You are currently browsing the daily archive for Ιανουαρίου 6, 2019.

Οσο θυμαμαι τον εαυτο μου ειμαι αντισταλινικος.Πιστευω πως αυτη η εξελιξη της επαναστασης του 1917 ηταν η χειροτερη δυνατη.Μπορουσε στα χρονια του φασισμου να υπαρχει μια μη ατσαλινη αριστερα;Πολλοι λενε πως οχι. Και λοιπον; Νικησε το ατσαλι την φωτια και που ειναι σημερα; Που ειναι η αριστερα σημερα; Αν η επαναστατημενη Ισπανια ηταν ενα αλλο μοντελλο αν ο Μαχνο και η Κροστανδη δεν ειχαν συντριβει απο τους Σταλινικους (μαζι και ο Τροτσκι τοτε)μηπως μια αλλη επαναστατικη αριστερα που θα μπορουσε να δει ολα τα χρωματα του κοινωνικου ουρανιου τοξου θα ηταν εδω να διεκδικει μαι αλλη κοινωνια; Και μαλιστα τα τελευταια χρονια ζουμε μια αναβιωση του μαυρο- ασπρο απολυτου Σταλινισμου οχι μονο στην παραδοσιακη αριστερα οπως εκφραζεται απο το ΚΚΕ αλλα και στην λεγομενη ριζοσπαστικη οπως εκφραστηκε ενα διαστημα σε καποιες τασεις του  ΣΥΡΙΖΑ και συνεχιζει σημερα στην ΛΑΕ.Εξ αλλου κακα τα ψεματα και στην λεγομενη ανανεωτικη αριστερα υπηρχε παντα ενας υπογειος Σταλινισμος που ειχε το πανω χερι και διεγραφε καθε αμφισβητηση.

Οσο για την λεγομενη προλεταριακη αριστερα (τους Μαοικους) αυτοι κι αν ηταν Σταλινικοι.Η διαφωνια τους με την ΕΣΣΔ μετα το 1956 και η καταγγελια του καθεστωτος για ρεβιζιονισμο ηταν ακριβως η αποσταλινοποιηση που ξεκινησε τοτε και ολοκληρωθηκε με τον Γκορμπατζωφ. Και που ειναι σημερα οι Μαοικοι;Που ειναι η ατσαλινη προλεταριακη Κινα;

Εχουμε την τυχη(;) στην Περιφερεια Πελοποννησου να ηγειται για χρονια ενας πολιτικος που στα νιατα του ηταν στο μαοικο  ΕΚΚΕ. Και στην Ερμιονιδα να αλληλοδιαδεχωνται στο αξιωμα του Δημαρχου δυο πολιτικοι που στα νιατα τους περασαν ο ενας απο την προλεταριακη-Μαοικη  αριστερα και ο αλλος απο την παραδοσιακη φιλο σοβιετικη.Θα μου πειτε περσινα ξινα σταφυλια.Ολοι στα νιατα τους καπου ηταν .Εχει περασει απο τοτε  μισος αιωνας και ολοι μας καπου αλλου καταληξαμε πολιτικα .Να σας πω και γω λοιπον ο ηλικιωμενος πως κλεινω τα ματια και μου φαινεται σαν χτες το ξυλο που εφαγα απο του Κνιτες.Πως οι οργανωσεις που συμμετειχαμε παιδια ειχαν σχεση με τον χαρακτηρα μας, την οικογενεια μας, τα θελω μας.

Μας αλλαξαν δεν λεω (η ζωη αλλαζει τους ανθρωπους) αλλα το θεμα ειναι ποσο βαθια .Ο Σταλινισμος δεν ηταν μονο πολιτικη ταση της αριστερας (και μην ακουσω για ακρα που συναντιωνται αυτα ειναι παιδικες αναλυσεις ακροδεξιου περιεχομενου)ηταν πανω απο ολα σταση ζωης φιλοσοφια αναδειξη του θρησκευτικου και εθνικιστικου  στοιχειου σαν κυριαρχου μεσα στην αριστερα.Δεν ειναι τυχαιο πως ο Βησαριονοβιτς ηταν μαθητης θεολογικης σχολης πριν γινει μπολσεβικος.

Ο ΚΟΥΤΒιτης Ζαχαριαδης που φυτευτηκε απο το ΚΚΣΕ στην ηγεσια του ΚΚΕ το 1930 (οταν η ταξικη καταγωγη των μελων του κομματος αλλαξε δραματικα) και οι επιγονοι του ηταν ειναι τραγικα προσωπα.Ευθυνονται για παρα πολλα (-δεν ξερω πια λεξη ταιριαζει εδω) που εγιναν στο κομμα αλλα και στη χωρα. Με τις πραξεις τον φανατισμο την διψα τους για εξουσια στιγματησαν αρνητικα την αριστερα περισσοτερο και απο την προπαγανδα των τους εχθρων της , Μακρυς ο καταλογος.Και ο Βελουχιωτης ο Πλουμπιδης ο Γυφτοδημος ειναι  ισως  οι πιο γνωστοι την στιγμη που χιλιαδες απλοι αγωνιστες βιωσαν το μαρτυριο που και ο ιδιος ο Ζαχαριαδης εζησε στο τελος της ζωης του.Και τα θυματα του Σταλινισμου ηταν σε ολο τον κοσμο.Απο τις δικες της Μοσχας το 1936-1938 αλλα και την επανασταση του 1936 στην Ισπανια μεχρι την δολοφονια του Τροτσκι στο Μεξικο η και την περιθωριοποιηση του Γκεβαρα που οδηγησε στην εκτελεση του στην Βολιβια.Με αυτες τις λιγες σκεψεις αναρτω το παρακατω

Ζαχαριαδης 

«Εμφανίζεται και μέσα κι έξω από τις συνελεύσεις
με απαράδεκτο αντιδιεθνιστικό πνεύμα
σε βάρος των αδελφών κομμουνιστικών κομμάτων»
(Απόφαση διαγραφής του Αλέξη Πάρνη, 16/10/1956)

Tο άρθρο που ακολουθεί έχει στόχο την ευσύνοπτη παρουσίαση δύο φακέλων από τα πρώην σοβιετικά (νυν ρωσικά) κρατικά αρχεία: του Νίκου Ζαχαριάδη, γενικού γραμματέα του ΚΚΕ από το 1931 ώς το 1956, και του κομμουνιστή ποιητή και λογοτέχνη Αλέξη Πάρνη που συνδεόταν μαζί του με δεσμούς φιλίας. Η ανάδειξή τους εντάσσεται μεθοδολογικά στην κατηγορία «μικροϊστορία» και είναι ιδιαίτερα χρήσιμη, στον βαθμό που σκιαγραφεί τη μηχανική εξουσίας των κομμουνιστικών κομμάτων και τον τρόπο λήψης πολιτικών αποφάσεων.

Οι χρονιές 1956 και 1957 ήταν καθοριστικές τόσο για τον Αλέξη Πάρνη όσο και για τον πρώην ηγέτη του ΚΚΕ. Η 6η Πλατιά Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής (Κ.Ε.) του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας (11-12 Μαρτίου 1956) αποφάσισε την καθαίρεση του Νίκου Ζαχαριάδη από τη θέση του γενικού γραμματέα της Κ.Ε. ύστερα από εισήγηση της «Διεθνούς Επιτροπής» των εργατικών και κομμουνιστικών κομμάτων Βουλγαρίας, Ουγγαρίας, Πολωνίας, Ρουμανίας, Τσεχοσλοβακίας και Σοβιετικής Ενωσης, κατά την περίοδο εργασιών του 20ού Συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ενωσης (ΚΚΣΕ).

Ταυτοχρόνως επικυρώθηκε και η οριστική απομάκρυνση του Νίκου Ζαχαριάδη από το Πολιτικό Γραφείο (Π.Γ.) της Κ.Ε. του ΚΚΕ. Κατά τη διάρκεια της 7ης Πλατιάς Ολομέλειας (19-24 Φεβρουαρίου 1957) ο Νίκος Ζαχαριάδης διαγράφηκε και από την Κεντρική Επιτροπή του ελληνικού κόμματος.

Η σφοδρή αντίθεση και των δύο στις ανωτέρω αποφάσεις είχε σημαντικές επιπτώσεις στον ύστερο βίο τους. Ο Νίκος Ζαχαριάδης οδηγήθηκε στην εξορία (Μποροβιτσί, Σουργκούτ) από τη νέα σοβιετική ηγεσία και ο Αλέξης Πάρνης, μετά τον καλλιτεχνικό θρίαμβο του θεατρικού έργου του «Το νησί της Αφροδίτης» (1960), αφιερωμένο στον αγώνα των Κυπρίων εναντίον των αγγλικών δυνάμεων κατοχής της μεγαλονήσου, δέχτηκε τα πυρά των συντρόφων του προκειμένου να προσυπογράψει την πολιτική καταδίκη του Νίκου Ζαχαριάδη.

Τα ιστορικά έγγραφα που ακολουθούν, και τα οποία δημοσιεύονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, αναφέρονται σε κομβικά στοιχεία του διαθέσιμου αρχειακού υλικού και η παρουσίασή τους δεν αποτελεί ενδελεχή ακαδημαϊκή ανάλυση αυτών των πρωτογενών πηγών. Στόχος του παρόντος άρθρου είναι η ενημέρωση των αναγνωστών και όχι η λεπτομερής επεξεργασία των αρχειακών τεκμηρίων, που θα απαιτούσε διαφορετική μεθοδολογική προσέγγιση.

Ολα τα αποσπάσματα των ιστορικών ντοκουμέντων που ακολουθούν μεταφράστηκαν από τη ρωσική στην ελληνική γλώσσα από τον γράφοντα.

Η διεύθυνση του Ρωσικού Κρατικού Αρχείου Σύγχρονης Ιστορίας (Российский государственный архив новейшей истории, РГАНИ) εξέδωσε σε αυτοτελή τόμο ένα μέρος του ατομικού πολιτικού φακέλου του Νίκου Ζαχαριάδη, ο οποίος αποχαρακτηρίστηκε την τελευταία χρονική περίοδο από τις αρμόδιες κρατικές ρωσικές αρχές. Αξίζει να αναφέρουμε ότι από το 2016 μέχρι σήμερα το Αρχειακό Κέντρο РГАНИ παραμένει κλειστό για τους ιστορικούς ερευνητές.

Το βιβλίο τιτλοφορείται «Νίκος Ζαχαριάδης, ζωή και πολιτική δραστηριότητα: 1923-1973» (Никос Захариадис, жизнь и политическая деятельность 1923-1973, εκδ. Нестор-История, Μόσχα 2017). Η ιστορική έρευνα, η επιμέλεια και η εισαγωγή υπογράφεται από τους ιστορικούς Λ.Α. Βελιτσάνσκαγια και Μ.Γ. Προζουμένσικοφ, υπό την άμεση εποπτεία της διευθύντριας του Κέντρου, Ν. Γκ. Τομιλίνα.

Το βιβλίο είναι τυπωμένο στη ρωσική γλώσσα κι αποτελείται από δύο κύρια μέρη: μια ιστοριογραφική εισαγωγή 16 σελίδων και το αρχειακό τμήμα, όπου παρουσιάζονται 169 σπάνια ιστορικά τεκμήρια για τον πολιτικό βίο του Ζαχαριάδη. Επισυνάπτονται επίσης 13 σελίδες πρωτότυπων φωτογραφικών ντοκουμέντων και τρεις επιπλέον σελίδες με προσωπικές φωτογραφίες του Νίκου Ζαχαριάδη.

Οπως αναφέρουν οι επιμελητές της έκδοσης, ο προσωπικός φάκελος του Νίκου Ζαχαριάδη περιέχει 400 ιστορικά τεκμήρια που ξεπερνούν τις 2.000 σελίδες. Το βιβλίο περιέχει ένα τμήμα αυτών των τεκμηρίων και αποτελεί πολύτιμη συμβολή στη μελέτη της ιστορίας του ελληνικού κομμουνιστικού κόμματος ειδικότερα και της Κομμουνιστικής Διεθνούς (Κ.Δ.) γενικότερα.

«Δεν υπάρχουν ελαττώματα»
Η ατομική καρτέλα του Ζαχαριάδη στα αρχεία της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Ο «βαθμολογητής» του Στέλιος Σκλάβαινας, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΚΚΕ την επόμενη χρονιά, αποφαινόταν πως ο αρχηγός του κόμματος «δεν έχει ελαττώματα»Η ατομική καρτέλα του Ζαχαριάδη στα αρχεία της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Ο «βαθμολογητής» του Στέλιος Σκλάβαινας, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΚΚΕ την επόμενη χρονιά, αποφαινόταν πως ο αρχηγός του κόμματος «δεν έχει ελαττώματα» |

Τα πολιτικά κριτήρια δράσης του Νίκου Ζαχαριάδη ήταν άρρηκτα συνδεδεμένα με τις συστηματικές σπουδές που διεξήγαγε στις ανώτατες κομματικές σχολές της Κ.Δ.

Από το 1922 έως το 1924 ο Ζαχαριάδης φοίτησε στο Κομμουνιστικό Πανεπιστήμιο των Εργαζομένων της Ανατολής (Коммунистический университет трудящихся Востока имени И. В. Сталина, γνωστότερο με τα αρχικά ΚΟΥΤΒ). Από το 1924 έως το 1929 βρισκόταν στην Ελλάδα, όπου ανέλαβε καθοδηγητικές θέσεις στην Ομοσπονδία Κομμουνιστικών Νεολαίων Ελλάδας (ΟΚΝΕ). Εν συνεχεία επέστρεψε στη Μόσχα προκειμένου να σπουδάσει στην ανώτατη κομματική σχολή της Κ.Δ.

Το 1931 ανέλαβε την ηγεσία του κόμματος κάτω από συνθήκες που παρουσιάζονται αναλυτικά σε βιβλίο του γράφοντος, το οποίο θα κυκλοφορήσει τον ερχόμενο Φεβρουάριο («Ακρως Απόρρητο. Οι σχέσεις ΕΣΣΔ-ΚΚΕ, 1944-1952», εκδόσεις ΚΨΜ).

Το 1930 οι καθηγητές της Διεθνούς Λενινιστικής Σχολής ανέφεραν ότι ο Δημήτριεφ (πολιτικό ψευδώνυμο του Ζαχαριάδη στο εσωτερικό της Κ.Δ.) «έλυνε τα ζητήματα της ένοπλης εξέγερσης με λενινιστικό τρόπο. Το μάθημα το πέρασε. Μελέτησε σοβαρά και με μεγάλο ενδιαφέρον και πήρε το πιο ενεργό μέρος στην εργασία (της σχολής). Πειθαρχημένος. Θα φανεί χρήσιμος στην τελειοποίηση της οργανωτικής δουλειάς […] Εχει σωστή πολιτική γραμμή, πολιτικά σταθερός. Καλή πολιτική ανάπτυξη. Δύναται να προσεγγίζει τα διεθνή ζητήματα με επαρκή αυτονομία. Είναι σε θέση να συνδυάζει τις θεωρητικές γνώσεις με τα πολιτικά προβλήματα. Πειθαρχημένος» (Никос Захариадис, όπ.π, σ. 27).

Μερικά χρόνια αργότερα, σε μια άκρως απόρρητη αναφορά της 25ης Μαΐου 1935, ο Σίπνερ, ανώτατο στέλεχος της Κομμουνιστικής Διεθνούς[1], ζητά από τον Πιάτκοφ (Στέλιο Σκλάβαινα)[2] την πολιτική αξιολόγηση του Νίκου Ζαχαριάδη.

Ο Σκλάβαινας αναφέρει, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Είναι καλός στη συνωμοτική δουλειά, έχει ικανότητα να καθοδηγεί και να διαφωτίζει και άλλους. Είναι καλός στη συλλογική εργασία. Διατηρεί δεσμούς με το κόμμα. Είναι ισχυρός στην παράνομη δουλειά. Εχει πολύ μεγάλη οργανωτική εμπειρία. Ο σύντροφος είναι σεβαστός από όλα τα μέλη του καθοδηγητικού μηχανισμού και όλα τα μέλη του κόμματος […] Είναι πολιτικά προετοιμασμένος αλλά δεν μπορεί να έχει κολοσσιαίες θεωρητικές γνώσεις. Σωστά καταπιάνεται με τα ζητήματα, εμβαθύνει, και υιοθετεί σωστή πολιτική θέση. Δεν υπάρχουν ελαττώματα» (όπ.π., σ. 31).

Από τα πιο πάνω καθίσταται σαφές ότι «η προσέγγιση των διεθνών ζητημάτων με επαρκή αυτονομία» ήταν μια συνθήκη sine qua non, την οποία είχε θέσει η Κ.Δ., για την επιλογή των κομμουνιστικών στελεχών της καθοδήγησης των περιφερειακών δυτικών κομμουνιστικών κομμάτων.

Ο ιταλικός φασισμός, η άνοδος του εθνικοσοσιαλισμού στη Γερμανία, ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος και γενικότερα το πρόβλημα της ανάδυσης του φασισμού στην Ευρώπη οδήγησαν την Κ.Δ. στη σταδιακή ανάδειξη σκληραγωγημένων κομμουνιστικών στελεχών τα οποία θα ήταν σε θέση να λειτουργήσουν υπό οιοδήποτε καθεστώς, παρανομίας, διώξεων κ.λπ., δίχως να κλονιστούν.

Αμεσος στόχος: η πάλη εναντίον του φασισμού και η προώθηση της γενικής πολιτικής κατεύθυνσης της Κ.Δ. Υπό αυτή την έννοια η ανάδειξη του Νίκου Ζαχαριάδη στην ηγεσία του ΚΚΕ αποτέλεσε μια επιτυχία της Κ.Δ., καθώς παρά την οργανωτική αποσάθρωση του κομμουνιστικού κόμματος κατά την περίοδο Μεταξά, η πολιτική του δυναμική αλλά και επιρροή (ως έκφραση και των συνακόλουθων συνδικαλιστικών διεκδικήσεων) παρέμενε αρκετά ισχυρή, όπως τουλάχιστον αποδεικνύει ο ρόλος του ΚΚΕ εντός του ΕΑΜ κατά τα ύστερα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης.

Η σχετική αυτονομία του Νίκου Ζαχαριάδη απέναντι στην Κ.Δ. και τη Μόσχα (γράμμα του Οκτωβρίου 1940, θεωρία «δύο πόλων», μη συμμετοχή στις εκλογές του 1946, για να αναφερθούμε στις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις) δεν σχετιζόταν αποκλειστικά και μόνο με ίδια στοιχεία του χαρακτήρα του αλλά και με τη συγκεκριμένη μόρφωσή του, την κομμουνιστική τεχνική γνώση του και τους ευρύτερους πολιτικούς στόχους της Κ.Δ.

Η σχετική πολιτική αυτονομία του Νίκου Ζαχαριάδη, όπως αυτή εκφράστηκε στην πολιτική του στην Ελλάδα, δεν ήταν, με τη στενή έννοια, μια πράξη «απείθειας»· τουναντίον, αποτελούσε αντανάκλαση της ανώτατης πολιτικής εκπαίδευσής του στη Μόσχα και εγγραφόταν στους κανόνες αυξημένης λειτουργικής τυπικής ισχύος της Κ.Δ. και των πανεπιστημιακών σχολών της.

Το ρήγμα της Τασκένδης
Μόσχα, 9 Μαρτίου 1953. Στιγμιότυπο από την κηδεία του ΣτάλινΜόσχα, 9 Μαρτίου 1953. Στιγμιότυπο από την κηδεία του Στάλιν |

Μετά το πέρας του ελληνικού εμφύλιου πολέμου τα ένοπλα τμήματα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ), ύστερα από έγκριση της ανώτατης σοβιετικής ηγεσίας και προσωπικά του Στάλιν, εγκαταστάθηκαν στην Τασκένδη του Ουζμπεκιστάν.

Η σύγκρουση των Ελλήνων κομμουνιστών κατά τη δεκαετία του 1950 και αργότερα στην Τασκένδη και η δημιουργία δύο αντιμαχόμενων πολιτικών «παρατάξεων», των αποκαλούμενων (κατά την εγχώρια κομματική ορολογία) «ζαχαριαδικών» και «αντιζαχαριαδικών», εγγραφόταν στη γενικότερη προσπάθεια «αποσταλινοποίησης» του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ενωσης (ΚΚΣΕ), διαδικασία η οποία εντάθηκε μετά το 20ό Συνέδριο του ΚΚΣΕ το 1956.

Η «αποζαχαριαδοποίηση» ήταν έκφραση της νέας σοβιετικής πολιτικής που στρεφόταν κατά της «σταλινικής» παράδοσης διακυβέρνησης, τόσο στο πολιτικό αλλά εν πολλοίς και στο οικονομικό πεδίο. Εχει πλέον αποδειχτεί ιστορικά η εμπλοκή της ανώτατης ηγεσίας του ΚΚΣΕ στην πορεία εξέλιξης των γεγονότων στην Τασκένδη[3].

Το ζητούμενο για τους Σοβιετικούς ήταν να παρουσιαστεί η απομάκρυνση Ζαχαριάδη από την ηγεσία του ΚΚΕ ως αίτημα της πλειοψηφίας των μελών του ΚΚΕ.

Επ’ αυτού ξέσπασαν σφοδρές συγκρούσεις στην κοινότητα των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων της Τασκένδης, οι οποίες οδήγησαν επί της ουσίας στη «σιωπηρή» διάσπαση του ΚΚΕ, που εισερχόταν σε περίοδο παρατεταμένης κρίσης, τουλάχιστον στο πλαίσιο των κοινοτήτων-πολιτειών της Τασκένδης.

«Ηθική πώρωση»
Ο Αλέξης Πάρνης στον Δημοκρατικό Στρατό (στη μέση).Ο Αλέξης Πάρνης στον Δημοκρατικό Στρατό (στη μέση). |

Σε αυτό το σημείο αξίζει να επιχειρήσουμε τη σύγκριση του ατομικού φακέλου του Ζαχαριάδη με τον αντίστοιχο του Αλέξη Πάρνη. O Αλέξης Πάρνης, σύμφωνα με το βιογραφικό του σημείωμα, γεννήθηκε την 26/4/1924 στον Πειραιά.

«Από το 1942 έως το 1944 εργάστηκε συνωμοτικά […] και ενεργά πήρε μέρος στις μάχες κατά των Γερμανών κατακτητών. Το 1944 συμμετείχε στις μάχες των Δεκεμβριανών εναντίον της επέμβασης των Βρετανών […] Από το 1946 έως το 1949 βρισκόταν στο ΔΣΕ […] και ενεργά συμμετείχε στις πολεμικές επιχειρήσεις. Από το 1949 έως το 1951 βρισκόταν ως μετανάστης στην ΕΣΣΔ, ως επαναστάτης πολιτικός πρόσφυγας και ανέλαβε κομματικές εργασίες εντός της κοινότητας (των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων) της Τασκένδης. Την 1η Νοεμβρίου 1951 έγινε φοιτητής του Λογοτεχνικού Ινστιτούτου Γκόρκι της Μόσχας».[4] 

Πριν προχωρήσουμε, αξίζει ν’ αναφερθεί ότι ο γράφων παρέδωσε πρόσφατα τον φάκελο του Αλέξη Πάρνη στον ίδιο. Το εν λόγω αρχειακό υλικό απόκειται στα Κρατικά Αρχεία Κοινωνικής και Πολιτικής Ιστορίας της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Στο πλαίσιο της μεταδιδακτορικής μου έρευνας, με θέμα την πολιτική βία στην πρώην Σοβιετική Ενωση και τις σχέσεις της Κομμουνιστικής Διεθνούς με τα δυτικά κομμουνιστικά κόμματα, αναζήτησα πληθώρα προσωπικών φακέλων πρώην μελών και καθοδηγητικών στελεχών των δυτικών κομμουνιστικών κομμάτων.

Το περιεχόμενο του ατομικού φακέλου του Αλέξη Πάρνη περιλαμβάνει στοιχεία που μας βοηθούν να κατανοήσουμε το γενικότερο πλαίσιο λειτουργίας του ΚΚΕ την περίοδο 1956-1958.

Εξαιρετικά αποκαλυπτικό γι’ αυτή τη λειτουργία είναι επί παραδείγματι το κείμενο της διαγραφής του Πάρνη από το κόμμα (16/10/1956), με τίτλο «Απόφαση της ΚΟΒ των σπουδαστών και των συντρόφων του ραδιοσταθμού για τη διαγραφή του Αλέξη Πάρνη από μέλος του ΚΚΕ»:

«Η συνέλευση, αφού συζήτησε λεπτομερειακά την όλη στάση του Πάρνη, διαπίστωσε:
α’. ο Πάρνης 7 μήνες μετά την 6η Ολομέλεια, όχι μόνο δεν θέλησε να καταλάβει την ιστορική για το κόμμα μας σημασία της, αλλά συνεχίζει μια χωρίς αρχές πάλη κατά των αποφάσεων της, κατά του ΚΚΕ και των αδελφών κομμάτων, που βοήθησαν το κόμμα μας να βγει απ’ τη θανάσιμη κρίση που το είχε ρίξει η παλιά ηγεσία του μ’ επικεφαλής τον τυχοδιώκτη Ζαχαριάδη. Μετέτρεψε το σπίτι του σε κέντρο αντικομματικής δουλειάς, όπου πραγματοποιούνταν ακόμα και φραξιονιστικές συσκέψεις με τη συμμετοχή του Ζαχαριάδη.
β’. Ο Πάρνης εμφανίζεται και μέσα κι έξω από τις συνελεύσεις με αντικομματικό φανατισμό και απαράδεκτο αντιδιεθνιστικό πνεύμα σε βάρος των αδελφών κομμουνιστικών κομμάτων και των ηγετών τους. Εκφράσεις σαν «Τι είναι ο Γκεοργκίου Ντεζ και πού πολέμησε;» «Ποιος έδωσε το δικαίωμα στ’ άλλα κόμματα να ανακατεύονται στα κομματικά μας ζητήματα», «Τα 6 κόμματα λένε ψέματα», «Σε πόσες μέρες, ώρες, ή λεπτά πήρε την απόφαση που ετοίμασαν τα κόμματα η 6η Ολομέλεια;» κ.λπ. … είναι η αντικομματική «επιχειρηματολογία» του Πάρνη, ενάντια στις ιστορικές αποφάσεις της 6ης Ολομέλειας.
γ’ Προξενεί αλγεινή εντύπωση ότι, για τον αντικομματικό-εθνικιστικό κατήφορο και την ηθική πώρωση του Πάρνη, το γεγονός ότι είναι πασίγνωστη η ανεκτίμητη, πραγματικά συγκινητική βοήθεια, που έδωσε και δίνει το ΚΚΣΕ στους Ελληνες πολιτικούς πρόσφυγες και στο κόμμα μας, ενώ ο ίδιος, εντελώς άγνωστος στην Ελλάδα, χάρη στην ολόπλευρη βοήθεια των σοβιετικών μας συντρόφων, αναδείχτηκε σε βαθμό που πραγματικά δεν του άξιζε, έχει την αναισχυντία και το θράσος να στρέφεται και ενάντια στους σοβιετικούς μας συντρόφους και στο ΚΚΣΕ…
δ’. Με ζαχαριαδικά «επιχειρήματα» … «ανατρέπει» όλες τις θέσεις της 6ης Ολομέλειας. Δικαιώνει σαν σωστή ακόμα και την εθνικιστική θέση του Ζαχαριάδη για τον ελληνικό άξονα με τους δύο πόλους – τον ένα στραμμένο προς νότο, κατά της Αγγλίας κ.λπ. και τον άλλο στραμμένο προς βορρά κατά των χωρών του σοσιαλιστικού στρατοπέδου, λέγοντας πως αυτό ακριβώς σημαίνει … πολιτική ουδετερότητας […].
Με βάση τα παραπάνω η συνέλευση αποφασίζει: α’. διαγράφει τον Πάρνη από μέλος του ΚΚΕ σαν αντικομματικό, διεφθαρμένο στοιχείο, που παλεύει κατά της γραμμής του κόμματος, συνδέεται και δουλεύει για λογαριασμό της παλιάς χρεωκοπημένης καθοδήγησης του ΚΚΕ, χτυπά τις διεθνιστικές αρχές του Κόμματός μας και με την όλη τυχοδιωκτική του συμπεριφορά είναι ανάξιος να φέρει τον τίτλο του μέλους του Κόμματος».[5] 

Ο Ζαχαριάδης ζητά (μάταια) εξηγήσεις

↳ Πάνω αριστερά, παρέμβαση του Λογοτεχνικού Ινστιτούτου της Ενωσης Σοβιετικών Συγγραφέων για την άρση γραφειοκρατικών προβλημάτων σε σχέση με την έλευση της συζύγου του από την Τασκένδη στη Μόσχα (1953)· δεξιά, η προστατευτική παρέμβαση του Ζαχαριάδη στην Κ.Ε. του ΚΚΣΕ με την τυπική αποποίηση της μεταξύ τους σχέσης (1962) και κάτω η διαγραφή του από το ΚΚΕ (1956)

Λίγα χρόνια αργότερα ο Νίκος Ζαχαριάδης θα επανέλθει στο ζήτημα της «διεθνιστικής βοήθειας των αδελφών κομμάτων» με αποστολή γράμματος στην Κ.Ε. του ΚΚΣΕ.

Την 21η Μαρτίου 1961 θα γράψει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: «Από το 1950, όταν οι Βαφειάδης και Παρτσαλίδης διέδωσαν τη γνωστή, λαθεμένη, συκοφαντία εναντίον μου, και όταν η ειδική επιτροπή της ΚΕ του ΚΚΣΕ μελέτησε αυτό το ζήτημα, σχεδόν κάθε χρόνο σάς κάνω έκκληση και αιτούμαι το ξεκαθάρισμα αυτού του ζητήματος. Η αποκαλούμενη 7η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, η οποία συστάθηκε υπό την ανώτατη πατρωνία του σ. Κουούσινεν, πήρε την απόφαση να ελέγξει την «ύποπτη δραστηριότητα» του Ζαχαριάδη. Από τότε έχουν παρέλθει τέσσερα χρόνια και εξακολουθώ ακόμα να αναμένω τα αποτελέσματα του ελέγχου. Αυτό το ζήτημα ήταν και συνεχίζει να είναι όχι μόνο, και όχι τόσο, το δικό μου προσωπικό ζήτημα, αλλά πάνω απ’ όλα, και πρωτίστως, ένα πολιτικό ζήτημα καθώς η εφαρμογή του γνωστού πραξικοπήματος στο ΚΚΕ σχετίζεται με αυτό το ζήτημα. Η κλίκα των χρεοκοπημένων, την οποία ο σ. Κουούσινεν έβαλε στην καθοδήγηση του ΚΚΕ, είχε, βεβαίως, κάθε λόγο να επιθυμεί να επωφεληθεί από αυτό το παραπέτασμα καπνού και για πολλά χρόνια να κωλυσιεργεί προκειμένου να συγκαλύψει και να δικαιολογήσει τις παράνομες δραστηριότητές της. Μια τέτοια αοριστία και η μεταβίβαση του ελέγχου ‘ενοχής’ εναντίον του Ζαχαριάδη στο χρονοντούλαπο, είναι δυνατό να ικανοποίησαν και να ικανοποιούν τον σ. Κουούσινεν, καθώς του επέτρεψαν και του επιτρέπουν να επεμβαίνει ανενόχλητα στις υποθέσεις του ΚΚΕ» (Никос Захариадис, όπ.π., σ. 218).

Η ακριβώς ίδια συλλογιστική του Ζαχαριάδη συνεχίστηκε με αμείωτη ένταση και τα επόμενα χρόνια.

Την 1η Ιανουαρίου 1962 απέστειλε λ.χ. γράμμα στην Κ.Ε. του ΚΚΣΕ, αναφέροντας μεταξύ άλλων ότι «η ΚΕ του ΚΚΣΕ και το ΚΚΕ οφείλουν να προβούν σε ανοιχτή δήλωση η οποία να λέει ότι οι συκοφαντικές κατηγορίες εναντίον του Ζαχαριάδη, που ξεκίνησαν να προωθούνται στη Μόσχα το 1950 από τους Παρτσαλίδη και Βαφειάδη μαζί με τους Χότζα και Σέχου, όταν η τρόικα Μαλενκόφ – Μόλοτοφ – Σούσλοφ με δίκασε, και οι οποίες αναγνωρίστηκαν ουσιαστικά το 1956 από την πενταμελή ομάδα των Κουούσινεν – Ντέζ και των λοιπών -η οποία με έβγαλε από την αίθουσα συνεδριάσεων του 20ού Συνεδρίου του ΚΚΣΕ και καταδίκασε πισώπλατα το ΚΚΕ- είναι αβάσιμες και αναληθείς και ότι [η Κ.Ε. του ΚΚΣΕ και το ΚΚΕ] οφείλουν να με αποκαταστήσουν εντός των μελών του ΚΚΕ» (όπ.π., σ. 240).

Ο Ζαχαριάδης δεν μπορούσε να ανεχτεί πολιτικά την υπόνοια ότι υπήρξε συνεργάτης του «ταξικού εχθρού». Από το 1950 κι ύστερα αγωνίστηκε προκειμένου να αποδείξει ότι ήταν πάντοτε πιστός αγωνιστής του ΚΚΕ και του ΚΚΣΕ. Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο, η σύγκρουσή του με την καθοδήγηση του ΚΚΣΕ πήρε μια νέα τροπή τον Φεβρουάριο του 1962.

Την 1η Φεβρουαρίου 1962 ο Ζαχαριάδης έστειλε το ακόλουθο γράμμα στον εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Αθηνών:
«Παρακαλώ να μου γνωρίσετε αν εκκρεμούν εναντίον μου κατηγορίες για την κομμουνιστική επαναστατική μου δράση ενάντια στην αστικοτσιφλικάδικη αντίδραση και την υποδούλωση της Ελλάδας στον ξένο αμερικανικό ιμπεριαλισμό» (όπ.π., σ. 245).

Τα κίνητρα αυτής της πολιτικής κίνησης υψηλού συμβολισμού εξηγήθηκαν από τον ίδιο τον Ζαχαριάδη με πολιτικούς αλλά και ηθικούς όρους.

Στις 2 Φεβρουαρίου 1962, μέσω ενός νέου προσωπικού γράμματος το οποίο είχε πάλι ως αποδέκτη το ΚΚΣΕ, αναφέρονταν καταληκτικά από τον Ζαχαριάδη τα εξής:
«Το ΚΚΣΕ και το ΚΚΕ δεν ήταν ποτέ εχθροί μου. Θα καταδείξω απλά ότι η επαίσχυντη συκοφαντία δεν έχει πόδια να σταθεί. Και θα το καταδείξω με τον πιο αδιαμφισβήτητο τρόπο» (όπ.π., σ. 249).

Η προώθηση των ηθικών αιτημάτων του Ζαχαριάδη μέσω ανάλογων πολιτικών πράξεων, όπως η αποστολή γράμματος στον εισαγγελέα Αθηνών, αντιμετωπίστηκαν εχθρικά από τη σοβιετική ηγεσία, η οποία εκτιμούσε ότι ο Ζαχαριάδης στόχευε στη διεθνοποίηση του ζητήματός του.

Ταυτοχρόνως η στάση του αυτή αναδείκνυε διεθνώς τις πολιτικές διαφωνίες και τελικώς την απειθαρχία των εγχώριων κομμουνιστικών κομμάτων -η περίπτωση του ΚΚΕ ήταν ιδιότυπη αλλά ιδιαιτέρως χαρακτηριστική- απέναντι στις αποφάσεις του ΚΚΣΕ. Αυτές οι πολιτικές κινήσεις ερμηνεύτηκαν ως προσπάθειες εκβιασμού της σοβιετικής εξουσίας από τον τέως γενικό γραμματέα του ΚΚΕ και κατέληξαν τελικώς στο ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα.

Ο Νίκος Ζαχαριάδης, εκτοπισμένος αρχικά στην περιοχή Μποροβιτσί της Σοβιετικής Ενωσης, στάλθηκε αργότερα στη Σιβηρία (Σουργκούτ) από τα όργανα κρατικής ασφάλειας της ΕΣΣΔ ύστερα από σχετική υπόδειξη της Κ.Ε. του ΚΚΣΕ.

«Ο Πάρνης δεν ήταν ποτέ οπαδός μου»

Σ’ αυτό το ιστορικό πλαίσιο, ο Νίκος Ζαχαριάδης, έχοντας εν τω μεταξύ πληροφορηθεί ότι η νέα Κ.Ε. του ΚΚΕ επιθυμούσε την παραδειγματική τιμωρία του Αλέξη Πάρνη σε επαγγελματικό, πολιτικό αλλά και προσωπικό επίπεδο λόγω της μη συμμόρφωσής του με το περιεχόμενο και το πνεύμα της 6ης και 7ης Πλατιάς Ολομέλειας, έστειλε στις 12 Μαρτίου 1962 ένα ακόμα αιχμηρό γράμμα με την παρακάτω δήλωση:

«Ο Κουούσινεν έχει αρπαχτεί από τις νεκρές ψυχές επιδιώκοντας να αποστερήσει από το ΚΚΕ ό,τι τίμιο έχει ακόμα απομείνει σ’ αυτό. Μήπως δεν βλέπετε ότι η κλίκα Κολιγιάννη-Παρτσαλίδη οδηγεί το ΚΚΕ αλλά και τους ίδιους στον γκρεμό; Θα πείτε ότι ο Ζαχαριάδης προστατεύει εκ νέου έναν εκ των οπαδών του. Σας πληροφορώ ότι ο Πάρνης δεν ήταν ποτέ οπαδός του Ζαχαριάδη. Εγινε ή φαντάζεται τον εαυτό του ως οπαδό του Ζαχαριάδη, δυνάμει της διαμαρτυρίας ενός διανοουμένου εναντίον των γνωστών γεγονότων που έλαβαν χώρα στο ΚΚΕ και με τα οποία δεν μπορεί να συμφωνήσει. Επί της ουσίας, μας χωρίζουν με τον Πάρνη πολύ σημαντικές διαφωνίες. Ομως ο Πάρνης είναι παιδί του λαού, γέννημα θρέμμα του κινήματός μας και είναι έγκλημα να υποστεί μια τέτοια καταδίωξη. Κατ’ αυτό τον τρόπο θέλετε να τον εξοντώσετε μόνο και μόνο για να μπορείτε να λέτε αργότερα, νίπτοντας τας χείρας: «Βλέπετε, είχαμε δίκιο!». Ομως ο λαός και το ΚΚΕ ποτέ δεν θα συγχωρήσουν ένα τέτοιο έγκλημα. Νομίζετε ότι δεν θα έρθει ο καιρός όπου θα σας ρωτήσουμε και για τον Πάρνη και πάνω απ’ όλα για το ΚΚΕ; Μη νομίζετε ότι εκφράζω εδώ μόνο τη δική μου γνώμη: Αυτό που αποφάσισα θα το εκπληρώσω μέχρι τέλους».[6] 

O Αλέξης Πάρνης αγνοούσε έως σήμερα την ύπαρξη αυτής της επιστολής. Σε ερώτηση του Στέλιου Ελληνιάδη, παρουσία του γράφοντος, λίγο μετά την παράδοση του σοβιετικού φακέλου στον ίδιο θα δηλώσει έκπληκτος και ιδιαίτερα συγκινημένος.

Ο ακόλουθος διάλογος είναι αποκαλυπτικός:

ΕΡ.: «Τι αισθάνθηκες και πώς το είδες αυτό το γράμμα του Ζαχαριάδη, μια ανακεφαλαίωση, θέλω να μας το πεις τώρα».
Α.Π.: «Σαν να ήταν ένα βραβείο που μου ήρθε, ανώτερο από το Νόμπελ, ηθικό βραβείο, ηθικής, που πραγματικά αυτό το λέω ειλικρινά και θέλω να με πιστέψετε, αν ερχόντουσαν τώρα και μου λέγανε πάρε το Νόμπελ αλλά άσε το γράμμα του Νίκου, θα έλεγα όχι το γράμμα του Νίκου, γιατί αυτό θα είναι ώς τον θάνατο, θα σε κρατήσει. Το Νόμπελ είναι μόνο λεφτά. Αυτό όμως είναι ας πούμε μια ηθική επιβράβευση από έναν άνθρωπο ο οποίος δεν έλεγε λόγια περιττά, δεν συνήθιζε να λέει τέτοια πράγματα και να λέει ότι θα πληρώσετε για τον Πάρνη, σαν να είναι ο Πάρνης ο Καρλ Μάρξ. Θα πληρώσετε για τον Πάρνη και το ΚΚΕ. Αρα με έβαζε πάρα πολύ ψηλά, τόσο που δεν το φανταζόμουνα ποτέ. Και αυτό το μαθαίνω ύστερα από μισό αιώνα. Δεν μου είπε τίποτα. Μπορούσε να μου πει, τόσοι γράψανε, έγραψα κι εγώ για σένα κάτι. Δεν είπε λέξη. Τι το κακό. Δεν είπε τίποτα. Πήγε στο Μποροβιτσί το έγραψε και σε ένα μήνα έφυγε για τη δική του τραγωδία. Αυτό μόνο κάνει για βιβλίο, παιδιά. Γίνεται βιβλίο μόνο αυτό».
ΕΡ.: «Σε ξάφνιασε πάντως, Αλέξη».
Α.Π.: «Με έριξε κάτω. Τι να σου πω, δηλαδή με ισοπέδωσε. Βέβαια εγώ τώρα είμαι σε μια ηλικία που βραβεύσεις και τέτοια δεν με ενδιαφέρουν, αλλά αυτό πραγματικά ήταν σημαντικό. Γιατί τον ήξερα καλά. Δεν ήταν ας πούμε, δεν έλεγε λόγια περιττά»[7] 

Υστερα απ’ όλα αυτά ο Αλέξης Πάρνης, μετά από διαβουλεύσεις με τον Νίκο Ζαχαριάδη και με τη σύμφωνη γνώμη της ανώτατης καθοδήγησης του ΚΚΣΕ, επέστρεψε στην Ελλάδα. Αντιθέτως, ο Νίκος Ζαχαριάδης εξορίστηκε στο Σουργκούτ της Σιβηρίας, όπου και αυτοκτόνησε την 1η Αυγούστου 1973.

Η τελευταία φράση του παραπάνω γράμματος του Ζαχαριάδη ερμηνεύτηκε από τη σοβιετική ηγεσία ως προσπάθεια «εκβιασμού» και σύνδεσης του προσωπικού του ζητήματος με την πολιτική πάλη των «ζαχαριαδικών» οπαδών του στην Τασκένδη.

Εκτοτε οι θέσεις του Ζαχαριάδη και του ΚΚΣΕ απέκλιναν: το ΚΚΣΕ αρνήθηκε την πλήρη αποκατάστασή του και θεώρησε πολιτικά επιζήμια την άμεση (ή έμμεση μέσω Ρουμανίας ή άλλης Λαϊκής Δημοκρατίας) επιστροφή του στην Ελλάδα.

Τελικά ο Ζαχαριάδης έδωσε στην ανώτατη σοβιετική ηγεσία τη δική του ερμηνεία για τα κίνητρα των πολιτικών πράξεών του μέσω του γράμματος που απέστειλε στην Κ.Ε. του ΚΚΣΕ στις 9 Μαΐου 1970:

«Αυτό το οποίο διαπράττω τώρα εδώ και περίπου ένα χρόνο (και έκανα το 1966, 1967, 1968) [8]δεν είναι έκφραση των διαφωνιών μου με το ΚΚΣΕ. Τα γεγονότα με έφεραν σε σύγκρουση με τα σοβιετικά όργανα ασφαλείας, παρά το ότι δεν παραβίασα κανένα σοβιετικό νόμο και δεν υπάρχει ουδεμία κατηγορία ενοχής σε βάρος μου για αντισοβιετική δραστηριότητα. Η αυθαιρεσία και οι ανομίες, οι οποίες χαρακτηρίζουν αυτή τη σύγκρουση, έγιναν επιτρεπτές αποκλειστικά από αυτά τα όργανα. Τον Ιανουάριο του 1924, ως ένας εκ των σπουδαστών της ΚΟΥΤΒ, στάθηκα φρουρά στη σορό του Λένιν στο Μέγαρο των Συνδικάτων και πήρα μέρος στην κηδεία του. Τότε, στα είκοσί μου χρόνια, έδωσα όρκο στον εαυτό μου να ακολουθώ, στον βαθμό που μου επιτρέπουν οι δυνάμεις μου, τον δρόμο του Λένιν. Η αίσθηση της υπευθυνότητας και η ηχώ των όρκων μου εκείνων των ημερών με έκαναν να γράψω αυτό το γράμμα, και τίποτα άλλο. Με το ΚΚΣΕ δεν είχα, δεν έχω και δεν μπορώ να έχω τους οιοδήποτε ανοιχτούς λογαριασμούς. Με σεβασμό, Ν. Ζαχαριάδης» (Никос Захариадис, όπ.π, σ. 433).

Ο Ζαχαριάδης με την κόρη του Ολγα στο Σουργκούτ της Σιβηρίας τον Αύγουστο του 1971, δύο χρόνια πριν από την αυτοκτονία τουΟ Ζαχαριάδης με την κόρη του Ολγα στο Σουργκούτ της Σιβηρίας τον Αύγουστο του 1971, δύο χρόνια πριν από την αυτοκτονία του |

Υπό αυτή την έννοια, και βάσει όσων παραθέσαμε, μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι ο Νίκος Ζαχαριάδης υπήρξε ίσως η πιο ιδιότυπη εκδοχή ηγετικού στελέχους της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

Το μεσσιανικό κυριολεκτικά αίσθημα αφοσίωσης και πίστης στον αγώνα για τη δημιουργία μιας κομμουνιστικής κοινωνίας, όπως ο ίδιος τον αντιλαμβανόταν στο πλαίσιο των βιωμάτων του και της συνακόλουθης εκπαίδευσής του από τη Διεθνή, μπορεί να εξηγήσει σε σημαντικό βαθμό την αταλάντευτη θέληση αλλά και αυταπάρνηση των Ελλήνων κομμουνιστών, που έδωσαν παρατεταμένους άοπλους και ένοπλους αγώνες στα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης και αργότερα.

Ο Αλέξης Πάρνης αποτελεί, με τη σειρά του, έναν άνθρωπο που εμπνεύστηκε από τις ίδιες αρχές και μπόρεσε εντός αυτού του πλαισίου να αναπτύξει τόσο την τέχνη του όσο και την ελευθερία του πνεύματός του, απαραίτητη παρακαταθήκη για κάθε πραγματικό καλλιτέχνη και δημιουργό.

*επισκέπτης καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Πολιτικών Κομμάτων και Κοινωνικών Κινημάτων του Κρατικού Πανεπιστημίου Λομονόσοφ της Μόσχας
⸏⸏⸏⸏⸏⸏⸏⸏⸏⸏⸏⸏⸏

[1] Шипнер (Кара Иванов Иван Генчевич). Μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος Βουλγαρίας από το 1918. Το 1926 έγινε μέλος του Πανενωσιακού Κομμουνιστικού Κόμματος (μπολσεβίκων). Το 1939 έλαβε τη σοβιετική υπηκοότητα. Από το 1929 έως το 1934 βρέθηκε στην Κίνα για κομματικές εργασίες. Από το 1935 έως το 1937 ήταν ένα από τα μόνιμα στελέχη της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς.
[2] Πρόκειται για τον Στέλιο Σκλάβαινα. Το πραγματικό σοβιετικό ψευδώνυμό του ήταν Петков (Склавенас Антоний Георгиевич) και όχι Пятков όπως εκ παραδρομής αναφέρεται στο σοβιετικό έγγραφο. Ηταν μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας κατά το 7ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς (25 Ιουλίου-20 Αυγούστου 1935).
[3] Γαβρίλης Λαμπάτος, Ελληνες πολιτικοί πρόσφυγες στην Τασκένδη, 1949-1957, Αθήνα 2001, εκδ. Κούριερ. Για μια ανάλυση των διασπάσεων του ΚΚΕ, βλ. επίσης Nikos Papadatos, Les communistes grecs et l’Union soviétique. Ηistoire de la scission du Parti communiste de Grèce, 1949-1968, Παρίσι 2016, εκδ. L’Harmattan.
[4] RGASPI, 495/207/697 (1ος Φάκελος), φ.152. Ρωσικό δακτυλογραφημένο κείμενο.
[5] RGASPI, 495/207/697 (1ος Φάκελος), φ. 122, 123, 125. Δακτυλογραφημένο ελληνικό κείμενο. Διατηρήθηκαν όλα τα γραμματικά και συντακτικά λάθη του πρωτοτύπου.
[6] RGASPI, 495/207/697, φ. 2,3. Δακτυλογραφημένη ρωσική μετάφραση της ελληνόγλωσσης επιστολής, που δεν βρίσκεται στον φάκελο. Οι υπογραμμίσεις στο πρωτότυπο.
[7] Στέλιος Ελληνιάδης (παρουσιαστής) και Νίκος Παπαδάτος (προσκεκλημένος): «Ενα ντέφι που πάει παντού», ραδιοφωνική εκπομπή αφιερωμένη στον Αλέξη Πάρνη (14/10/2018).
[8] Αναφέρεται στις πολιτικές διαμαρτυρίες του με τη μορφή απεργίας πείνας.

Επιμέλεια: Τάσος Κωστόπουλος

http://www.kke.gr/istoria/gia_thn_apokatastash_toy_nikoy_zaxariadh?morf=1

 

Για την αποκατάσταση του Νίκου Ζαχαριάδη
15/11/11
Ο Νίκος Ζαχαριάδης, το τρίτο από τα τέσσερα παιδιά της οικογένειας Ζαχαριάδη, γεννήθηκε στην Αδριανούπολη στις 27 Απριλίου 1903. Επειδή ο πατέρας του μετακινιόταν, ως υπάλληλος του γαλλικού μονοπώλιου καπνού «Ρεζί», πήγε στο δημοτικό σχολείο σε διάφορες πόλεις (Σκόπια, Νικομήδεια) και την πρώτη τάξη του γυμνασίου στην Αδριανούπολη.Σε νεαρή ηλικία δούλεψε στο λιμάνι της Κωνσταντινούπολης και στα καράβια της Μαύρης Θάλασσας. Στην «Πανεργατική» της Κωνσταντινούπολης (αναρχοσυνδικαλιστική οργάνωση) λειτουργούσε πυρήνας της Κομμουνιστικής Διεθνούς, του οποίου έγινε μέλος και στη συνέχεια γραμματέας. Το 1922 και 1923 πήγε ως ναυτεργάτης στη Σοβιετική Ενωση, όπου έγινε μέλος της Ομοσπονδίας Κομμουνιστικών Νεολαιών. Το 1923 έγινε μέλος και του ΚΚ Τουρκίας. Το 1924 ήρθε στην Ελλάδα, έχοντας φοιτήσει στην ΚΟΥΤΒ (Κομμουνιστικό Πανεπιστήμιο των Εργαζομένων της Ανατολής). Δούλεψε στην ΟΚΝΕ Αθήνας και στη συνέχεια ως καθοδηγητικό στέλεχος στην ΟΚΝΕ Θεσσαλονίκης και στην Κομματική Οργάνωση. Το 1926 φυλακίστηκε στο Γεντικουλέ, από όπου απέδρασε. Το ίδιο διάστημα έγινε μέλος της ΚΕ της ΟΚΝΕ κι έπειτα ήρθε ως καθοδηγητής στην ΚΟ Πειραιά. Το 1927 έγινε γραμματέας της ΚΟ Θεσσαλίας. Το 1929 συνελήφθη, δραπέτευσε εκ νέου και φυγαδεύτηκε από το ΚΚΕ στη Σοβιετική Ενωση, από όπου επέστρεψε στην Ελλάδα το 1931 με απόφαση της ΚΔ. Κατά την παραμονή του στην ΕΣΣΔ έγινε μέλος του ΠΚΚ(μπ). Με βάση την κομματική του ταυτότητα, που εκδόθηκε από το ΚΚΕ το 1946, η κομματική του ηλικία υπολογίζεται από το 1921.

Ο Νίκος Ζαχαριάδης, Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ από το 1931-1935 και Γενικός Γραμματέας της έως το 1956, ήταν ηγέτης αφοσιωμένος στην υπόθεση της εργατικής τάξης, στον προλεταριακό διεθνισμό, στην πάλη για την κοινωνική απελευθέρωση.

Ηγήθηκε του Κόμματος σε συνθήκες σκληρής ταξικής πάλης, διώξεων, εκτελέσεων, δράσης των κρατικών εγχώριων και ξένων μυστικών υπηρεσιών κατά του ΚΚΕ, ακόμα και διάβρωσης των κομματικών του οργανώσεων στα χρόνια της δικτατορίας του Μεταξά.

Είχε σημαντική συμβολή στην ανάπτυξη του ΚΚΕ στα χρόνια 1931-1936, ενώ πρωτοστάτησε στη δημιουργία και στην ηρωική πάλη του ΔΣΕ (1946-1949), της κορυφαίας εκδήλωσης της ταξικής πάλης στην Ελλάδα κατά τον 20ό αιώνα. Εδειξε ακλόνητη επιμονή στην ανάγκη ύπαρξης και ενίσχυσης των παράνομων κομματικών οργανώσεων στα χρόνια 1949-1955, στο συνδυασμό της παράνομης με τη νόμιμη δράση.

Τον διέκριναν επαναστατική επαγρύπνηση, ταχύτητα στην ανάληψη πρωτοβουλιών, σθένος στην υπεράσπιση της γνώμης του. Ηταν λαϊκός ηγέτης, με διάθεση και πνεύμα ασυμβίβαστο, πρωτοπόρο και μαχητικό.

Ο Νίκος Ζαχαριάδης έζησε κρατούμενος στα κάτεργα της 4ης Αυγούστου από το 1936 μέχρι το 1941, όταν η ελληνική κυβέρνηση τον παρέδωσε στους Γερμανούς κατακτητές. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στην Γκεστάπο της Βιέννης και από εκεί στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Νταχάου, μέχρι το Μάη του 1945. Πέρασε την εννιάχρονη δοκιμασία αλύγιστος.

Κρίνοντας ιστορικά όλη τη διαδρομή του ΚΚΕ στην περίοδο που ήταν ΓΓ της ΚΕ, εκτιμάμε την αδυναμία του Ν. Ζαχαριάδη να οδηγήσει έγκαιρα το ΚΚΕ σε ολοκληρωμένα συμπεράσματα σε σχέση με τις αντιφάσεις στη στρατηγική του κόμματος, με αδυναμίες προγραμματικής επεξεργασίας που βάρυναν αρνητικά στο Κόμμα κατά τη δεκαετία του 1940. Η ευθύνη του Νίκου Ζαχαριάδη εντοπίζεται κυρίως στην αδυναμία του να διαμορφωθεί πρόγραμμα στο 7ο Συνέδριο (1945), που θα ενσωμάτωνε την πείρα από την αντικειμενική εκτίμηση των λαθών (Συμφωνίες Λιβάνου, Καζέρτας, Βάρκιζας). Αυτό είχε ως αποτέλεσμα και τις αντιφάσεις, καθυστερήσεις και λάθη οργάνωσης του αγώνα του ΔΣΕ. Βεβαίως, η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη υπολογίζει ότι η στρατηγική του ΚΚΕ, όταν ήταν Γραμματέας και Γενικός Γραμματέας της ΚΕ ο Ν. Ζαχαριάδης, αντανακλούσε και τις αντιφάσεις της στρατηγικής του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Παράλληλα, εκτιμάμε ότι αν και ο Ν. Ζαχαριάδης είδε την αναγκαιότητα να διορθωθεί η στρατηγική του ΚΚΕ και το επιχείρησε το 1949 (5η Ολομέλεια) και το 1953 (Σχέδιο Προγράμματος), δεν τη θεμελίωσε με σωστή θεωρητική τεκμηρίωση, αφού στήριξε την αναγκαιότητα για αλλαγή της στρατηγικής στην αλλαγή του συσχετισμού των δυνάμεων. Επίσης, παρά το γεγονός ότι συγκρούστηκε σε πολλά ζητήματα με την ηγεσία του ΠΚΚ (μπ)/ΚΚΣΕ, και ο ίδιος και η ΚΕ υποχώρησαν στις πιέσεις της, με αποτέλεσμα, το 1954, να αποσύρουν το Σχέδιο Προγράμματος.

Η 6η Πλατιά Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (11-12 Μαρτίου 1956), που την συγκάλεσε η επιτροπή των έξι ΚΚ (ΕΣΣΔ, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Τσεχοσλοβακίας, Ουγγαρίας, Πολωνίας), πήρε την παρακάτω απόφαση για τον Νίκο Ζαχαριάδη: «…η καθοδήγηση του Κόμματος και πρώτα απ’ όλα ο Γενικός Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ σ. Νίκος Ζαχαριάδης κάνουν σοβαρά πολιτικά λάθη σεχταριστικού χαρακτήρα. […] Για τα σοβαρά πολιτικά λάθη που έκανε ο σ. Ζαχαριάδης και για τη συστηματική από μέρους του παραβίαση των αρχών της εσωκομματικής δημοκρατίας, η Ολομέλεια έκρινε απαραίτητο να καθαιρέσει τον Νίκο Ζαχαριάδη από Γενικό Γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΕ και να τον βγάλει από το Πολιτικό Γραφείο».

Η 7η πλατιά Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (18-24 Φεβρουαρίου 1957) αποφάσισε: «1) Καθαιρεί τον Ν. Ζαχαριάδη από την ΚΕ του ΚΚΕ. 2) Τον διαγράφει από το Κόμμα σαν αντικομματικό φραξιονιστικό αντιδιεθνιστικό, εχθρικό στοιχείο. 3) Η Ολομέλεια σημειώνει πως επειδή πολλές ενέργειες του Ν. Ζαχαριάδη, όπως π.χ. η υπόθεση Γουσόπουλου κλπ., ξεφεύγουν από το χαρακτήρα και τα πλαίσια των συνηθισμένων λαθών, θεωρεί ότι το κομματικό συμφέρον επιβάλλει να γίνει συστηματική και λεπτομερειακή παραπέρα έρευνα από το Κόμμα πάνω σ’ ολόκληρη τη ζωή και τη δράση του Ζαχαριάδη». Ως λόγοι της παραπάνω απόφασης προβλήθηκαν: «Η πολιτική γραμμή που επεξεργάστηκε και επέβαλε στο ΚΚΕ ο Ν. Ζαχαριάδης από το 1945 ήταν αριστερίστικη, σεχταριστική, τυχοδιωκτική. […] οδήγησε σε ήττα το ρωμαλέο ελληνικό δημοκρατικό κίνημα. […] Με τη γνωστή θέση του στη 12η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ του 1945 για τον «ελληνικό άξονα», αντικειμενικά δικαίωνε την επέμβαση των άγγλων ιμπεριαλιστών στην Ελλάδα. […] καλλιεργούσε συστηματικά και επίμονα τον αντισοβιετισμό και αντιδιεθνισμό. […] επέβαλε στο ΚΚΕ ανώμαλο εσωκομματικό καθεστώς. […] με την εγκληματική στάση του στα ζητήματα της παράνομης δουλειάς […] είναι ο κύριος υπεύθυνος για τα χτυπήματα που έδωσε η Ασφάλεια στο ΚΚΕ».

Η καθαίρεση του Ν. Ζαχαριάδη και η διαγραφή του ήταν πράξεις άδικες. Η κατηγορία εναντίον του, για συνεργασία με τον εχθρό ήταν πράξη συκοφαντική, ενώ οι κατηγορίες για καλλιέργεια της προσωπολατρίας και για την εγκαθίδρυση στο ΚΚΕ ανώμαλου εσωκομματικού καθεστώτος αποτελούσαν προπέτασμα καπνού και πρόσχημα για να περάσει στην πλειοψηφία των μελών της ΚΕ και του Κόμματος η δεξιά οπορτουνιστική στροφή.

Τόσο η επιτροπή των έξι ΚΚ, όσο και οι παραπάνω Ολομέλειες της ΚΕ του ΚΚΕ αξιοποίησαν αντιφάσεις της πολιτικής του Κόμματος όταν ήταν Γενικός Γραμματέας ο Ν. Ζαχαριάδης, καθώς και λαθεμένες ενέργειές του, όπως οι άστοχες και άδικες κατηγορίες κατά στελεχών του ΚΚΕ για συνεργασία τους με τον ταξικό αντίπαλο.

Η παραπάνω αποτίμηση του Ν. Ζαχαριάδη ως ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ γίνεται ως στοιχείο κρίσης της ωριμότητας και ικανότητας του ΚΚΕ στην καθοδήγηση της ταξικής πάλης σε ιδιαίτερα οξυμένες συνθήκες. Ωστόσο δεν παραβλέπονται οι αρνητικές επιδράσεις της ιδεολογικής κατάστασης και των πολιτικών επιλογών του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος.

Η 7η Ολομέλεια της ΚΕ (9-13 Απριλίου 1964) ενέκρινε το πόρισμα της επιτροπής «για την υπόθεση του Νίκου Ζαχαριάδη» σύμφωνα με το οποίο πολλές από τις ενέργειες του Ν. Ζαχαριάδη «δημιουργούν σοβαρότατα ερωτηματικά για το πρόσωπό του σαν ύποπτο, εχθρικό και επικίνδυνο στοιχείο για το Κόμμα και το λαϊκό κίνημα […] οδηγούν αναπόφευκτα σε πράξεις που αντικειμενικά δεν προκαλούν μικρότερη ζημιά στο Κόμμα και στο λαϊκό κίνημα από τις πράξεις πρακτόρων του εχθρού». Το πόρισμα καταλόγιζε στο Ζαχαριάδη και ποινικές ευθύνες.

Τρία χρόνια αργότερα, η 11η Ολομέλεια της ΚΕ (27-30 Ιουνίου 1967) συζήτησε νέο πόρισμα της Επιτροπής Κομματικού Ελέγχου (ΕΚΕ) και κατέληξε: «Από την εξέταση της υπόθεσης Ζαχαριάδη δεν βγαίνει ότι ο Ν. Ζαχαριάδης είναι πράκτορας του εχθρού». Κρίνεται ως απαράδεκτο το γεγονός ότι, αυτό το πόρισμα, παρότι είχε απαλείψει την κατηγορία του πράκτορα, ωστόσο άφηνε να αιωρείται η υποψία. Ο απαράδεκτος εξορισμός του στο Σοργκούτ, καθώς και όλη η εκεί μεταχείριση από την ηγεσία του ΚΚΣΕ, με τη σύμπραξη και της τότε καθοδήγησης του ΚΚΕ, δεν δικαιολογείται εξαιτίας της λαθεμένης ενέργειας του Ζαχαριάδη να απευθυνθεί στην ελληνική δικαιοσύνη για να δικαστεί.

Το ΚΚΕ επί της ουσίας έχει αποκαταστήσει τον Νίκο Ζαχαριάδη εδώ και πολλά χρόνια (μεταφορά και ταφή της σορού του στην Ελλάδα, δημοσιεύματα κ.ά.). Η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ ακυρώνει όλες τις αποφάσεις της 6ης και της 7ης Ολομέλειας (1956 και 1957) σε βάρος του Νίκου Ζαχαριάδη, καθώς και τα πορίσματα του 1964 και του 1967. Αποφασίζει την πλήρη αποκατάστασή του στο ΚΚΕ.

16 Ιούλη 2011

 

Follow me on Twitter

Ιανουαρίου 2019
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Δεκ.   Φεβ. »
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  

ΟΧΙ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΙΚΑ

  • 1.257.002

Αρχείο

RSS arcadia portal

  • Το νέο ΔΣ του Σωματείου Προσωπικού του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Ιουνίου 25, 2019
    Το "ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ" έπειτα από τις εκλογές στις 6 Ιουνίου 2019 συγκροτήθηκε σε σώμα με την παρακάτω σύνθεση: Πρόεδρος        ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ Αντιπρόεδρος  ΜΑΛΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ Γραμματέας    ΤΣΑΚΩΝΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ-ΚΥΡΙΑΚΗ                                          Ταμίας            ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Μέλη              ΔΗΜΗ […]
  • Ο αποχαιρετισμός του Γιώργου Α. Παπανδρέου στον Ροβέρτο Σπυρόπουλο Ιουνίου 25, 2019
    «Ένας αγαπημένος φίλος, ένας αγαπημένος σύντροφος, έφυγε ξαφνικά. Είναι δύσκολο να αποχαιρετάς ένα δικό σου άνθρωπο.  Είναι οι στιγμές που συνειδητοποιεί κανείς πόσα δεν πρόφτασε να συζητήσει, να μοιραστεί μαζί του, πόσα ακόμα θα ήθελε να του πει.  Ένας άνθρωπος χαμηλών τόνων, με τόσο έντονη παρουσία. Αυτό θυμάμαι, από όταν τον γνώρισα για πρώτη φόρα.   Ίσως […]
  • Ακόμα ένα τροχαίο στη Γρηγορίου Ε στην Τρίπολη Ιουνίου 25, 2019
    Ακόμα ένα τροχαίο ατύχημα σημειώθηκε το απόγευμα της Τρίτης 25 Ιουνίου στην οδό Γρηγορίου Ε' στην Τρίπολη λίγο μετά τις 17:00. Στο τροχαίο ενεπλάκησαν δύο οχήματα και δεν υπήρξε τραυματισμός. Στο σημείο έσπευσε η Αστυνομία. Το συγκεκριμένο σημείο, είναι «αγαπημένο» των τροχαίων ατυχημάτων καθώς συνήθως οι οδηγοί τείνουν να παραβιάζουν το STOP στην οδό Κ […]
  • Τα εκλογικά τμήματα σε όλες τις εκλογικές Περιφέρειες Ιουνίου 25, 2019
    Κατά τις εκλογές της 7ης Ιουλίου θα λειτουργήσουν 21.478 εκλογικά τμήματα. Σημειωτέον ότι στις αυτοδιοικητικές εκλογές της 26ης Μαΐου είχαν λειτουργήσει 39.063.  Δείτε αναλυτικά τον αριθμό των εκλογικών τμημάτων στις 59 εκλογικές περιφέρειες της χώρας: ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΕΤΕΡΟΔΗΜΟΤΩΝ ΑΜΙΓΗ ΕΤΕΡΟΔΗΜΟΤΩΝ ΜΕΙΚΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΑΙΤΩΛ/ΝΙΑΣ 561 1 […]
  • Στροφή της Γεννηματά: Ψήφος ανοχής στη ΝΔ αν δεν έχει αυτοδυναμία Ιουνίου 25, 2019
    Η κυρία Φώφη Γεννηματά, πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής, έκανε το «ένα κλικ» δεξιά, τελικώς σήμερα, σε συνέντευξή της στο Open. Όσον αφορά στο τι θα κάνει το Κίνημα Αλλαγής την επομένη των εκλογών -σε περίπτωση που δεν υπάρξει αυτοδυναμία- μετά και τη δήλωση Μητσοτάκη στον Ρ/Σ Θέμα ότι η χώρα θα πάει ξανά σε εκλογές τον Δεκαπενταύγουστο αν η ΝΔ δεν έχει αυτοδ […]

Kατηγορίες

Κατηγοριες Tag

ecorap SRF RDF Αδεσποτα Αλλη Προταση Ανεμογεννητριες Αντωνης Στασινοπουλος Αφαλάτωση Αφαλατωση Χωνια Βασιλης Λαδας Βερβεροντα Βουδουρης Βουλευτικες Εκλογες 2015 Γιορτες ελιας ΔΕΗ ΔΕΣΦΑΚ Δασος Κορακιας Δεκα τρεις ΧΑΔΑ τριτης γενιας Δελτια τυπου Δεματοποιητης Δημητρης Κοδελας Δημητρης Σφυρης Δημοτικη Επιτροπη Διαβουλευσης Δημοτικο σχολειου Πορτο Χελιου Δρομοι πεζοδρομια Ηλεκτροφωτισμος Θεσεις καδων απορριμματων Καραβασιλη Καταφυκι Κοιλαδα Κυκλοφοριακο Μαρινα Πορτο Χελιου Μετοχι Μονη Αυγου Μπαρου Μπουκλης Ναυπλιο Οδος Παντανασσης Πανω Πλατεια Κρανιδι Πεζοδρομια στις πολεις Πρασινο Σημειο Προεκλογικα Προγραμματα 2019 Προσφυγες Μεταναστες Προσφυγες στην Ερμιονιδα Πυρηνικα Ρεπουλης ΣΥΡΙΖΑ Ερμιονιδας Σκανδαλο αποχετευτικου Κρανιδιου Στην Ερμιονη αλλοτε και τωρα Σωματειο ξενοδοχουπαλληλων ΤΑΙΠΕΔ ΤΕΡΝΑ Τατουλης Τσιρωνης Φαναρι Διογενη ΧΑΔΑ Νο3 Καμπου Κρανιδιου ΧΑΔΑ Νο 4 Μυλων Κρανιδιου Χριστουγεννα Ωρα της γης αεροδρομιο αποκατασταση ΧΑΔΑ δεματοποιητη επιδομα ανεργιας εφοπλιστικο κεφαλαιο καυση απορριμματων κοκκιναρι κομποστοποιηση κυκλοφορια πλαστικη σακουλα σφαγεια Κρανιδιου φωτια 9 Φλεβαρη φωτιες στις χωματερες φωτοβολταικα χαβουζα Κρανιδιου χελωνες χουντα

Twitter Updates