδας της ΟΚΔΕ ‘Εργατική Πρωτοπορία’. Στα τέλη του 1936 συλλαμβάνεται και εκτοπίζεται στην Ανάφη και μετά στην Ακροναυπλία. [Ακρον.]

167) Σπυρίδης Γεώργιος Σιδηροδρομικός. Στέλεχος του ΚΚΕ και του Συνδικάτου Σιδηροδρομικών. Κάτοικος Αθήνας. Το 1935 εξόριστος στην Ανάφη, μετά στην Ακροναυπλία. [Ακρον.]

168) Στάθης Ιωάννης Του Κώστα. Αγρότης (ή δάσκαλος). Από τα Σέρβια Κοζάνης. 32 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Ακρον.]

169) Σταμούλης Βασίλειος Του Αναστασίου. Γιός πολυμελούς οικογένειας, γεννήθηκε το 1911 στη Ζίτσα Γιαννίνων, όπου και φοίτησε στο δημοτικό σχολείο και στο σχολαρχείο. Το 1928 πήγε στην Αθήνα και έμαθε την τέχνη του τυπογράφου, επάγγελμα το οποίο άσκησε αρχικά στα Γιάννινα, στην εφ. ‘Ηπειρωτικός Αγών’ και στη συνέχεια στην Αθήνα, στον Ριζοσπάστη, ενώ φαίνεται πως ασχολήθηκε παράλληλα και με τη δημοσιογραφία. Μέλος του ΚΚΕ  [Ακρον.]

170) Σταύρου Σπύρος

171) Στρατής Αλμπέρτος Αλλού Εσδρατή Αλμπέρτος, που είναι το σωστό. Εβραίος από τη Θεσσαλονίκη. Τσαγκάρης. [Ακρον.]

172) Συνοδινός Απόστολος Ξυλουργός. Πρόσφυγας, γεννήθηκε στην Πάνορμο της Μ. Ασίας το 1908. Κάτοικος Σερρών. Στέλεχος του ΚΚΕ. Γραμματέας της Περιφερειακής Κομματικής Οργάνωσης Δράμας του ΚΚΕ. Το 1936 με το κίνημα της Δράμας δεν μπόρεσε να ξεφύγει, τον έπιασαν και τον έστειλαν στις φυλακές της Ακροναυπλίας. [Ακρον.]

173) Ταλαίπωρος Ηλίας Αγρότης. Από τον Παγώνδα Σάμου.

174) Ταμπάνος Βασίλειος Ή Ταμιζόνος ή Φίλιππος. Του Θεοδόση. Ιδιωτικός υπάλληλος. Από τη Λευκάδα. 51 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ. Από πολύ νέος ασπάστηκε τις ιδέες του κομμουνισμού και ανέπτυξε δράση στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Το 1932 εξορίστηκε στον Άϊ Στράτη. Όταν απολύθηκε, εργάστηκε στον Ριζοσπάστη. Το 1936 η δικτατορία του Μεταξά τον εξόρισε στην Ανάφη για ένα χρόνο. Μετά μεταφέρθηκε στην Ακροναυπλία και στην Πύλο. [Ακρον.]

175) Τζανετής Χρήστος [Ακρον.]

176) Τζίμος Ανδρέας

177) Τζοάνος Περικλής Τσαγκάρης. Από την Καβάλα. [Ακρον.]

178) Τζωρτζάτος Κώστας Οικοδόμος ή ξυλουργός. Γεννήθηκε στη Σάμη Κεφαλονιάς το 1907. Κάτοικος Πάτρας. Υποψήφιος βουλευτής Αχαΐας το 1935 με το ΕΜΕΑ. [Ακρον.]

179) Τούμπας Θανάσης Σπουδαστής του Πολυτεχνείου. Στέλεχος της ΕΠΟΝ. Ανιψιός του ναυάρχου Τούμπα.

180) Τούρπας Παναγιώτης Από το Σουφλί. Υπάλληλος του ΟΣΕ και μετά δάσκαλος. Στέλεχος του ΚΚΕ. Υποψήφιος βουλευτής Έβρου το 1935 με το ΕΜΕΑ και το 1936 με το Π.Μ. Στις 20-8-1935 συλλαμβάνεται και εκτοπίζεται στην Ανάφη. Αργότερα, έγκλειστος στην Ακροναυπλία. [Ακρον.]

181) Τσαλίκης Τάσος Δάσκαλος. Γεννήθηκε το 1911 στην Αργαλαστή Μαγνησίας. Τις διδασκαλικές του σπουδές τις έκανε στο Διδασκαλείο Λαμίας που γράφτηκε το 1928. Συνελήφθη το 1937 και στάλθηκε στον Άϊ Στράτη και μετά στην Ακροναυπλία, όπου δίδασκε στους κρατούμενους Ελληνικά Στέλεχος του ΚΚΕ. [Ακρον.]

182) Τσερμέγκας Μιχάλης Εργάτης (ή αγρότης). 32 χρόνων. Στέλεχος της ΟΚΝΕ και του ΚΚΕ. Εξόριστος από τον καθεστώς της 4ης Αυγούστου στον Άϊ Στράτη, βρέθηκε φυλακισμένος στην Ακροναυπλία όταν άρχισε ο πόλεμος.  Νοσοκόμος στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου.[Ακρον.]Γεννημένος το 1912 στο Μαυράτο από αγροτική οικογένεια. Το 1929 οργανώθηκε στην ΟΚΝΕ και πρωτοστάτησε σε κινητοποίηση των μαθητών του Γυμνάσιου. Το 1934 έγινε μέλος του ΚΚΕ. Τον Αύγουστο του 1936 συλλαμβάνεται για την δράση του στην οργάνωση των εργατών οδοποιίας, κρατήθηκε στον Αστυνομικό σταθμό στην Ικαρία, εξορίστηκε στον Άη Στράτη και στην συνέχεια μεταφέρεται στην Ακροναυπλία. Αν και ζήτησε να σταλεί στο μέτωπο για να πολεμήσει μαζί με τους υπόλοιπους πολιτικούς κρατούμενους παραδόθηκε στους ναζί. Στην συνέχεια το 1943 τον πήγαν στο Χαϊδάρι .

183) Τσίκας Αλέξανδρος Γιός του δασκάλου – λόγιου Μάνθου Τσίκα, γεννήθηκε στο Γραμμένο Γιαννίνων το 1909. Αφού φοίτησε δύο χρόνια στο Γυμνάσιο στα Γιάννινα, διέκοψε τις σπουδές του και έγινε τσαγκάρης. Αργότερα άνοιξε δικό του κατάστημα στο χωριό και το 1935 στην Αθήνα. Στέλεχος του ΚΚΕ. Με την δικτατορία του Μεταξά στάλθηκε εξόριστος στη Σίφνο, και αργότερα στην Ακροναυπλία. [Ακρον.]

184) Τσίρκας Κώστας Του Γιώργου. Δάσκαλος. Γεννήθηκε το 1906 στα Πράμαντα Γιαννίνων. Το 1926 τελείωσε το μονοτάξιο Γυμνάσιο Γιαννίνων και διορίστηκε δάσκαλος στο χωριό Ψέλτσκο (Κυψέλη) Καστοριάς. Το 1930 μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου παράλληλα με την εργασία του γράφτηκε και στη Νομική Σχολή. Στέλεχος του ΚΚΕ, συνδικαλιστής, πρόεδρος του Συλλόγου των προοδευτικών δασκάλων ‘Αναγέννησις’. Μετά την δικτατορία του Μεταξά τέθηκε σε διαθεσιμότητα, συμμετείχε στο ‘Αντιδικτατορικό Κίνημα Μακεδονίας’ και ήταν συντάκτης της εφημερίδας ‘Αντιδικτατορικό Μέτωπο’. Πιάστηκε με προδοσία στις 6-5-1938, μαζί με άλλους 75 υπαλλήλους και μεταφέρθηκε στην Ακροναυπλία.[Ακρον.]Πριν εκτελεστεί άφησε τρία χαρτάκια. Ένα πέταξε δεμένο σε μαντίλι. Ένα βρέθηκε στο σακάκι του και ένα στην κουβέρτα του.Στο πρώτο που απευθύνεται στον λαό έγραφε: «Πρωτομαγιά. Γεια σας όλοι. Πάμε στη μάχη. Κώστας Τσίρκας. 1-5-44».Στο δεύτερο, για τους συγγενείς του, έγραφε: «Γεια και χαρά. Σας φιλώ όλους με πολλή αγάπη. Κώστας Τσίρκας. Μάρνη 52 Αθήνα». Και στο τρίτο για τη γυναίκα του και τον γιό του: «Κατίνα, Γεωργούλη. Σας φιλώ με αγάπη. Κώστας Τσίρκας. Μάρνη 52».

185) Τσολιάκος Ιωάννης [Ακρον.]

186) Υψηλάντης Κώστας [Ακρον.]

187) Φάβας Κώστας Αγρότης. Υποψήφιος βουλευτής Ξάνθης στις εκλογές του 1936 με το Π.Μ. [Ακρον.]

188) Φερετόπουλος Νώντας Ή Νικήτας. [Ακρον.]

189) Φεφές Απόστολος Δικηγόρος. Από την Πάτρα. Πιάστηκε από τους Ιταλούς τον Ιούλη του 1941 με βάση καταστάσεις ονομάτων που είχε παραδώσει η ελληνική κυβέρνηση στους κατακτητές και κλείστηκε στη φυλακή. Το 1943 κρατούμενος στη Λάρισα (προηγουμένως πιθανότατα στο Ναύπλιο). Σημ.: Ο Φλούντζης τον έχει Ακροναυπλιώτη, χωρίς να διευκρινίζει πότε κρατήθηκε εκεί. [Ακρον.]

190) Φιλόπουλος Ανέστης [Ακρον.]

191) Φουντής Στέφανος Του Νίκου. Μηχανολόγος – ηλεκτρολόγος. Γεννήθηκε στον Μανταμάδο Λέσβου το 1908.  Στέλεχος της ΟΚΝΕ και του ΚΚΕ. Γεννήθηκε στο Μανταμάδο το 1908. Το 1928 οργανώνεται στην ΟΚΝΕ. Το 1932 αποφοιτά με άριστα από το Λύκειο Μυτιλήνης και στέλνεται στη Γάνδη του Βελγίου για να σπουδάσει μηχανολόγος ηλεκτρολόγος με υποτροφία του Καραντώνειου Κληροδοτήματος Μυτιλήνης. Γίνεται μέλος του ΚΚΕ και το 1935 γυρίζει στη Λέσβο και δουλεύει μέσα από την Κ.Ο. Μυτιλήνης. Διατέλεσε μέλος της Περιφερειακής Επιτροπής της Κ.Ο. Μυτιλήνης. Το 1936 πιάνεται στον Ωρωπό Αττικής και εξορίζεται στην Ανάφη.Από εκεί στέλνεται διαδοχικά στην Ακροναυπλία, στις φυλακές Μυτιλήνης, στις φυλακές Σύρου (μέλος της ομάδας πολιτικών κρατουμένων Λαζαρέτας Σύρου το 1938) και πάλι στην Ακροναυπλία. Το 1943 μεταφέρεται με άλλους Ακροναυπλιώτες στις φυλακές Λάρισας και μετά στο Χαϊδάρι, απ’ όπου τον παίρνουν και τον εκτελούν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του ’44.

192) Φωκάς Ιωακείμ 17 χρόνων, μαθητής.

193) Χάλαρης Γεώργιος Από το μπλοκ «15» του στρατ. Χαϊδαρίου (απομόνωση). Γεννήθηκε το 1916 στην Αθήνα. Πιάστηκε στα τέλη του 1942 σε μπλόκο από τους Γερμανούς στη συνοικία Αγ. Ιωάννη Ρέντη.

194) Χαρίτος Χρήστος Καπνεργάτης. Από τον Πειραιά. Στέλεχος του ΚΚΕ. [Ακρον.]

195) Χατζηχρίστος Χρήστος Τσαγκάρης. Αρχειομαρξιστής, συνδικαλιστής στο Συνδικάτο τσαγκάρηδων, μέλος του ΚΑΚΕ. Το 1937 συνελήφθη, στάλθηκε στη Γαύδο και μετά στην Ακροναυπλία (βλ. και εφημ.[Ακρον.]

196) Χατζόπουλος Φώτιος

197) Χατζόπουλος Νίκος

198) Χριστακόπουλος Δημήτριος (Διομήδης) Του Διονυσίου. Από την Καλαμάτα. Συνδικαλιστής, γραμματέας του σωματείου της οινοπνευματοποιίας Ζαν Κερού στην Καλαμάτα. Εργοδηγός, βαρελάς. [Ακρον.]

199) Χρυσάφης Νικόλαος Βυρσοδεψεργάτης. Από το Καρλόβασι Σάμου. Στέλεχος του ΚΚΕ, συνδικαλιστής, μέλος του Σωματείου Βυρσοδεψών ‘Άγιος Παντελεήμων’. Το 1932 φυλακίστηκε με τον «ιδιώνυμο» και το σωματείο διαλύθηκε. Μετά την αποφυλάκισή του πρωτοστάτησε στην ίδρυση νέου σωματείου με την επωνυμία ‘Αναγέννηση’ [Ακρον.]

200) Χυτήρης Κώστας Του Σπύρου. Γεννήθηκε στο χωριό Κουραμάδες Κέρκυρας το 1906. Δάσκαλος στην Ξάνθη. Στέλεχος του ΚΚΕ. Μέλος του ΔΣ της ΔΟΕ. Εργάστηκε στο ‘Διδασκαλικό Βήμα’. [Ακρον.]

201 Πατέστος Αναστάσης Γεννήθηκε το 1902 στα Μοσχονήσια και ήρθε στη Μυτιλήνη πριν τη μικρασιατική καταστροφή. Απ’ το 1919 ως το 1927 υπηρετεί στη Χωροφυλακή, από την οποία θα απολυθεί λόγω ανάμειξής του με το κομμουνιστικό κίνημα. Εντάσσεται στην Κομμουνιστική Νεολαία και παράλληλα δουλεύει σαν τυπογράφος. Μέσα από τη δράση του στο εργατικό κίνημα αναδεικνύεται σε στέλεχος του ΚΚΕ και το 1932 συλλαμβάνεται και εξορίζεται. Το 1935 δουλεύει στην Κ.Ο. Αθήνας ως οργανωτικός υπεύθυνος στην περιοχή Πατησίων. Αρχές του 1936 αναλαμβάνει Γραμματέας της Περιφερειακής Επιτροπής του ΚΚΕ. Συλλαμβάνεται επί δικτατορίας Μεταξά και εξορίζεται στην Ανάφη. Από κει φυλακίζεται στην Ακροναυπλία από το 1937 ως το Γενάρη του 1943, οπότε μεταφέρεται στο στρατόπεδο της Λάρισας. Στη συνέχεια κλείνεται στις φυλακές Αβέρωφ και μετά στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου. Εκτελείται από τους ναζί στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944.

Στην  φωτογραφία  ο Ναπολέων Σουκατζίδης.

Το όνομά του ήταν μεταξύ των 200 κομμουνιστών που θα εκτελούνταν (στην Αθήνα μόνο, καθώς υπήρξαν και εκτελέσεις άμαχων στην περιοχή των Μολάων) σε αντίποινα για την επίθεση του ΕΛΑΣ στο, διοικητή της 41ης Γερμανικής Μεραρχίας Οχυρών, υποστράτηγο Φραντς Κρεχ (Franz Krech)^[6] στους Μολάους. Λόγω της ιδιότητας (και υπηρεσίας) του ως διερμηνέας, ο διοικητής του στρατοπέδου συγκέντρωσης Χαϊδαρίου, Καρλ Φίσερ (Karl Fischer), όταν ο Σουκατζίδης διάβασε και το δικό του όνομα στη λίστα των μελλοθάνατων, του είπε να παραμείνει στη θέση του. Τότε, ο Σουκατζίδης τον ρώτησε αν θα εκτελούσαν κάποιον άλλο αντί για τον ίδιο. Όταν ο Φίσερ απάντησε ότι έχει εντολή να εκτελέσει 200 από τους κρατούμενους, ο Σουκατζίδης αρνήθηκε να θανατωθεί κάποιος άλλος στη θέση του (και ο ίδιος να γλυτώσει). Έτσι, θανατώθηκε μαζί με τους υπόλοιπους 199 κρατούμενους του Χαϊδαρίου, την Πρωτομαγιά του 1944.Όμοια απάντησε (και επίσης εκτελέστηκε) και ο στρατοπεδάρχης του Χαϊδαρίου, Αντώνης Βαρθολομαίος . Αποδέχτηκε τη μοίρα και με ένα χαμόγελο παρέδωσε την σφυρίχτρα και τα χαρτιά του στον βοηθό του διερμηνέα Θανάση Μερεμέτη, λέγοντάς του:

“ΘΑΝΑΣΗ ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΣ ΠΟΤΕ ΟΤΙ ΕΙΣΑΙ ΕΛΛΗΝΑΣ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΕΞΥΠΗΡΕΤΕΙΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ. ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΠΑΝΤΑ ΚΑΛΟΣ ΚΑΙ ΜΑΛΑΚΟΣ ΜΑΖΙ ΤΟΥΣ. ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΣΟΥ ΤΟΥΣ ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΩ ΟΛΟΥΣ”

Στο τελευταίο γράμμα προς τον πατέρα του, ο Σουκατζίδης έγραψε:

Πατερούλη, πάω για εκτέλεση, να ‘σαι περήφανος για το μονάκριβο γιο σου. Ν’ αγαπάς και να λατρεύεις την κορούλα* σου και την αδελφούλα μου, κι οι δυο τους μεγάλοι άνθρωποι. Γεια, γεια πατερούλη.

*Εννοώντας την αρραβωνιαστικιά του Χαρά Λιουδάκη , αδελφή της Μαρίας Λιουδάκη.

Η Μαρια Λιουδάκη ανέπτυξε κοινωνική δράση στο Λασίθι μαζί με την φίλη της, Μαρία Δρανδάκη (1914-1947), με την οποία συνελήφθη και θανατώθηκε κατά την περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου, ενώ αρνήθηκε να κάνει «δήλωση μετανοίας» Συνελήφθη στην τρίτη επιδρομή στην Ιεράπετρα από την πάνοπλη ομάδα του Μπαντουβά μαζί με την φίλη της (μοδίστρα στο επάγγελμα που διέμενε στη συνοικία Κάτω Μερά της Ιεράπετρας, κοντά στο Κάστρο του Καλέ), Μαρία Δρανδάκη, στις 26 Νοεμβρίου.

Οι δύο γυναίκες μεταφέρθηκαν αρχικά στους στάβλους του Μπαντουβά και έπειτα στη χωροφυλακή στο Ηράκλειο, όπου υποβλήθηκαν σε βασανιστήρια και κατακρεουργήθηκαν στις 4 Δεκεμβρίου εκείνης της χρονιάς Η Δρανδάκη και η Λιουδάκη αποκεφαλίστηκαν και τα σώματά τους ρίχτηκαν σε χαράδρα. Έπειτα από 6 μήνες, τα πτώματα των δύο γυναικών αναγνωρίστηκαν στην ταράτσα της Νομαρχίας Ηρακλείου. Είχαν βρεθεί από έναν αγρότη, κοντά στους στάβλους του Μπαντουβά.

Η Χαρά Λιουδάκη περιγράφει πως έμαθε για την εκτέλεση του Ναπολέοντα Σουκατζίδη, το δακτυλίδι του αρραβώνα της και πως παρέλαβε τα προσωπικά του αντικείμενα :

Tον είχα δει πριν από 2 μέρες. Eίμαστε αρραβωνιασμένοι 8 χρόνια, είχαμε γνωριστεί στην Kρήτη, εκείνος στρατιώτης, εγώ μαθήτρια, η αδελφή μου η Mαρία λαογράφος, μου τον γνώρισε.
Ήταν Mικρασιάτης, είχαν έρθει με την καταστροφή του ’22.
Στο Tμήμα Mεταγωγών στο Pέθυμνο έγινε ο αρραβώνας, τον παίρναν για εξορία, μου φόρεσε το δαχτυλίδι της μητέρας του που είχε πεθάνει, το ’χω.

Eγώ τότε ήμουν δευτεροετής φοιτήτρια στην Aθήνα. Eκείνον τον μεταφέρανε στην Aκροναυπλία. Όσο μπορούσα τον φρόντιζα.

Έχω δυο αδέλφια θύματα του Aλβανικού, ένας σκοτωμένος, ένας τραυματίας.
Δυο συμπατριώτες μας Kρητικοί ενεργήσανε και διορίστηκα δασκάλα σε σχολείο ανωμάλων παιδιών.
Eπί Kατοχής μάς είχαν στεγάσει δυο τάξεις στο Δρομοκαΐτειο.
Ήταν κοντά το Xαϊδάρι. Πήγαινα 2 φορές τη βδομάδα.
Mια μέρα ο διευθυντής τον έφερε στο γραφείο.
Xαιρετισθήκαμε από κοντά. Ήταν στρατιωτικός αυτός πριν παραλάβουν τα Eς Eς.

Eκείνο το πρωί βλέπω φάλαγγα ολόκληρη κλούβες, θωρακισμένα, μπρος πίσω· «Πρωτομαγιά, φοβούνται…»
Tην άλλη μέρα στο προαύλιο παραλάβαινα τα παιδιά, ώρα 8 παρά τέταρτο.
Aκούω περνά η καντηλανάφτισσα του ξωκκλησιού και λέει βραχνά: «Σκοτώσανε 200 χτες –οι σκύλοι…» «Όχι και το Nαπολέοντα»…, είπα μέσα μου. Kλότσησε η καρδιά μου.

Έπειτα με φωνάζουνε στο γραφείο.

«Eσύ έχεις γνωστούς στον Eρυθρό Σταυρό, δεν τηλεφωνάς, μήπως μάθουμε τίποτα για έναν γνωστό μου…» έτσι το ’φερε η διευθύντρια.
Παίρνω τηλέφωνο. «Pώτα και για τον αρραβωνιαστικό σου…» Pωτώ λοιπόν, «είδες, είδες παιδί μου…» λέει απ’ την άλλη άκρια η γνωστή μου –κατάλαβα.
Πρώτα το κόλλησα στ’ αυτί μου, ύστερα πετώ τ’ ακουστικό. Δεν ξέρω και πώς έφυγα. Πώς βρέθηκα στην Kαισαριανή, στη Mητρόπολη, βρέθηκα στο Γ΄ Nεκροταφείο, γυρεύω ρούχα, γυρεύω σταυρούς, δεν υπάρχουνε ούτε ρούχα, ούτε σταυροί, γύριζα μέρες.

Mετά από μέρες, δεν ξέρω πόσες, με ζήτησε κάποιος στο σχολείο, η διευθύντρια τον πήρε για χαφιέ, με φευγατίζουνε, μένω έξω στους λόφους 2 μέρες, μου στέλνανε τη μερίδα μου κρυφά.
Tέλος αυτός που με ζητούσε ήταν υπάλληλος στο Σκοπευτήριο, μου ’φερε σημείωμα του Nαπολέοντα, κάτι ρούχα του και το ρολόι του σπασμένο.

( Από Κανέλλα Μάλλη )

https://www.facebook.com/share/1DpuHPyptK/

https://www.sport-fm.gr/article/Stories/maniateas-i-sugklonistiki-diadromi-enos-onomatos-apo-tous-200-tis-kaisarianis-stin-aek/5107212?fbclid=IwdGRzaAQHe2tjbGNrBAd7N2V4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHsTPw2FXR59wqEUrLctAOUBgxOZ4BCRWaoUmzPAwmBPdxJR9Fx0z6lA61j3n_aem_ohyr8YR3CoWmiZr8RzFNEg