Αναδημοσιευση αφιερωμενη σε οσους λενε ολοι ιδιοι ειναι και δεν υπαρχει αριστερα. Σε οσους καταδικαζουν τις εκτελεσεις της ΟΠΛΑ της πρωτης περιοδου . Αφιερωμενη σε οσους φιλους-ες απο τα παλια ακολουθουν σημερα τον ΣΥΡΙΖΑ ενα καθεστωτικο κομμα που υπακουει στις εντολες της ΕΕ και ισχυριζονται πως ειναι αριστεροι συνεχιστες των αγωνων εκεινης της γενιας. Τουλαχιστον σιωπη και σεμνοτητα.
May be a black-and-white image of child, standing and outdoors
Το κοριτσάκι αυτό δε μεγάλωσε με τους γονείς του.
Γεννήθηκε αρχές Ιούλη του 1939 στις φυλακές και επτά ημερών στάλθηκε με τη μητέρα του εξορία στην Ανάφη από τη δικτατορία του Μεταξά.
Η μικρή Αγνή μεγαλώνει μέσα στις αγκαλιές 220 εξόριστων, χωρίς να γνωρίσει την αγκαλιά του πατέρα της, καθώς βρισκόταν και αυτός φυλακισμένος στα μπουντρούμια της Κέρκυρας και λίγα χρόνια αργότερα θα πεθάνει φυματικός σε γερμανική φυλακή.
Δύο χρόνια αργότερα περίπου η μητέρα της που υποφέρει από έλκος, εκμεταλλεύεται την αρρώστια της, για να μεταφερθεί στην Αθήνα, ώστε να μπορέσει να δραπετεύσει.
Το Σεπτέμβρη του 1942, από το Τμήμα Μεταγωγών όπου μεταφέρθηκε, δίνει το κοριτσάκι της σε γυναίκες της οργάνωσης «Εθνική Αλληλεγγύη» και την επόμενη το σκάει μεταμφιεσμένη σε καθαρίστρια.
Περνάει στην παρανομία και ρίχνεται στον αγώνα.
Πρωτοστατεί στην οργάνωση της νεολαίας και ειδικά των γυναικών και στη δημιουργία της ΕΠΟΝ.
Από το 1943 γίνεται μέλος του Γραφείου της Κομματικής Οργάνωσης Αθήνας του ΚΚΕ. Και το 1944, διευθύνει το Γραφείο Διαφώτισης της Αθήνας.
Αυτή, γυναίκα αγωνίστρια να είναι υπεύθυνη για όλο το έντυπο και όχι μόνο προπαγανδιστικό υλικό σε ολόκληρη την Αθήνα.
Και όμως έβρισκε και χρόνο να πάει να λούσει την κόρη της ή να παρηγορήσει μια άλλη μάνα που δεν είχε νέα από το παιδί της, να διασχίζει με τα πόδια και με πολλή προσοχή όλη την Αθήνα για να συναντιέται με ομάδες της Αντίστασης παντού.
Και όμως το κοριτσάκι δε μεγάλωσε με τους γονείς του. Μια μέρα σαν κι αυτή το 1944 η μητέρα της συλλαμβάνεται και βασανίζεται φριχτά από έλληνες στην Ειδική Ασφάλεια.
Δεν της παίρνουν λέξη, ούτε ένα αχ από το στόμα της όλες εκείνες τις ώρες.
Ως το πρωί της άλλης μέρας την είχαν αποτελειώσει με βασανιστήρια.
Και την πέταξαν στο δρόμο.
Το αυτοκίνητο του Δήμου που μάζευε τότε τα πτώματα, την πήγε στο Νεκροτομείο.
Η μητέρα του κοριτσιού που ίσως την περίμενε εκείνο το πρωινό κρεμάστηκε ανάποδα με χοντρά σύρματα που της αυλάκωσαν βαθιά το στήθος, όλο το κάτω μέρος του κορμιού της κάηκε, μ’ αναμμένα τσιγάρα, καθώς επίσης κάηκαν και τα γεννητικά όργανα, οι κρόταφοι και το στομάχι χτυπήθηκαν με σιδερένια εργαλεία που προκάλεσαν αιμάτωμα και έφεραν το θάνατο.
Στην Αθήνα ο ΕΛΑΣ πήρε εκδίκηση με δεκάδες δωσίλογους που βρέθηκαν σκοτωμένοι στους δρόμους.
Στο πτώμα του καθενός υπήρχε καρφιτσωμένη μια ταινία με την επιγραφή: Ηλέκτρα 1, 2, 3…
Το κοριτσάκι αυτό ήταν η κόρη της Ηλέκτρας Αποστόλου και του Γιάννη Σιδερίδη.
Το κοριτσάκι αυτό το εμπιστεύτηκαν για έξι μήνες στα χέρια της θείας μας Τασίας.
Και η θεία που δεν έκανε δικά της παιδιά, δεν ξέχασε ποτέ την Αγνούλα.
Που φυγαδεύτηκε εννιά ετών από την Ελλάδα, για να μην πέσει στα χέρια του καθεστώτος, για να γλυτώσει το παιδομάζωμα της Φρειδερίκης.
Και μεγάλωσε καλά τελικά αλλά χωρίς κανένα δικό της άνθρωπο στη Ρωσία.
Έτσι κάποτε, δεκαετία του 1990, όταν μάθαμε ότι ζει και ότι πρόκειται να επισκεφθεί την Ελλάδα, η μητέρα μου έδωσε το τηλέφωνο εκεί που έπρεπε και η Αγνή όχι μόνο τηλεφώνησε αλλά ήρθε και ξανάρθε.
Και η θεία Τασία της είχε πάντα έτοιμο στρωμένο το κρεβάτι, για να τη φιλοξενήσει σπίτι της.
Της είχε πάντα ανοιχτή την αγκαλιά της που τόσο είχε στερηθεί.
Ήταν ο δικός της άνθρωπος, ο συνεκτικός δεσμός με την παιδική της ηλικία.
Γιατί και τα παιδιά των ηρώων έχουν ανάγκη την αγκαλιά της μάνας. Ίσως και παραπάνω από τα άλλα.
Της συγκινητικής Eliza Giannakaroni
Ηλέκτρα Αποστόλου
ILECTRA-1943.jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 20  Φεβρουαρίου 1912
Αθήνα
Θάνατος 26  Ιουλίου 1944
Αθήνα
Χώρα πολιτογράφησης Ελλάδα
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες Ελληνικά
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα πολιτικός
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/Κίνημα Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας

Η Ηλέκτρα Αποστόλου (1912 – 26 Ιουλίου 1944) ήταν στέλεχος της ΟΚΝΕ, της ΕΠΟΝ και του ΚΚΕ, αγωνίστρια της Εθνικής Αντίστασης και υπέρμαχος των δικαιωμάτων των γυναικών. Δολοφονήθηκε από την Ειδική Ασφάλεια το 1944 στην Αθήνα για την αντιστασιακή της δράση.

Απο τα νεανικά χρόνια στους αγώνες

Η Ηλέκτρα Αποστόλου γεννήθηκε το 1912 στην Αθήνα από ευκατάστατη οικογένεια[1] και ήταν αδελφή του στελέχους του ΚΚΕ Λευτέρη Αποστόλου. Σε μικρή ηλικία έγινε μέλος της ΟΚΝΕ και αργότερα μέλος του ΚΚΕ. Συμμετείχε στο Παγκόσμιο Αντιφασιστικό και Αντιπολεμικό Συνέδριο Γυναικών το οποίο έγινε το 1934 στο Παρίσι, ως επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας.

Το 1935, πήρε μέρος στο 6ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς Νέων (ΚΔΝ), εκπροσωπώντας μαζί με άλλους Έλληνες νεολαίους την ΟΚΝΕ. Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, η Ηλέκτρα Αποστόλου έγινε μέλος του Γραφείου της ΚΕ της ΟΚΝΕ. Για την πολιτική της δράση, φυλακίστηκε και εξορίστηκε πολλές φορές.

Η δικτατορία της 4ης Αυγούστου τη συνέλαβε και την έκλεισε στις γυναικείες φυλακές Αβέρωφ, όπου βασανίστηκε. Όταν αποφυλακίστηκε, πέρασε στην παρανομία και στάλθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου ανέλαβε γραμματέας του Γραφείου της ΟΚΝΕ Μακεδονίας – Θράκης.

Το 1939, η Ηλέκτρα Αποστόλου συλλαμβάνεται εκ νέου και στέλνεται εξορία με άλλους κομμουνιστές στην Ανάφη. Λίγο πριν εξοριστεί, και κατά τη διάρκεια της μεταγωγής της, γέννησε σε σκληρές και επικίνδυνες συνθήκες την κόρη της, Αγνή. Η Κατοχή τη βρήκε εξόριστη μαζί με την κόρη της στην Ανάφη.

Ήταν παντρεμένη με το γιατρό Γιάννη Σιδερίδη, στέλεχος του ΚΚΕ, που πέθανε από πείνα στο Στρατόπεδο Συγκέντρωσης στην Κατούνα, στα τέλη Δεκέμβρη του 1942, δύο μέρες αφότου είχε μεταφερθεί από την Ακροναυπλία μαζί με εκατό άλλους κρατούμενους κομμουνιστές.[2]

Δράση στην Κατοχή

Το Σεπτέμβρη του 1942, ενώ είχε παραδοθεί στις κατοχικές δυνάμεις από το μεταξικό καθεστώς, κατάφερε να δραπετεύσει από το Τμήμα Μεταγωγών Αθηνών μαζί με την τρίχρονη κόρη της, αφού πρώτα είχε μεταχθεί σε νοσοκομείο.[3] Θα γίνει σταδιακά υπεύθυνη της εθνικοαπελευθερωτικής αλλά και φεμινιστικής οργάνωσης, Λεύτερη Νέα, ενώ αργότερα έγινε μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου της ΕΠΟΝ και επικεφαλής της προπαγάνδας της Κομματικής Οργάνωσης Αθήνας (ΚΟΑ) του ΚΚΕ. Ήταν η επικεφαλής της ομάδας που έφτιαχνε το έντυπο προπαγανδιστικό υλικό στην Αθήνα, βοηθώντας τις μεγάλες λαϊκές κινητοποιήσεις κατά των κατακτητών.

Στην αντιστασιακή οργάνωση, Λεύτερη Νέα, η Ηλέκτρα Αποστόλου προσπαθούσε να περάσει τη νοοτροπία ότι η γυναίκα θα απελευθερωθεί με την ενεργή συμμετοχή της στους κοινωνικούς αγώνες. Προσπαθούσε να πείθει τις γυναίκες-μέλη της οργάνωσης να παίρνουν το λόγο, γενικά να πράττουν. Οργανώθηκαν συνεργεία αποκλειστικά από γυναίκες που έγραφαν συνθήματα στους τοίχους. Το Φλεβάρη του 1943, η Λεύτερη Νέα αυτοδιαλύεται και ενσωματώνεται στην ΕΠΟΝ.[4]

Σύλληψη και Εκτέλεση

Στις 25 Ιουλίου του 1944, στις 7:30 το πρωί, συνελήφθη στην οδό 3ης Σεπτεμβρίου & Ιθάκης από την ομάδα Παρθενίου της Ειδικής Ασφάλειας. Μεταφέρθηκε στο ξενοδοχείο Κρυστάλ στην οδό Ελπίδος 3, που ήταν το μέρος ανακρίσεων της Ειδικής Ασφάλειας Αθηνών, δίπλα από την έδρα της Ειδικής Ασφάλειας, Ελπίδος 5. Εκεί, για την αντιστασιακή της δράση, βασανίστηκε και δολοφονήθηκε. Η γνωστή στιχομυθία κατά την ανάκρισή της στην Ασφάλεια:

– Από πού είσαι;

– Από την Ελλάδα!

– Πού κατοικείς;

– Στην Ελλάδα!

– Πώς σε λένε;

– Είμαι Ελληνίδα!

– Ποιοι είναι οι συνεργάτες σου;

– Όλοι οι Έλληνες!

– Τι δουλειά κάνεις;

– Υπηρετώ τον Ελληνικό Λαό!

– Από ποιόν παίρνεις εντολές;

– Μόνο από την Πατρίδα μου!

έχει καταγραφεί, και δεν είναι εξιδανικευμένη αφήγηση. Το πτώμα της πετάχτηκε βασανισμένο, στις 26 Ιουλίου 1944, έξω από το ξενοδοχείο Κρυστάλ και μεταφέρθηκε στο νεκροτομείο Αθηνών. Εκεί ο ιατροδικαστής έκανε τη νεκροψία.[5] Την επομένη, 27 Ιουλίου, το πτώμα της πετάχτηκε στους δρόμους της Αθήνας. Το ΕΑΜ από τις εφημερίδες του υποσχέθηκε εκδίκηση. Βασανιστές και δολοφόνοι της Ηλέκτρας Αποστόλου ήταν ο διοικητής της Ειδικής Ασφάλειας, υποστράτηγος Αλέξανδρος Λάμπου, ο ανθυπασπιστής Ευσέβιος Παρθενίου και ο Μηνάς Καθρέπτης.[6] Μετά την απελευθέρωση, στη δίκη των δοσιλόγων, το φθινόπωρο του 1945, οι τρεις εκτελεστές της Ηλέκτρας Αποστόλου και δεκάδων άλλων πατριωτών καταδικάστηκαν σε ισόβια, αλλά, μετά από μερικούς μήνες, αφέθηκαν ελεύθεροι στα πλαίσια του εμφυλιακού κλίματος. Μάλιστα, ο Λάμπου συνταξιοδοτήθηκε με το βαθμό του αντιστράτηγου[7], ενώ ο Παρθενίου σταδιοδρόμησε στη Βασιλική Χωροφυλακή[8].

Αμέσως μετά την εύρεση του πτώματός της, έγιναν εκτελέσεις ατόμων που συνεργάζονταν με τις Κατοχικές δυνάμεις. Στα πτώματά τους αφηνόταν σημείωμα με το όνομά της και έναν αριθμό που αυξανόταν Ηλέκτρα 1,2,3,…. Οι πράξεις αυτές έγιναν κυρίως από την ΟΠΛΑ[9]. Το ΕΑΜ και το ΚΚΕ έκαναν πολλές εκδηλώσεις στη μνήμη της, εκδηλώσεις που συνεχίζονται ως και σήμερα από αριστερά κόμματα και παρατάξεις.[10][11] Ο ΔΣΕ είχε θεσπίσει το μετάλλιο ηρωισμού «Ηλέκτρα Αποστόλου», ενώ πολλά ποιήματα γράφτηκαν για αυτήν.

«Ηλέκτρα μας.

Η ώρα της λευτεριάς έφτασε, μα συ δε λείπεις.

Είναι τ’ όνομά σου γραμμένο πλάι – πλάι

στ’ όνομα της λευτεριάς

το αίμα σου μέσα στις φλέβες μας

η καρδιά σου, στην καρδιά μας»

Γιάννης Ρίτσος

Στις 26 Ιουλίου του 1945, τον πρώτο χρόνο της απελευθέρωσης απ’ την Κατοχή και την επέτειο του θανάτου της, οργανώθηκε στην Αθήνα ένα συλλαλητήριο-μνημόσυνο για τις γυναίκες που σκοτωθήκανε την περίοδο της Κατοχής. Και για την Ηλέκτρα Αποστόλου.

Η κόρη της, Αγνή Σιδερίδου, ζει στη Μόσχα.