Αλιέντε, Χιλή 11 Σεπτεμβρίου 1973: 45 χρόνια από το πραξικόπημα του Πινοσέτ | ενότητες, κόσμος | Real.gr

To κείμενο που ακολουθεί είναι ο πρόλογος του Αντώνη Νταβανέλλου στο βιβλίο «Χιλή 1970-73: κυβέρνηση της Αριστεράς, κράτος και εξουσία» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις RedMarks για τη συμπλήρωση 40 χρόνων από το πραξικόπημα του Πινοσέτ στη Χιλή.

Στις 11 Σε­πτέμ­βρη του 1973 στη Χιλή, σα­ρά­ντα χρό­νια πριν, ο στρα­τός, με επι­κε­φα­λής το στρα­τη­γό Αου­γκού­στο Πι­νο­σέτ, ανέ­τρε­ψε την κυ­βέρ­νη­ση της Αρι­στε­ράς και τον εκλεγ­μέ­νο Πρό­ε­δρο Σαλ­βα­δόρ Αλιέ­ντε.

Ήταν ένα πρα­ξι­κό­πη­μα που δεν είχε τί­πο­τα κοινό με το βε­λού­δο. Σε ελά­χι­στο χρο­νι­κό διά­στη­μα εξο­ντώ­θη­κε μια ολό­κλη­ρη γενιά αγω­νι­στών και αγω­νι­στριών της ερ­γα­τι­κής τάξης και της Αρι­στε­ράς όλων των απο­χρώ­σε­ων. Στους πρώ­τους μήνες της δι­κτα­το­ρί­ας πάνω από 30.000 στε­λέ­χη του μα­ζι­κού κι­νή­μα­τος και των κομ­μά­των της Αρι­στε­ράς δο­λο­φο­νή­θη­καν ή «εξα­φα­νί­στη­καν».

Η εξό­ντω­ση έγινε με τον πιο φρι­κτό τρόπο: τα σα­κα­τε­μέ­να σώ­μα­τα, που βρί­σκο­νταν πε­τα­μέ­να στα χα­ντά­κια, έστει­λαν «μή­νυ­μα» στη Χιλή, αλλά και διε­θνώς, ότι η κυ­ρί­αρ­χη τάξη δεν αστειεύ­ε­ται. Το «μή­νυ­μα» αφο­ρού­σε όλη τη Λα­τι­νι­κή Αμε­ρι­κή. Σε μια σπά­νια επί­δει­ξη «διε­θνι­σμού» από τα πάνω, οι στρα­τοί και οι μυ­στι­κές υπη­ρε­σί­ες της Χιλής, της Βρα­ζι­λί­ας, της Αρ­γε­ντι­νής, της Ου­ρου­γουά­ης και της Πα­ρα­γουά­ης συ­ντο­νί­στη­καν -υπό την υψηλή επο­πτεία των ΗΠΑ- και έπνι­ξαν στο αίμα το ρι­ζο­σπα­στι­σμό, αλλά και τις ελ­πί­δες, που είχαν δη­μιουρ­γη­θεί από την επα­νά­στα­ση στην Κούβα, από τον Τσε, από το διε­θνή Μάη του 1968…

Στη Χιλή, το κα­θε­στώς του Πι­νο­σέτ επέ­βα­λε την πιο «απε­λευ­θε­ρω­μέ­νη» εκ­δο­χή του κα­πι­τα­λι­σμού, ακο­λου­θώ­ντας τις οδη­γί­ες των μο­νε­τα­ρι­στών της σχο­λής του Σι­κά­γου. Ο νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμός, αυτή η βαρ­βα­ρό­τη­τα που σή­με­ρα έχει επε­κτα­θεί πα­γκό­σμια, άρ­χι­σε την επέ­λα­σή του με εμ­βλη­μα­τι­κό τρόπο: με τη σφαγή του ερ­γα­τι­κού κι­νή­μα­τος στη Χιλή.

Και όμως, τρία χρό­νια πριν, το 1970, όταν ο συ­να­σπι­σμός της Λαϊ­κής Ενό­τη­τας (ΛΕ), με επι­κε­φα­λής τον Σαλ­βα­δόρ Αλιέ­ντε, κέρ­δι­ζε τις προ­ε­δρι­κές εκλο­γές, όλα φαί­νο­νταν ότι θα μπο­ρού­σαν να εξε­λι­χθούν δια­φο­ρε­τι­κά. Στη Χιλή, το Σο­σια­λι­στι­κό Κόμμα και το Κο­μου­νι­στι­κό Κόμμα –η ρα­χο­κο­κα­λιά της ΛΕ– υπό­σχο­νταν στους ερ­γά­τες και στους φτω­χούς αγρό­τες ότι μπο­ρού­σαν να διορ­θώ­σουν τη ζωή τους –ακόμα , ίσως, να φτά­σουν και στο Σο­σια­λι­σμό– χωρίς τα βά­σα­να μιας επα­νά­στα­σης, μέσα από «ομα­λές και δη­μο­κρα­τι­κές» εξε­λί­ξεις, με δια­δο­χι­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις, που θα είχαν ως βάση τη δια­τή­ρη­ση της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής πλειο­ψη­φί­ας και τον έλεγ­χο της κυ­βέρ­νη­σης από την Αρι­στε­ρά.

Το «πεί­ρα­μα» αυτό απο­κτού­σε άμεσα διε­θνές εν­δια­φέ­ρον. Αφο­ρού­σε την πα­γκό­σμια Αρι­στε­ρά και ει­δι­κό­τε­ρα τα μα­ζι­κά ΚΚ στη Γαλ­λία και την Ιτα­λία, που πιέ­ζο­νταν από τα αρι­στε­ρά τους μέσα στις συν­θή­κες που είχε δη­μιουρ­γή­σει ο Μάης του ’68.

Σαλβαδόρ Αλιέντε Archives - Ατέχνως

Το οικονομικό και κοινωνικό πρόγραμμα του Αλιέντε δεν ήταν ιδιαίτερα ριζοσπαστικό για την εποχή του, μια εποχή τελείως διαφορετική από τη σημερινή. Υποσχόταν σημαντικές αυξήσεις στους μισθούς, με στόχο να αυξήσει την εσωτερική ζήτηση και να βοηθήσει την αναδιάρθρωση της χιλιανής οικονομίας.

Υποσχόταν να ολοκληρώσει την αγροτική μεταρρύθμιση, που είχε αρχίσει ο Χριστιανοδημοκράτης προκάτοχος του Αλιέντε, Εντουάρντο Φρέι, αλλά είχε σταματήσει μπροστά στην αντίσταση των μεγαλοκτηματιών.

Υποσχόταν την εθνικοποίηση των ορυχείων χαλκού και ορισμένων μεγάλων τραπεζών, οργανώνοντας μια μετάβαση προς ένα ιδιωτικό, κρατικό και μικτό συνδυασμό στην οικονομία. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που, στις συνθήκες του 1970, υλοποιείτο από αρκετές μετριοπαθείς κυβερνήσεις, ακόμα και από κυβερνήσεις της Δεξιάς σε διάφορες χώρες.

Η κυρίαρχη τάξη στη Χιλή δεν μπορούσε να αποδεχθεί αυτό το πρόγραμμα. Όχι τόσο για λόγους διαφορών επί της ουσίας, αλλά κυρίως γιατί αυτό το πρόγραμμα θα το υλοποιούσε μια κυβέρνηση της Αριστεράς. Δηλαδή, πολιτικά κόμματα και στελέχη που διατηρούσαν στενές σχέσεις με τους εργαζόμενους και τις φτωχές λαϊκές δυνάμεις, δημιουργώντας –κατά συνέπεια– τον κίνδυνο να ξεσπάσει ένα κύμα ριζοσπαστισμού, ελπίδων και αυτοπεποίθησης του κόσμου από τα κάτω. Ένα κύμα που κανείς, του Αλιέντε συμπεριλαμβανομένου, δεν θα μπορούσε εύκολα να ελέγξει.

Η συνέχεια της ιστορίας απέδειξε πόσο ακριβείς ήταν οι προβλέψεις της κυρίαρχης τάξης και πόσο  βάσιμοι οι φόβοι της.

Οι καπιταλιστές στη Χιλή αποδέχθηκαν μόνο επιφανειακά την εκλογική νίκη της Αριστεράς. Για να παραδώσουν την κυβερνητική εξουσία στον Αλιέντε, απαίτησαν «εγγυήσεις» ότι… δεν θα παραδώσουν την πραγματική εξουσία. Η ΛΕ δεσμεύτηκε ότι δεν θα προωθήσει αλλαγές που θα αφορούν τον έλεγχο του στρατού, της αστυνομίας, της δικαιοσύνης, της εκκλησίας, της εκπαίδευσης και των ΜΜΕ.

Ο έλεγχος των κατασταλτικών και ιδεολογικών μηχανισμών του κράτους αναδείχθηκε, από την πρώτη ημέρα της περιόδου της ΛΕ, ως το κεντρικό ζήτημα πάνω στο οποίο επρόκειτο να κριθούν οι πραγματικές εξελίξεις. Μετά από 40 χρόνια κυριαρχίας των κοινοβουλευτικών αυταπατών παγκοσμίως, αυτά τα ζητήματα πρέπει να τεθούν στο κέντρο της συζήτησης της Αριστεράς, ειδικά σε μια χώρα όπου η κυβέρνηση της Αριστεράς γίνεται ξανά μια σοβαρή πιθανότητα.

Έχοντας διασφαλίσει αυτές τις «εγγυήσεις» από την ημέρα της ορκωμοσίας του Αλιέντε, η κυρίαρχη τάξη της Χιλής αντιμετώπισε τις εξελίξεις με μια χαρακτηριστική ταξική καθαρότητα. Έκανε σαφές ότι ο στόχος της για την ανατροπή της κυβέρνησης της Αριστεράς θα υπηρετηθεί με κάθε αναγκαίο μέσον. Οι διαδηλώσεις κατσαρόλας, τα εργοδοτικά λοκ άουτ, το εκτεταμένο οικονομικό σαμποτάζ, η απόσυρση των επενδύσεων και η δραπέτευση κεφαλαίων, η κλιμάκωση των φασιστικών προκλήσεων του κόμματος «Πατρίς και Ελευθερία», το ενδιάμεσο «δοκιμαστικό» πραξικόπημα του καλοκαιριού του 1973, ήταν όλα σε μια σταθερή κατεύθυνση: την ανατροπή της κυβέρνησης και τη συντριβή του μαζικού κινήματος.

Όμως η ριζοσπαστικοποίηση της τακτικής των καπιταλιστών από τα πάνω συνάντησε στα εργοστάσια και στους δρόμους τις απαντήσεις που άρμοζαν στις περιστάσεις: τη ριζοσπαστικοποίηση της τακτικής των από κάτω, το ξέσπασμα ενός μεγάλου εργατικού και λαϊκού κινήματος.

Η δικτατορία του Πινοσέτ – 45 χρόνια από το αιματηρό στρατιωτικό πραξικόπημα στη Χιλή (φωτο+βίντεο) | Tribune.gr

Οι «απεργίες» των ιδιοκτητών των μέσων μεταφοράς και το γενικότερο εργοδοτικό λοκ αουτ πυροδότησαν ένα κύμα καταλήψεων εργοστασίων, καταστημάτων, υπηρεσιών και περιοχών, ενώ έκαναν αναγκαία την ανάπτυξη εργατικών και κοινωνικών οργανώσεων, μέσω των οποίων οι φτωχοί έπαιρναν στα χέρια τους μεγάλα τμήματα της κοινωνικής ζωής.

Οι κάθε λογής επιτροπές βάσης, που αναπτύχθηκαν (κυρίως τα cordonesindustrialsκαι τα commandoscommunales), ήταν το πρόπλασμα, η εμφάνιση σε εμβρυακή μορφή, της «δυαδικής εξουσίας» που είχε προηγηθεί τον Οκτώβρη του 1917 στη Ρωσία. Σε κατώτερο επίπεδο, ασφαλώς, αλλά ακόμα –τότε– σε εξέλιξη.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σ’ αυτή την πορεία κλιμάκωσης των αγώνων, οι εργάτες, οι φτωχοί αγρότες και η νεολαία, ανέλαβαν το καθήκον να απαντήσουν στην αντεπίθεση της Δεξιάς, να υπερασπίσουν την κυβέρνηση της Αριστεράς, να σώσουν τη ΛΕ –και τον εαυτό τους– από την «τελική λύση» που, αυθόρμητα, καταλάβαιναν ότι οργανώνουν τα αφεντικά και οι διεθνείς φίλοι τους, με τη CIAστην πρώτη γραμμή.

Αυτή η δύναμη από τα κάτω και αυτή η πολιτική γραμμή της αντεπίθεσης ενάντια στη Δεξιά και στα αφεντικά, είχαν αποτελέσματα στα πρώτα δύο χρόνια. Αυτή η δύναμη έσωσε τον Αλιέντε από την «απεργία» των ιδιοκτητών, αυτή κράτησε ζωντανή την παραγωγή και την οικονομία, αυτή έσωσε τη ΛΕ από τη δοκιμασία των εκλογών σε συνθήκες οικονομικού χάους το 1973.

Αυτή η δύναμη θα μπορούσε να φτάσει στην τελική νίκη, με μια βασική προϋπόθεση. Ότι η Λ.Ε. θα συνειδητοποιούσε ότι η πάλη έχει πάρει χαρακτηριστικά αγώνα ζωής ή θανάτου, ότι το ΣΚ και το ΚΚ Χιλής θα αποδέχονταν να στηριχθούν αποφασιστικά στη δύναμη των εργατικών και λαϊκών μαζών.

Όμως αυτό δεν έγινε.

Η ΛΕ αποφάσισε να παραμείνει πιστή στη στρατηγική της «συνταγματικής νομιμότητας», ακόμα και όταν οι αντιθέσεις ανάμεσα στις βασικές κοινωνικές τάξεις είχαν γίνει κυριολεκτικά εκρηκτικές.

Από το 1972, το ΣΚ, το ΚΚΧ και ο Αλιέντε κάλεσαν τη Δεξιά σε διαπραγματεύσεις, υπό τον όρο της απομόνωσης των «στασιαστών» κάθε τύπου. Για να αποδείξουν την προσήλωσή τους στη στρατηγική της νομιμότητας, κάλεσαν τους στρατηγούς -ανάμεσά τους και κάποιον Αουγκούστο Πινοσέτ- να συμμετάσχουν στην κυβέρνηση!

Η Δεξιά, παρότι σκόπευε να απορρίψει το συμβιβασμό, παρέτεινε τις διαπραγματεύσεις, γνωρίζοντας ότι αυτό προκαλεί ρήγματα στις σχέσεις της ΛΕ με το κίνημα και γενικεύει τον αποπροσανατολισμό των εργατικών και λαϊκών δυνάμεων.

Οι στρατηγοί αποδέχθηκαν την πρόσκληση, αρχίζοντας το κυνήγι των «στασιαστών» με τρομοκρατικές εφόδους του στρατού και της αστυνομίας στις εργατογειτονιές και τις παραγκουπόλεις, με στόχο τον αφοπλισμό της Αριστεράς.

Αλιέντε: «Αυτά είναι τα τελευταία λόγια μου» | Ημεροδρόμος

Ο Γραμματέας του ΚΚ Χιλής, Λουίς Κορβαλάν, την ίδια στιγμή δήλωνε προς τους εργάτες την εμπιστοσύνη του κόμματος στην… προσήλωση του στρατού της Χιλής στη δημοκρατία και στο σύνταγμα.

Η στάση αυτή άνοιγε το δρόμο –με σκαμπανεβάσματα και περιπέτειες, όπως η τελευταία εργατική αντεπίθεση το καλοκαίρι του 1973– στην επικράτηση της «τελικής λύσης» του δράματος, με το νικηφόρο  πραξικόπημα του στρατού και της Δεξιάς στις 11/9 του 1973.

Ο Αλιέντε πέθανε υπερασπίζοντας με το όπλο στο χέρι το Προεδρικό Μέγαρο. Το τελευταίο του διάγγελμα («Προς τους εργάτες και το λαό της Χιλής») αναδεικνύει τη μεγάλη απόσταση που τον χώριζε από τους σημερινούς εκφυλισμένους σοσιαλδημοκράτες, τύπου Ολάντ ή Παπανδρέου. Όμως αυτά αφορούν μια κάποια ηθική δικαίωση και όχι δικαίωση της πολιτικής του. Γιατί η δυνατότητα μιας μεγάλης νίκης των εργατών και του λαού της Χιλής μετατράπηκε, μέσα από την πολιτική της ΛΕ, σε μια τραγική ήττα.

Η παγκόσμια Αριστερά συζήτησε με πάθος την εμπειρία της Χιλής στη δεκαετία του ’70 και του ’80. Ο ηγέτης του ΚΚ Ιταλίας, Ενρίκο Μπερλιγκουέρ, μετά τη συντριβή της ΛΕ στη Χιλή, δήλωσε ότι αλλάζει η ιστορική εποχή για την Αριστερά, ότι «εξαντλήθηκε η δυναμική της Οκτωβριανής επανάστασης». Η διέξοδος θα έπρεπε να είναι στην ακόμα μεγαλύτερη εμπλοκή στις διαδικασίες του «ειρηνικού, κοινοβουλευτικού δρόμου» προς τον Σοσιαλισμό, ο «ιστορικός συμβιβασμός», ακόμα και μεταξύ της Δεξιάς και της Αριστεράς, με βάση τις δημοκρατικές αρχές και το σεβασμό στις συνταγματικές διαδικασίες.

Μία εικόνα 1000 λέξεις: Η ανατροπή του Αλιέντε

Το ρεύμα της Επαναστατικής Αριστεράς –ενισχυμένο από το διεθνές κύμα αγώνων του Μάη του ’68 και έχοντας αναφορά στο χιλιανό ΜΙR(κίνημα Επαναστατικής Αριστεράς διαβαστε το σχετικο αρθρο πολυ ενδιαφερον), που αντιστάθηκε ένοπλα στον Πινοσέτ μέχρι την τελική συντριβή του–  έβγαλε τα αντίστροφα συμπεράσματα. Το εργατικό κίνημα και η Αριστερά στη Χιλή ηττήθηκαν όχι γιατί «πήγαν πολύ μακριά», αλλά γιατί έμειναν στη μέση του δρόμου: αμφισβήτησαν την κυριαρχία των καπιταλιστών, αμφισβήτησαν την κρατική εξουσία, αλλά δεν ολοκλήρωσαν την ανατροπή, προχωρώντας στο δρόμο του Οκτώβρη του 1917.

Σήμερα, 40 χρόνια μετά, σε συνθήκες τελείως διαφορετικές –οικονομικά, κοινωνικά, ιδεολογικά και πολιτικά– από τις αντίστοιχες του 1970, η Χιλή εξακολουθεί να μας προειδοποιεί: Δεν υπάρχει τίποτα πιο επικίνδυνο από το να πληγώσεις ένα θηρίο, αν δεν έχεις την πρόθεση να το αποτελειώσεις…

Λαός ενωμένος – ποτέ νικημένος

Λαός ενωμένος – Ποτέ νικημένος
Λαός ενωμένος – Ποτέ νικημένος
Εμπρός, να σταθούμε και να τραγουδήσουμε
«Θα νικήσουμε»
Ανεμίζοντας
τις σημαίες της ενότητας
Κι εσύ θα έρθεις
να περπατήσεις μαζί μου
και να δεις
το τραγούδι και τη σημαία σου να ανθίζουν
Το φως
από μια κόκκινη αυγή
μας δείχνει
τη νέα ζωή που θα έρθει.
Εμπρός, να πολεμήσουμε
«Ο λαός θα επικρατήσει»
Η ζωή που έρχεται
θα είναι καλύτερη
Θα κατακτήσουμε
την ευτυχία
Και χιλιάδες άνθρωποι
με μια φωνή
Θα πουν
το τραγούδι της Ελευθερίας
με μία απόφαση
Η πατρίδα θα νικήσει
Και τώρα ο Λαός
ξεσηκώνεται
και σαν ένας γίγαντας
φωνάζει: Μπροστά!
Λαός ενωμένος – Ποτέ νικημένος
Λαός ενωμένος – Ποτέ νικημένος
Όλη η πατρίδα
θα γίνει ένα
Από το Βορρά στο Νότο
θα ξεσηκωθεί
Από τις θάλασσες
τα ορυχεία
και τα δάση
ενωμένοι στη δουλειά και στον αγώνα
Θα πάνε
να καλύψουν την πατρίδα
Το πέρασμά τους
χαράζει το μέλλον.
Εμπρός, να σταθούμε και να τραγουδήσουμε
«Θα νικήσουμε»
Είναι μυριάδες
Ένας ατσάλινος στρατός
που φέρνει
την αλήθεια,
Χέρια που
φέρνουν
το δίκιο
Η γυναίκα
με θάρρος και πυγμή
στέκεται δίπλα στον εργάτη
Και τώρα ο Λαός
ξεσηκώνεται
και σαν ένας γίγαντας
φωνάζει: Μπροστά!
Λαός ενωμένος – Ποτέ νικημένος
Λαός ενωμένος – Ποτέ νικημένος
El Pueblo Unido Jamás Será Vencido
El pueblo unido jamás será vencido,
el pueblo unido jamás será vencido…
De pie, cantar
que vamos a triunfar.
Avanzan ya
banderas de unidad.
Y tú vendrás
marchando junto a mí
y así verás
tu canto y tu bandera florecer.
La luz
de un rojo amanecer
anuncia ya
la vida que vendrá.
De pie, marchar
el pueblo va a triunfar.
Será mejor
la vida que vendrá
a conquistar
nuestra felicidad
y en un clamor
mil voces de combate se alzarán,
dirán
canción de libertad,
con decisión
la patria vencerá.
Y ahora el pueblo
que se alza en la lucha
con voz de gigante
gritando: ¡adelante!
El pueblo unido jamás será vencido,
el pueblo unido jamás será vencido…
La patria está
forjando la unidad.
De norte a sur
se movilizará
desde el salar
ardiente y mineral
al bosque austral
unidos en la lucha y el trabajo
irán,
la patria cubrirán.
Su paso ya
anuncia el porvenir.
De pie, cantar
el pueblo va a triunfar.
Millones ya,
imponen la verdad,
de acero son
ardiente batallón,
sus manos van
llevando la justicia y la razón.
Mujer,
con fuego y con valor,
ya estás aquí
junto al trabajador.
Y ahora el pueblo
que se alza en la lucha
con voz de gigante
gritando: ¡adelante!
El pueblo unido jamás será vencido,
el pueblo unido jamás será vencido…

https://lyricstranslate.com

Kαι μια δικια μου παρατηρηση.Γερασα και ακομα ανατριχιαζω στο ακουσμα αυτου του τραγουδιου σαν 17χρονος ερωτευμενος.Ομως τωρα πια ξερω.Ποτέ ο «λαος» pueblo δεν ειναι ενωμενος. Παντα και στις πιο σημαντικες ιστορικα στιγμες ενα κομματι της κοινωνιας ειναι απεναντι στην υπολοιπη κοινωνια. Απο φανατισμο απο συμφερον απο συντηρητισμο θα τους βρουμε απεναντι μας.Τους βρηκαμε  απεναντι σε ολες τις επαναστασεις. Σκλαβοι που πεθαιναν και σκοτωναν για να υπερασπιστουν  τις αλυσιδες τους. Και εκει ειναι το μεγαλο ερωτημα .Πως θα υπερασπιστει η δημοκρατια τις κατακτησεις της χωρις να αυτοκαταργηθει. Ο Αλιεντε δεν μπορεσε να δωσει απαντηση. Ισως η λυση , το παραδειγμα, της ΕΣΣΔ και του Σταλιν βαρυναν πολυ στην αποφαση του να μην βαδισει στο ιδιο μονοπατι αυταρχισμου. Και το πληρωσε με την ζωη του και την ζωη χιλιαδων ανθρωπων που τον πιστεψαν και ακολουθησαν στο ονειρο μια κοινωνιας δικαιοτερης με δημοκρατια και ανεξαρτησια απο ξενες δυναμεις. Η δικια μου γενια πιστεψε στο πειραμα της Χιλης. Πως μπορουσαμε να περασουμε απο τον καπιταλισμο στον σοσιαλισμο ειρηνικα δημοκρατικα χωρις αιματοχυσια . Ειχαμε ξεχασει τον Δεκεμβρη του 1944 και οσα επακολουθησαν στην πατριδα μας . Η πραξη μας απεδειξε για αλλη μια φορα πως οι δυνατοι ΠΟΤΕ δεν παραδιδουν τα προνομια τους χωρις αντισταση. Δυστυχως. Και ο Αλιεντε δεν προσπαθησε να φερει και κανενα σοσιαλισμο που θα εθιγε μεγαλα συμφεροντα. Το αντιθετο. Βασικες δημοκρατικες μεταρυθμισεις ζητησε. Πολυ διστακτικα και προσεκτικα. Οσο για τον Τσιπρα και την παρεα του χειροτερη καρικατουρα αντιστροφη του Αλιεντε δεν θα μπορουσε να φτιαξει η ιστορια.  Σαν τετοιος θα μεινει στην ιστορια.

Δημοψηφισμα 5.09.2022 • 07:16

Οι Χιλιανοί απέρριψαν στη μεγάλη τους πλειοψηφία την Κυριακή την πρόταση για το νέο Σύνταγμα, που θεωρητικά επρόκειτο να αντικαταστήσει αυτό που αποτελεί την κληρονομιά της δικτατορίας του Αουγκούστο Πινοτσέτ (1973-1990), σύμφωνα με τα ακόμη μερικά αποτελέσματα, έπειτα από την καταμέτρηση σχεδόν του 90% (επακριβώς του 88%) των ψηφοδελτίων.

Περί το 62% των ψηφοφόρων, με άλλα λόγια σχεδόν 7 εκατομμύρια πολίτες, ψήφισε «το απορρίπτω», ενώ 4,2 εκατ. (το 38%) είπαν «το εγκρίνω» στην υποχρεωτική ψηφοφορία, στο δημοψήφισμα για τη συνταγματική αναθεώρηση.

Η αναμφίβολη απόρριψη της πρότασης αναστέλλει, τουλάχιστον προς το παρόν, τη διαδικασία κατάρτισης νέου θεμελιώδους νόμου, που ξεκίνησε έπειτα από τον βίαιο λαϊκό ξεσηκωμό το 2019 με κεντρικό αίτημα περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη.

Στο πρώτο δημοψήφισμα, τον Οκτώβριο του 2020, η συντριπτική πλειοψηφία τάχθηκε υπέρ της κατάρτισης νέου Συντάγματος (79%), καθώς το ισχύον θεωρείται τροχοπέδη για οποιαδήποτε κοινωνική μεταρρύθμιση σε βάθος.

Όμως ο καρπός ενός χρόνου δουλειάς των 154 μελών της Συντακτικής Συνέλευσης, που εξελέγησαν τον Μάιο του 2021 για να καταρτίσουν την πρόταση, μοιάζει να προσέκρουσε στον τοίχο του συντηρητισμού μεγάλου μέρους της κοινωνίας της Χιλής.

Το προτεινόμενο Σύνταγμα θα κατοχύρωνε νέα κοινωνικά δικαιώματα στη χώρα-προπύργιο του νεοφιλελευθερισμού με μεγάλες κοινωνικές ανισότητες. Είχε σκοπό να προσφέρεται στους πολίτες δημόσια παιδεία, δημόσια υγεία, εγγυημένη σύνταξη, εγγυημένη αξιοπρεπής στέγη.

Κατοχύρωνε επίσης το δικαίωμα στην άμβλωση, ζήτημα που διχάζει βαθιά τη χώρα όπου οι επεμβάσεις του είδους δεν νομιμοποιήθηκαν παρά το 2017 για περιπτώσεις βιασμού και κινδύνου για τη ζωή της μητέρας ή του παιδιού, καθώς επίσης τα δικαιώματα των αυτοχθόνων λαών. Ο διάλογος για το κείμενο ήταν συχνά οξύς και θορυβώδης, σε μια προεκλογική εκστρατεία όπου η παραπληροφόρηση έδωσε και πήρε.

Η απόρριψη της πρότασης δεν σηματοδοτεί μολαταύτα το οριστικό πάγωμα των μεταρρυθμίσεων.

Σύμφωνα με τη Σεσίλια Οσόριο του Πανεπιστημίου της Χιλής, «υπάρχει συναίνεση για το γεγονός ότι το Σύνταγμα του 1980 δεν είναι πλέον έγκυρο και πρέπει να αποκτήσουμε νέο», το οποίο θα κατοχυρώνει νέα «κοινωνικά, πολιτικά και οικονομικά δικαιώματα».

«Ήττα για την επανίδρυση της Χιλής» είδε ο Χαβιέρ Μακάγια, ο πρόεδρος του υπερσυντηρητικού κόμματος UDI, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου. «Θα συνεχίσουμε με την πρόθεση να καταρρίψουμε την αναθεωρητική διαδικασία», πρόσθεσε.

Ο πρόεδρος Γκαμπριέλ Μπόριτς είχε προβλέψει αυτή την ήττα και ανήγγειλε ήδη πως θα ζητήσει από το κοινοβούλιο να ξεκινήσει νέα αναθεωρητική διαδικασία, από «το μηδέν», με την εκλογή νέας Συντακτικής Συνέλευσης, η οποία θα αναλάβει να καταρτίσει νέο κείμενο.

Ο 36χρονος πρόεδρος της αριστεράς, που εξελέγη τον Δεκέμβριο του 2021, ήταν από τους πρώτους που πήγαν να ψηφίσουν, μαζί με τον πατέρα του και τον αδελφό του, στην Πούντα Αρένας, στο νότιο άκρο της Χιλής, απέναντι στο στενό του Μαγγελάνου.

Χιλή: Σαρωτική απόρριψη του νέου Συντάγματος στο δημοψήφισμα της Κυριακής-1

«Στη Χιλή πρέπει να επιλύουμε τις διαφορές μας με περισσότερη δημοκρατία, ποτέ με λιγότερη. Είμαι πολύ υπερήφανος που φθάσαμε εδώ», σχολίασε μέσω Twitter.

Η πρώην πρόεδρος Μισέλ Μπατσελέτ, που εγκατέλειψε το πόστο της στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στη Γενεύη, όπου ψήφισε, ιδιαίτερα δημοφιλής στη χώρα της, είχε τονίσει πως εάν απορριπτόταν το κείμενο, «τα αιτήματα των Χιλιανών θα έμεναν ανικανοποίητα».

Όπως εκείνη, περίπου 100.000 Χιλιανοί της διασποράς κλήθηκαν να εκφραστούν την Κυριακή, προαιρετικά στις δικές τους περιπτώσεις.

«Είναι απαραίτητο να προχωρήσουμε σε αλλαγή και να αδράξουμε τις ευκαιρίες που μας δίνονται», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Καρίνα Πίντο, 33χρονη στιλίστρια που ζει στο Παρίσι και πήγε να ψηφίσει. Στην κοινότητα των Χιλιανών της Γαλλίας, επικράτησε με διαφορά η επιλογή «το εγκρίνω».

«Εκκωφαντική ήττα»

Όμως η βούληση για αλλαγή στο εξωτερικό και στην πρωτεύουσα Σαντιάγο, πάνω απ’ όλα στη νεολαία, δεν άρκεσε να ανατρέψει την απόρριψη του κειμένου «στο βόρειο και στο νότιο τμήμα της χώρας», σύμφωνα με την Μάρτα Λάγος, κοινωνιολόγο και ιδρύτρια του ινστιτούτου δημοσκοπήσεων MORI.

Σύμφωνα με την ίδια, οι υποστηρικτές του «όχι» αποτελούνταν από «πολύ ετερογενείς» μερίδες του πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένου ενός «λαϊκιστικού» ρεύματος που προσπάθησε να ενσταλάξει στους πολίτες τον «φόβο» πως θα αποστερηθούν ακόμα περισσότερα.

Αυτές οι δύο περιοχές της Χιλής βιώνουν πολύ σοβαρά προβλήματα βίας και ανασφάλειας. Στον νότο, εξαιτίας των συνεχιζόμενων συγκρούσεων για γαίες διεκδικούμενες από ριζοσπαστικοποιημένες οργανώσεις αυτοχθόνων Μαπούτσε· στον βορρά, εξαιτίας των μαζικών μεταναστευτικών ροών, της φτώχειας, της εμπορίας ανθρώπων.

«Κανένας δεν προέβλεψε αυτή τη διαφορά 20 και πλέον εκατοστιαίων μονάδων», συνόψισε η κυρία Λάγος μέσω Twitter, χαρακτηρίζοντας το αποτέλεσμα «εκκωφαντική ήττα».

«Πολύς κόσμος εδώ προτίμησε την απόρριψη, διότι φοβάται την αλλαγή», έκρινε αφού ψήφισε ο Αλφρέδο Τολόσα, 47χρονος εργάτης ξυλουργείου στην Τουκαπέλ, κοινότητα 13.000 κατοίκων στην περιφέρεια Μπιομπίο (νότια).

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αυτός είναι ο τελευταίος  λόγος του Αλιεντε προς τον λαό της Χιλής…

Σίγουρα αυτή θα είναι η τελευταία ευκαιρία για μένα να απευθυνθώ σε εσάς. Η Πολεμική Αεροπορία έχει βομβαρδίσει τις κεραίες των Radio Portales και Radio Corporación.

Οι λέξεις μου δεν έχουν πικρία αλλά απογοήτευση. Είθε να έρθει μια ηθική τιμωρία για εκείνους που έχουν προδώσει τον όρκο τους: Στρατιώτες της Χιλής, οι δικαιούχοι αρχιστράτηγοι, ο Ναύαρχος Μερίνο, ο οποίος έχει αυτοανακηρυχθεί ο ίδιος διοικητής του ναυτικού, και ο κ. Μεντόζα, ο οποίος επαίσχυντα μόλις χθες ορκίσθηκε πίστη και αφοσίωση στην κυβέρνηση, και ο οποίος έχει επίσης αυτοανακηρυχθεί αρχηγός της Carabineros [παραστρατιωτικής αστυνομίας].

Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα δεδομένα, το μόνο πράγμα που απομένει για μένα είναι να πω στους εργάτες: δεν πρόκειται να παραιτηθώ! Ευρισκόμενος σε μια ιστορική μετάβαση, θα πληρώσω την πίστη του λαού με τη ζωή μου. Και τους λέω ότι είμαι βέβαιος ότι οι σπόροι που έχουμε φυτέψει στην καλή συνείδηση των χιλιάδων και χιλιάδων Χιλιανών δεν θα μείνουν συρρικνωμένοι για πάντα.Έχουν δύναμη και θα είναι σε θέση να μας εξουσιάζουν, αλλά η κοινωνικές διεργασίες δεν μπορεί να εμποδιστούν ούτε από το έγκλημα, ούτε από τη δύναμη. Η ιστορία είναι δική μας, και οι άνθρωποι κάνουν την ιστορία.

Εργάτες της χώρας μου: Θέλω να σας ευχαριστήσω για την αφοσίωση που είχατε πάντα, την εμπιστοσύνη που εναποθέσατε σε έναν άνθρωπο που ήταν μόνο ένας διερμηνέας της μεγάλης λαχτάρας για τη δικαιοσύνη, ο οποίος έδωσε τον λόγο του ότι θα σεβαστεί το Σύνταγμα και τον νόμο και έκανε ακριβώς αυτό. Σε αυτή την καθοριστική στιγμή, την τελευταία στιγμή που μπορώ ακόμα να απευθύνομαι σε εσάς, σας εύχομαι να επωφεληθείτε από το μάθημα: το ξένο κεφάλαιο, ο ιμπεριαλισμός, σε συνδυασμό με την αντίδραση, δημιούργησαν το κλίμα στο οποίο οι Ένοπλες Δυνάμεις έσπασαν την παράδοσή τους, την παράδοση που διδάχθηκαν από το στρατηγό Schneider και επιβεβαίωσαν με τον διοικητή Araya, θύματα του ίδιου κοινωνικού τομέα που σήμερα ελπίζει, με την ξένη βοήθεια, να κατακτήσει εκ νέου τη δύναμη να συνεχίσουν να υπερασπίζονται τα κέρδη τους και τα προνόμιά τους.

Απευθύνομαι σε εσάς, πάνω απ’ όλα, στη σεμνή γυναίκα του τόπου μας, την Campesina που πίστεψε σε εμάς, τη μητέρα που γνώριζε την ανησυχία μας για τα παιδιά.

Απευθύνομαι στους επαγγελματίες της Χιλής, τους πατριώτες επαγγελματίες που συνέχισαν να δουλεύουν εναντίον της στάσης που υποστηρίζεται από επαγγελματικά σωματεία, σωματεία ταξικά που υπερασπίζονται επίσης τα προνόμια της καπιταλιστικής κοινωνίας.

Απευθύνομαι στη νεολαία, αυτή που τραγουδούσε και μας έδωσε τη χαρά της και το αγωνιστικό της πνεύμα.

Απευθύνομαι στον άντρα της Χιλής, τον εργάτη, τον αγρότη, τον διανοούμενο, εκείνον που πρόκειται να διωχθεί, γιατί στη χώρα μας ο φασισμός είναι ήδη παρών εδώ και πολλές ώρες – σε τρομοκρατικές επιθέσεις, σε ανατινάξεις γεφυρών, σε διακοπές σιδηροδρομικών γραμμών, σε καταστροφές αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενόψει της σιωπής όσων είχαν την υποχρέωση να δράσουν. Ήταν υποχρεωμένοι. Η ιστορία θα τους κρίνει.

Σίγουρα το Radio Magallanes θα σιγήσει, η ηρεμία και μεταλλικό όργανο της φωνής μου δεν σας φτάσει. Δεν πειράζει. Θα συνεχίσετε να την ακούτε. Θα είμαι πάντα δίπλα σας. Τουλάχιστον η μνήμη μου θα είναι αυτή ενός άνδρα αξιοπρεπή που στάθηκε πιστός στη χώρα του.

Οι άνθρωποι πρέπει να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους, αλλά δεν πρέπει να θυσιαστούν. Οι άνθρωποι δεν πρέπει να αφεθούν να καταστραφούν ή να διατρηθούν από σφαίρες, αλλά δεν ούτε και να ταπεινωθούν.

Εργάτες της χώρας μου, έχω πίστη στη Χιλή και το πεπρωμένο της. Άλλοι άνδρες θα ξεπεράσουν αυτή τη σκοτεινή και πικρή στιγμή προδοσίας που προσπαθεί να επικρατήσει. Να πηγαίνετε προς τα εμπρός γνωρίζοντας ότι, αργά ή γρήγορα, οι μεγάλες λεωφόροι θα ανοίξουν και πάλι και οι ελεύθεροι άνθρωποι θα περπατούν μέσα από αυτές για να χτίσουν μια καλύτερη κοινωνία.

Ζήτω η Χιλή! Ζήτω οι άνθρωποι! Ζήτω οι εργαζόμενοι!

Αυτά είναι τα τελευταία λόγια μου, και είμαι βέβαιος ότι η θυσία μου δεν θα είναι μάταια, είμαι βέβαιος ότι, τουλάχιστον, θα είναι ένα μάθημα ηθικής που θα τιμωρήσει το κακούργημα, δειλία και προδοσία.

Σαντιάγο της Χιλής, 11 Σεπτεμβρίου 1973

Oι υποτιτλοι γινωνται Ελληνικα .1.Πατατε Μαργαριτα 2.Υποτιτλοι 3.Αυτοματη μεταφραση 4.Ελληνικα